Ορθολογική και βιώσιμη ανάπτυξη

«Κεντρικό στρατηγικό αναπτυξιακό στόχο και όραμα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων για τα επόμενα δέκα χρόνια αποτελεί η ορθολογική και βιώσιμη ανάπτυξη με αναγνωρίσιμη πολιτιστική και περιβαλλοντική ταυτότητα και διασφάλιση της κοινωνικής ευημερίας και συνοχής», σημειώνει ο Περιφερειάρχης Σπύρος Σπύρου, ο οποίος τονίζει εμφατικά ότι «στρατηγικός σχεδιασμός της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων πρέπει να εναρμονίζεται με το σύνολο των ευρωπαϊκών και εθνικών στρατηγικών».Ειδικότερα, ο κ. Σπύρου ανέφερε στην «ΗτΖ» ότι ο στρατηγικός σχεδιασμός της Περιφέρειας πρέπει να λαμβάνει υπόψη του την αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρώπη 2020», την ενσωμάτωση της στρατηγικής αυτής στο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007 – 2013 (ΕΣΠΑ), τη στρατηγική του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ιονίων Νησιών, τη στρατηγική του  Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2007-2013 «Αλέξανδρος Μπαλτατζής», καθώς και τη στρατηγική του Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας 2007 – 2013.Αναλυτικότερα, ο στρατηγικός σχεδιασμός της Περιφέρειας, σύμφωνα με τον κ. Σπύρου, έχει ως ακολούθως:

«Με δεδομένη την κυριαρχία του τουρισμού, ως βασικής οικονομικής δραστηριότητας της Περιφέρειας, είναι σαφές πως ο οποιοσδήποτε αναπτυξιακός σχεδιασμός πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψιν του την ανάγκη για διασφάλιση και για ποιοτική διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος και εισοδήματος.

Η διασφάλιση του τουριστικού προϊόντος αφορά, κατά κύριο λόγο, τη στήριξη νέων τρόπων διάθεσης τουριστικών προϊόντων της Περιφέρειας στην εξαιρετικά ανταγωνιστική διεθνή και εσωτερική αγορά.

Η ποιοτική διαφοροποίηση αφορά, αφενός, σε νέες επενδύσεις για τη αναβάθμιση του ξενοδοχειακού δυναμικού και, αφετέρου, στη στήριξη νέων συμπληρωματικών δραστηριοτήτων ειδικού τουρισμού, οι οποίες θα εμπλουτίζουν τις προσφερόμενες υπηρεσίες και θα έχουν ορθολογική σχέση τιμής – ποιότητας

Ακόμα, η πληθώρα των επισκεπτών προσφέρει αγοραστικό κοινό και αναγνωρισιμότητα που επιτρέπει την ανάπτυξη αποτελεσματικών διασυνδέσεων με άλλους κλάδους, προκειμένου να υπάρξει ισόρροπη ανάπτυξη των νησιών της Περιφέρειας .

Στο πλαίσιο αυτό, ειδικό βάρος θα δοθεί στους παραγωγικούς τομείς με έντονη τοπική ταυτότητα (πρωτογενής τομέας – τοπικά προϊόντα και δευτερογενής τομέας – επεξεργασία και τυποποίηση τους), καθώς και στην αλιεία, με στόχο την εξισορρόπηση του παραγωγικού προτύπου.

Ταυτόχρονα, θα στηριχθούν οι νέες τεχνολογίες, οι οποίες προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες για επενδύσεις, επιχειρηματική ανάπτυξη και ενίσχυση της απασχόλησης.

Οι πλούσιοι περιβαλλοντικοί  πόροι και το πολιτιστικό απόθεμα της Περιφέρειας μπορούν να λειτουργήσουν ενισχυτικά στην κατεύθυνση της προσέλκυσης νέων επισκεπτών και της τόνωσης της ενδογενούς ανάπτυξης.

Το αναπτυξιακό όραμα της Περιφέρειας

Ο αναπτυξιακός και περιφερειακός σχεδιασμός, καθώς και το όραμα της Περιφέρειας, αναπτύσσεται με βάση τις ευρωπαϊκές, εθνικές και περιφερειακές προτεραιότητες και πολιτικές, το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού  της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, τις πολιτικές δεσμεύσεις της ηγεσίας της Περιφέρειας, τη συνθετική αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης της Περιφέρειας, την επεξεργασία από την Εκτελεστική Επιτροπή της Περιφέρειας, καθώς και τις προτάσεις όλων των Δήμων.

Οι προϋποθέσεις υλοποίησης του οράματος της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων είναι η εφαρμογή των βασικών αρχών βιώσιμης ανάπτυξης και η αποτελεσματική αξιοποίηση των κρίσιμων παραγόντων υποστήριξης του συγκεκριμένου οράματος.

Βασικές αρχές βιώσιμης ανάπτυξης της Περιφέρειας

• Προώθηση της κοινωνικής συνοχής και ενδυνάμωση της περιφερειακής ταυτότητας
• Βελτίωση της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες και υποδομές – βελτίωση της ποιότητας ζωής
• Αξιοποίηση τοπικών παραγωγικών πόρων στη δημιουργία οικονομικών ευκαιριών
• Ενίσχυση της καινοτομίας και δημιουργία πολυδιάστατων ευκαιριών απασχόλησης
• Επιδίωξη οικονομικής ανάπτυξης που αναγνωρίζει και σέβεται τις ανάγκες του κοινωνικού συνόλου

Κρίσιμοι παράγοντες υποστήριξης της επίτευξης του οράματος

Κρίσιμοι παράγοντες υποστήριξης της επίτευξης του οράματος  της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων είναι οι άνθρωποι (κάτοικοι – πολίτες), το φυσικό περιβάλλον και οι παραγωγικές δραστηριότητες.

Ειδικότερα:

Στο επίκεντρο του αναπτυξιακού οράματος της Περιφέρειας βρίσκονται οι άνθρωποί της. Βασικός στόχος είναι η διάχυση των οφελών από την οικονομική μεγέθυνση και η ευημερία όλων των πολιτών και των κοινωνικών ομάδων της Περιφέρειας,  με έμφαση στην ενίσχυση της περιφερειακής σύνδεσης τους.

Ταυτόχρονα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν πως η ανάπτυξη της Περιφέρειας, τις τελευταίες δεκαετίες, δεν έχει προσφέρει τα αναμενόμενα σε επίπεδο εσωτερικής συνοχής, ενώ έχει συχνά υποσκάψει παραδοσιακούς δεσμούς και μορφές γνώσης και αλληλεγγύης, η Περιφέρεια αποσκοπεί στο να συμβάλλει στη δημιουργία ισχυρών συλλογικών δεσμών και διαδικασιών συμμετοχής.

Η προτεραιότητα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων εστιάζεται στην επένδυση στην παιδεία, στη δια βίου μάθηση, στην πρόνοια, στη δημόσια υγεία, στον πολιτισμό και στις δομές διαβούλευσης.

Μακροπρόθεσμα, η στρατηγική της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων εστιάζεται στην αλλαγή αντίληψης σε σχέση με τις οικονομικές δραστηριότητες και στον επαναπροσδιορισμό της σχέσης των κατοίκων με την ίδια την Περιφέρεια, πρωτίστως ως χώρου διαβίωσης και δευτερευόντως ως χώρου υποδοχής επισκεπτών.

 Το φυσικό περιβάλλον

Ενσωματώνοντας πλήρως τη διάσταση της βιωσιμότητας, όπως ορίζεται στους περιφερειακούς στρατηγικούς στόχους και αναγνωρίζοντας τις εύθραυστες ισορροπίες του νησιωτικού περιβάλλοντος, η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων φιλοδοξεί να εισάγει την περιβαλλοντική προστασία ως οριζόντιο στοιχείο και κρίσιμη διάσταση του συνόλου των πολιτικών της.

Η κεντρική θέση της περιβαλλοντικής προστασίας αφορά εν μέρει στην προστασία του βασικού πλουτοπαραγωγικού πόρου της Περιφέρειας, της επτανησιακής γης, με σεβασμό της αρχής της φέρουσας ικανότητάς της.

Κυρίως, όμως, γίνεται αντιληπτή ως υποχρέωση απέναντι στις μελλοντικές γενιές των Επτανήσιων, στους οποίους οφείλουμε να αφήσουμε τα νησιά φροντισμένα όπως τα φρόντισαν οι παλαιότεροι για εμάς.

Η προστασία της γης της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων συμπεριλαμβάνει την ανάδειξη του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος, το νοικοκύρεμα του αστικού χώρου και της υπαίθρου και τον γενικότερο έλεγχο της δόμησης και της παραγωγής και διάθεσης λυμάτων και απορριμμάτων.

Σε μεγάλο βαθμό, επίσης, αφορά στη μακροπρόθεσμη ευαισθητοποίηση των ίδιων των κατοίκων και των παραγωγικών φορέων απέναντι στη ευαίσθητη περιβαλλοντική θέση, στην οποία βρίσκεται η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.

 Γενικοί στρατηγικοί στόχοι της Περιφέρειας

Οι γενικοί στρατηγικοί στόχοι της Περιφέρειας εστιάζουν στην επίτευξη του αναπτυξιακού οράματος. Σε ποσοτικό επίπεδο, οι γενικοί στρατηγικοί στόχοι πρέπει να έχουν ως κεντρικό γνώμονα την επίτευξη των στόχων της πρωτοβουλίας «Ευρώπη 2020», ενώ στο εσωτερικό της Περιφέρειας των επιμέρους στόχων που αφορούν:

• Στην αύξηση του επιπέδου απασχόλησης, στην ηλικιακή κατηγορία 20 – 64 ετών, στο 70%
• Στη μείωση της πρόωρης εγκατάλειψης της σχολικής εκπαίδευσης στο 9,7%
• Στην αύξηση του ποσοστού των πτυχιούχων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, στην ηλικιακή κατηγορία 30 – 34 ετών, στο 32%
• Στην σημαντική  μείωση του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχιας, ή κοινωνικού αποκλεισμού, καθώς επίσης και στην ισόρροπη αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΠΙΝ,  άνω του μέσου επιπέδου για το σύνολο της χώρας, με εξάλειψη των ενδοπεριφερειακών ανισοτήτων.

Για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων της, η Περιφέρειας οφείλει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει δράσεις, τόσο στις θεματικές περιοχές εκτελεστικής αρμοδιότητος της, όσο και στις θεματικές περιοχές γνωμοδοτικής, ή συμβουλευτικής – συντονιστικής αρμοδιότητάς της.

 1.  Βελτίωση προσπελασιμότητας – Ανάπτυξη βασικών υποδομών

• Αναβάθμιση μεταφορικών – συγκοινωνιακών υποδομών για τη βελτίωση της προσπελασιμότητας προς την Περιφέρεια από την ηπειρωτική και τη λοιπή νησιωτική Ελλάδα
• Δημιουργία και λειτουργία σύγχρονων ενδοπεριφερειακών αξόνων συγκοινωνιών – μεταφορών στο εσωτερικό των νησιών της Περιφέρειας, με έμφαση και στους εσωτερικούς άξονες από Βορρά προς Νότο
• Βελτίωση των συγκοινωνιών – μεταφορών μεταξύ των νησιών – Αναβάθμιση λιμενικών υποδομών
• Επίλυση των ζωτικών θεμάτων κυκλοφορίας γύρω από τα αστικά κέντρα και τις περιοχές αυξημένης τουριστικής κίνησης
• Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις βιώσιμης ανάπτυξης για κάθε μικρό νησί της Περιφέρειας
• Αξιοποίηση της γεωστρατηγικής θέσης της Περιφέρειας για την ανάπτυξη δεσμών συνεργασίας με τις περιοχές του ευρύτερου χώρου του Ιονίου Πελάγους, της Αδριατικής και της Μεσογείου
• Αξιοποίηση – ολοκλήρωση έργων βασικών υποδομών

 2.  Ορθολογικός χωροταξικός σχεδιασμός

• Εφαρμογή κτηματολογίου και κατάρτιση δασικών χαρτών
• Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις αστικών αναπλάσεων
• Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις βιώσιμης ανάπτυξης μικρών νησιών
• Σχεδιασμός και εφαρμογή χωροταξικών ρυθμίσεων – Χωροθέτηση οχλουσών χρήσεων
• Ανάδειξη κτιριολογικού αποθέματος
• Προστασία αγροτικής γης και ανάδειξη ελαιώνων
• Δημιουργία πόλων υποδοχής κατοίκων σε παραδοσιακούς οικισμούς

 3.  Περιβαλλοντική προστασία

• Ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις πολιτικές
• Ορθολογική χρήση – αξιοποίηση Φυσικών Πόρων
• Ολοκλήρωση και εφαρμογή ΠΕΣΔΑ
• Διαχείριση υγρών αποβλήτων
• Ανάπτυξη σχεδίου διαχείρισης υδάτινων πόρων
• Προστασία και ανάδειξη οικοσυστημάτων, ακτών, λοιπών ευαίσθητων περιοχών και περιοχών κάλλους
• Ευαισθητοποίηση κατοίκων και φορέων

 4.  Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού και κοινωνικών υποδομών

• Ενδυνάμωση και παγίωση της κοινωνικής συνοχής με έμφαση στην διαμόρφωση και εμπέδωση κοινής περιφερειακής συνείδησης
• Ενίσχυση της τουριστικής κατάρτισης και συνείδησης
• Δημιουργία – ενίσχυση κοινωνικών υποδομών και βελτίωση παρεχόμενων υπηρεσιών (εκπαίδευση, υγεία, πρόνοια, κοινωνική αλληλεγγύη)
• Ανάδειξη πολιτιστικής και αρχιτεκτονικής κληρονομιάς – συντήρηση και  ενοποίηση – ανάδειξη  του πολιτιστικού αποθέματος – ευαισθητοποίηση των κατοίκων
• Καθιέρωση λειτουργικών τοπικών δομών συμμετοχής και δικτύωσης για την κοινωνία των πολιτών και τους παραγωγικούς φορείς
• Ανάπτυξη διασυνδέσεων ΑΕΙ – ΑΤΕΙ και παραγωγικού ιστού
• Αναβάθμιση και σχεδιασμός δομών και υποδομών δια βίου μάθησης
• Συμφιλίωση εργασιακού και οικογενειακού βίου και δράσεις προώθησης της ισότητας των δύο φύλων
• Βελτίωση και αναβάθμιση αθλητικών εγκαταστάσεων 

1. 5.      Διαφοροποίηση του παραγωγικού προτύπου με έμφαση στη αξιοποίηση συνεργιών πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα με τον τουρισμό – πολιτισμό

• Αναβάθμιση τουριστικών υποδομών και προσαρμογή επενδυτικών κινήτρων
• Εμπλουτισμός  – ολοκλήρωση του τουριστικού προϊόντος και ανάπτυξη νέων μορφών τουρισμού
• Διαφοροποίηση, αναβάθμιση, προβολή και διάθεση του τουριστικού προϊόντος με νέα μέσα, με έμφαση στη δημιουργία ισχυρής ταυτότητας περιφερειακού προορισμού – Brand Name –  με βασικά χαρακτηριστικά το πολιτιστικό απόθεμα, καθώς και το αθρωπογενές και το φυσικό περιβάλλον
• Ανάπτυξη κλάδων συμπληρωματικά προς τον τουρισμό (γεωργία, αλιεία, βιοτεχνία, λοιπές υπηρεσίες)
• Ενδυνάμωση της αναγνωρισιμότητας τοπικών προϊόντων και προώθηση της διάθεσης τους στην ελληνική και τις διεθνείς αγορές
• Προώθηση της ισόρροπης ανάπτυξης των νησιών – περιορισμός των διαρθρωτικών ανισοτήτων
• Διασφάλιση χώρων συγκέντρωσης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (επιχειρηματικά πάρκα)
• Αναβάθμιση των υποδομών ΤΠΕ και αξιοποίησή τους για τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας και νέων επιχειρηματικών δράσεων, με έμφαση στην εξωστρέφεια και στην προώθηση της απασχόλησης.
• Ανάπτυξη διασυνδέσεων ΑΕΙ – ΑΤΕΙ και παραγωγικού ιστού

 6.  Βελτίωση της αποτελεσματικής και αποδοτικής λειτουργίας της Περιφέρειας

• Προτυποποίηση διαδικασιών και ανάπτυξη και εφαρμογή συστημάτων  διασφάλισης της αποτελεσματικής λειτουργίας της Περιφέρειας
• Ανάπτυξη συστημάτων και μηχανισμών αποτελεσματικής παρακολούθησης της υλοποίησης του Επιχειρησιακού Προγράμματος
• Βέλτιστη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού
• Ανάπτυξη θεσμών συνεργασίας και συναίνεση για την υλοποίηση του κοινού οράματος της Περιφέρειας
• Αποδοτική αξιοποίηση  κτιριακών υποδομών  και λοιπής ακίνητης περιουσίας
• Σύνδεση με δίκτυα πληροφοριών άλλων φορέων
• Δυνατότητες ανταλλαγής εμπειριών και νέου τρόπου λειτουργίας, μέσω της υλοποίησης προγραμμάτων διαπεριφερειακής και διακρατικής συνεργασίας
• Θεσμική κατοχύρωση αλληλεπίδρασης με την Τριτοβάθμια Εκπαιδευτική Κοινότητα
• Αξιοποίηση των ΤΠΕ σε θέματα καθημερινής λειτουργίας και ελέγχων για την δημιουργία προστιθέμενης αξίας στο προϊόν – υπηρεσίες της Περιφέρειας
• Παγίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας  της Περιφέρειας, ως επιτελικού φορέα της Αυτοδιοίκησης, με ανάπτυξη και προώθηση της ουσιαστικής συνεργασίας με τους Δήμους της εδαφικής επικράτειάς της».

Επιμέλεια: Ντιάνα Χαϊκάλη – Χειμαριού