Αυξάνονται οι αφίξεις, αλλά μεγαλώνουν και οι προκλήσεις για την τοπική οικονομία…

Ωστόσο, πίσω από τους αριθμούς της επιβατικής κίνησης διαμορφώνεται ένας προβληματισμός που αφορά πλέον όχι μόνο το πόσοι τουρίστες επισκέπτονται το νησί, αλλά τι τουριστικό προϊόν προσφέρει η Ζάκυνθος, πόσο ανταγωνιστικό παραμένει και ποιο πραγματικό οικονομικό όφελος αφήνει στην τοπική κοινωνία…
Τα επίσημα στοιχεία της Fraport δείχνουν ότι το αεροδρόμιο «Διονύσιος Σολωμός» κατέγραψε τον Ιούλιο του 2026 αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 1,8% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, διακινώντας συνολικά 528.968 επιβάτες. Σε επίπεδο των 14 περιφερειακών αεροδρομίων της Fraport, η αύξηση ήταν ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η επιβατική κίνηση τον Ιούλιο έφτασε τα 6,9 εκατομμύρια επιβάτες, σημειώνοντας άνοδο 5,4%.
Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν ότι η Ζάκυνθος παραμένει ένας ισχυρός τουριστικός προορισμός. Όμως, η αύξηση των αφίξεων δεν αρκεί από μόνη της για να αποτυπώσει την πραγματική εικόνα της τοπικής οικονομίας.

Το μεγάλο ερώτημα: Περισσότεροι επισκέπτες, μεγαλύτερο όφελος;;;

Η τουριστική κίνηση μπορεί να αυξάνεται, την ίδια στιγμή όμως οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα ιδιαίτερα αυξημένο λειτουργικό κόστος. Καύσιμα, μεταφορές, ενέργεια, προμήθειες και εργατικό κόστος δημιουργούν ένα περιβάλλον μέσα στο οποίο η αύξηση του τζίρου δεν σημαίνει απαραίτητα και αύξηση του καθαρού εισοδήματος. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο σε έναν νησιωτικό προορισμό όπως η Ζάκυνθος. Η γεωγραφική απόσταση από την ηπειρωτική Ελλάδα μεταφράζεται σε πρόσθετο κόστος μεταφοράς προϊόντων και πρώτων υλών, ενώ η ενεργειακή επιβάρυνση και οι ανάγκες της τουριστικής περιόδου αυξάνουν περαιτέρω τα έξοδα λειτουργίας. Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: το νησί μπορεί να υποδέχεται εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες, αλλά οι επιχειρήσεις που τους εξυπηρετούν να βλέπουν τα περιθώρια κέρδους τους να περιορίζονται…

Η ανταγωνιστικότητα;

Σημαντικό μέρος του προβληματισμού αφορά το κόστος των καυσίμων. Σύμφωνα με πρόσφατες επισημάνσεις της Προέδρου του Επιμελητηρίου Ζακύνθου, Νίκης Μαλαφούρη στην «ΗΜΕΡΑ», οι τιμές των καυσίμων στη Ζάκυνθο παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Το κόστος των καυσίμων μεταφέρεται στις μεταφορές και από εκεί στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες, στην εστίαση, στα καταστήματα και τελικά σε ολόκληρο το τουριστικό προϊόν. Για έναν επισκέπτη, άλλωστε, η τελική εικόνα ενός προορισμού δεν διαμορφώνεται μόνο από την τιμή του ξενοδοχείου. Περιλαμβάνει το κόστος μετακίνησης, το φαγητό, την ενοικίαση αυτοκινήτου, τις δραστηριότητες, τις παραλίες, τις υπηρεσίες και συνολικά το κόστος παραμονής. Όσο αυξάνεται το κόστος, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η διατήρηση της σχέσης ποιότητας και τιμής.

Οι τουρίστες συγκρίνουν

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των τουριστικών προορισμών είναι ιδιαίτερα έντονος. Ο επισκέπτης έχει πλέον τη δυνατότητα να συγκρίνει εύκολα τιμές και παρεχόμενες υπηρεσίες και να επιλέξει έναν άλλο προορισμό, εάν θεωρήσει ότι το συνολικό κόστος στη Ζάκυνθο δεν ανταποκρίνεται στην εμπειρία που λαμβάνει… Η τιμή αποτελεί ΒΑΣΙΚΟ παράγοντα και η Ζάκυνθος δεν ανταγωνίζεται μόνο άλλους ελληνικούς προορισμούς, αλλά ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσοι έρχονται, αλλά τι αφήνουν…

Η συζήτηση για το τουριστικό προϊόν θα πρέπει να περάσει από τις αφίξεις στο… πόσο από τον τουριστικό πλούτο παραμένει στην τοπική οικονομία; Εάν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος κατευθύνεται στην κάλυψη του αυξημένου κόστους λειτουργίας, στις μεταφορές, στην ενέργεια και στις προμήθειες, τότε η αύξηση της κίνησης δεν μετατρέπεται αυτόματα σε αντίστοιχη αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος για τις τοπικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι ένας τουρισμός που απλώς καταγράφει περισσότερες αφίξεις, αλλά ένας τουρισμός με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Η Ζάκυνθος χρειάζεται να ενισχύσει τις υπηρεσίες της, να αναβαθμίσει τις υποδομές της, να βελτιώσει την εμπειρία του επισκέπτη και παράλληλα να δημιουργήσει περισσότερες δυνατότητες ώστε η τουριστική δαπάνη να διαχέεται στην τοπική οικονομία.
Η τουριστική ανάπτυξη πρέπει να συμβαδίζει με την αντίστοιχη ανάπτυξη των υποδομών. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος ο επισκέπτης να πληρώνει περισσότερα, αλλά να μην απολαμβάνει ανάλογη βελτίωση στην εμπειρία του.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς για λίγους μήνες, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση προσωπικού και στο κόστος στέγασης των εργαζομένων. Το μοντέλο αυτό περιορίζει τις δυνατότητες σταθερής απασχόλησης και καθιστά δύσκολο τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό των επιχειρήσεων.

Από τον τουρισμό των αριθμών στον τουρισμό της αξίας

Η Ζάκυνθος διαθέτει ένα ισχυρό τουριστικό όνομα και ένα φυσικό και πολιτιστικό απόθεμα που μπορεί να στηρίξει ένα πολύ πιο ποιοτικό και πολυδιάστατο τουριστικό προϊόν. Το ζητούμενο είναι να αξιοποιηθεί αυτό το πλεονέκτημα χωρίς να εξαντλείται αποκλειστικά στο μοντέλο «ήλιος και θάλασσα». Τα στοιχεία της Fraport δείχνουν ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Η πρόκληση, όμως, βρίσκεται αλλού: στο αν η τοπική οικονομία μπορεί να μετατρέψει αυτή τη ζήτηση σε βιώσιμη ανάπτυξη. Η επιτυχία ενός τουριστικού προορισμού δεν μετριέται από το πόσοι άνθρωποι περνούν από το αεροδρόμιό του, αλλά από το πόσο καλά ζουν οι κάτοικοί του, πόσο βιώσιμες είναι οι επιχειρήσεις, πόσο ικανοποιημένοι φεύγουν οι επισκέπτες και πόσο ισχυρό είναι το αποτύπωμα που αφήνει ο τουρισμός στην τοπική κοινωνία.