Αναγκαία η βελτίωση των συγκοινωνιών
Ο στρατηγικός σχεδιασμός της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, για τα επόμενα έτη, πρέπει να εναρμονίζεται με το σύνολο των ευρωπαϊκών και εθνικών στρατηγικών.
Ειδικότερα, ο στρατηγικός σχεδιασμός της Περιφέρειας πρέπει να λαμβάνει υπόψη του την αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρώπη 2020», την ενσωμάτωση της στρατηγικής αυτής στο Εθνικό Πρόγραμμα Μεταρρυθμίσεων, το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 (ΕΣΠΑ), τη στρατηγική του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Ιονίων Νήσων, τη στρατηγική του προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2007-2013 «Αλέξανδρος Μπαλτατζής», καθώς και τη στρατηγική του Επιχειρησιακού Πρόγραμματος Αλιείας 2007-2013.
Ο στόχος «Ευρώπη 2020» αποτελεί την αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η «Ευρώπη 2020» αποτελεί την αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την ερχόμενη δεκαετία, με στόχο τη δημιουργία μιας «έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομίας.
Αυτές οι τρεις αλληλοσυμπληρούμενες προτεραιότητες θα βοηθήσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να επιτύχουν υψηλά επίπεδα απασχόλησης, παραγωγικότητας και κοινωνικής συνοχής.
Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έθεσε πέντε φιλόδοξους στόχους για την απασχόληση, την καινοτομία, την εκπαίδευση, την κοινωνική ένταξη, το κλίμα και την ενέργεια προς επίτευξη μέχρι το 2020.
Κάθε κράτος μέλος έχει υιοθετήσει τους δικούς του εθνικούς στόχους, σε κάθε έναν από αυτούς τους τομείς και θα πρέπει να αναλάβει συγκεκριμένες δράσεις, οι οποίες πρέπει να στηρίζουν τη στρατηγική αυτή.
Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013
Στόχος είναι η διεύρυνση των αναπτυξιακών δυνατοτήτων τής χώρας, η διατήρηση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης και η αύξηση της παραγωγικότητας σε επίπεδα υψηλότερα του μέσου κοινοτικού όρου για την τόνωση της απασχόλησης, την επίτευξη της πραγματικής σύγκλισης και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των πολιτών χωρίς αποκλεισμούς.
Η Ελλάδα τής νέας περιόδου 2007 -2013 στοχεύει στην ανάδειξή της σε μια εξωστρεφή χώρα, με ισχυρή διεθνή παρουσία, με ανταγωνιστική και παραγωγική οικονομία. Μία Ελλάδα με έμφαση στην εκπαίδευση και τους νέους, στην ποιότητα, την τεχνολογία, την καινοτομία και το σεβασμό του περιβάλλοντος.
Πέντε θεματικές και τρεις χωρικές προτεραιότητες εξειδικεύουν τη στρατηγική στόχευση της χώρας.
Οι προτεραιότητες της Περιφέρεια Ιονίων Νήσων
Στον τομέα της ανάπτυξης του παραγωγικού τομέα της οικονομίας, στόχος είναι η διαφοροποίηση του τουριστικού εισοδήματος, η διασύνδεση του τουρισμού με τους άλλους παραγωγικούς τομείς και η αξιοποίηση του παραγωγικού πόρου της αγροτικής οικονομίας.
Στον τομέα της κοινωνίας της γνώσης και της καινοτομίας, στόχος είναι η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση, η χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών και οι διασυνδέσεις με τα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ της Περιφέρειας.
Στον τομέα της απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής, στόχος είναι η διαφοροποίηση του τουρισμού και οι νέες υπηρεσίες, καθώς και η πρόσβαση στην απασχόληση και κοινωνική ένταξη ανέργων, νέων, γυναικών, ΑμεΑ και άλλων ευάλωτων ομάδων.
Στον τομέα του θεσμικού περιβάλλοντος, στόχος είναι η αποτελεσματική διοίκηση και η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της δημόσιας διοίκησης.
Στον τομέα της ελκυστικότητας της Ελλάδας και των Περιφερειών ως τόπου επενδύσεων, εργασίας και διαβίωσης, στόχος είναι οι βασικές υποδομές, η περιβαλλοντική προστασία και πολιτική, ο επτανησιακός πολιτισμός και οι κοινωνικές υποδομές.
Βασική προτεραιότητα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων είναι η βιώσιμη αστική ανάπτυξη, δηλαδή οι πρωτεύουσες των νομών της Περιφέρειας να καθιστούν αστικά αναπτυξιακά κέντρα, η ανάπτυξη της υπαίθρου, δηλαδή η ισόρροπη ανάπτυξη των αστικών και παράκτιων περιοχών, των μικρών νησιών, καθώς και των αγροτικών περιοχών της ενδοχώρας, όπως και των λειτουργικών διασυνδέσεων.
Επίσης, στόχο αποτελεί η διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία με χώρες της Αδριατικής και της μεσογειακής λεκάνης γενικότερα, η διακρατική συνεργασία στο νοτιοανατολικό ευρωπαϊκό χώρο και τη μεσογειακή ζώνη, όπως και η διαπεριφερειακή συνεργασία με τα δίκτυα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας 2007-2013 «Αλέξανδρος Μπαλτατζής»
Η στρατηγική για την αγροτική ανάπτυξη της Ελλάδας, την περίοδο 2007-2013, στοχεύει στην ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας τής ελληνικής αγροτικής οικονομίας, με παράλληλη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και γενικότερα της ποιότητας της ζωής των κατοίκων τής υπαίθρου.
Το όραμα της Περιφέρειας, όπως ορίζεται στο αντίστοιχο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, είναι η αειφόρος αγροτική ανάπτυξη, μέσω της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας του πρωτογενούς και αγροδιατροφικού τομέα, καθώς και του περιβάλλοντος σε μία βιώσιμη ύπαιθρο, το οποίο εξυπηρετείται από τέσσερις στρατηγικούς στόχους:
1. Διατήρηση και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της γεωργίας, της δασοκομίας και του αγροδιατροφικού τομέα.
2. Προστασία του περιβάλλοντος και αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων.
3. Βελτίωση της ποιότητας ζωής στις αγροτικές περιοχές και ενθάρρυνση της διαφοροποίησης της αγροτικής οικονομίας.
4. Δημιουργία τοπικών ικανοτήτων για την απασχόληση και τη διαφοροποίηση στις αγροτικές περιοχές, μέσω της προσέγγισης Leader.
Επιπροσθέτως, το όραμα στον τομέα της αλιείας, για την προγραμματική περίοδο 2007-2013 είναι η βιώσιμη και αειφόρος ανάπτυξη του τομέα αυτού, στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της διατήρησης της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής.
Στρατηγικός στόχος του προγράμματος αλιείας είναι η επίτευξη διαρκούς ισορροπίας, μεταξύ των αλιευτικών πόρων και των αντίστοιχων αλιευτικών δραστηριοτήτων, διασφαλίζοντας, ταυτόχρονα, την οικονομική βιωσιμότητα του κλάδου, σύμφωνα με τις αρχές της κοινής αλιευτική πολιτικής.
ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ
Τα κρίσιμα ζητήματα ανάπτυξης της Περιφέρειας Ιόνιων Νησιών, την προσεχή δεκαετία αφορούν πέντε διαφορετικούς άξονες: Προσπελασιμότητα και άρση της διπλής περιφερειακότητας – νησιωτικότητας, περιβάλλον και ποιότητα ζωής, κοινωνική πολιτική, παιδεία, πολιτισμό και αθλητισμό, τοπική οικονομία και απασχόληση και τέλος τη διοικητική ικανότητα της Περιφέρειας.
Σε ό,τι αφορά την προσπελασιμότητα και την άρση της διπλής περιφερειακότητας και νησιωτικότητας, κρίσιμα είναι τα ζητήματα της αναβάθμισης των συγκοινωνιών και μεταφορών για τη βελτίωση της προσπελασιμότητας προς την Περιφέρεια από την ηπειρωτική και τη λοιπή νησιωτική Ελλάδα, καθώς και η δημιουργία και λειτουργία σύγχρονων ενδοπεριφερειακών αξόνων συγκοινωνιών – μεταφορών στο εσωτερικό των νησιών της Περιφέρειας, με έμφαση και στους εσωτερικούς άξονες από Βορρά προς Νότο.
Οπότε, καθίσταται κρίσιμο θέμα η βελτίωση των συγκοινωνιών – μεταφορών μεταξύ των νησιών, η επίλυση των ζωτικών θεμάτων κυκλοφορίας γύρω από τα αστικά κέντρα και τις περιοχές αυξημένης τουριστικής κίνησης, οι ολοκληρωμένες παρεμβάσεις βιώσιμης ανάπτυξης για κάθε μικρό νησί της Περιφέρειας, καθώς και η αξιοποίηση γεωστρατηγικής θέσης της Περιφέρειας για την ανάπτυξη δεσμών συνεργασίας με περιοχές του ευρύτερου χώρου του Ιονίου Πελάγους, της Αδριατικής και της Μεσογείου.
Σχετικά με το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής, θεωρείται κρίσιμη η προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς και η λήψη μέτρων προστασίας για την περιβαλλοντική διαχείριση και αειφορία, όπως και η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις πολιτικές της Περιφέρειας. Εξίσου σημαντική είναι η ορθολογική χρήση και αξιοποίηση των φυσικών πόρων, με προώθηση της πράσινης – αειφόρου ανάπτυξης. Επιβάλλεται η εκπόνηση συγκεκριμένου σχεδίου για τη διαχείριση υδάτινου δυναμικού, όπως και ο σχεδιασμός και η εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων αστικών αναπλάσεων.
Κρίσιμη είναι, επίσης, και η προστασία, καθώς και η ανάδειξη του αστικού χώρου και των παραδοσιακών οικισμών, δηλαδή η συντήρηση, προστασία και ανάδειξη του πλούσιου κτιριολογικού αποθέματος των νησιών, καθώς και των παραδοσιακών οικισμών ως τόπου πρώτης κατοικίας, όπως και η πιθανή ανάπτυξη «συστήματος υποδοχής κατοίκων».
Στον τομέα αυτό απαιτείται ευαισθητοποίηση των πολιτών και των φορέων για τη λήψη πρωτοβουλιών και μέτρων προστασίας του αστικού χώρου, ενώ η Πολιτεία πρέπει να μεριμνήσει για την ολοκλήρωση και εφαρμογή του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Απορριμμάτων, των ολοκληρωμένων χωροταξικών ρυθμίσεων στο επίπεδο της Περιφέρειας για την αντιμετώπιση πιέσεων στις χρήσεις γης και το φυσικό περιβάλλον, η χωροθέτηση οχλουσών χρήσεων, η προστασία των δασών από πυρκαγιές, η προστασία και ανάδειξη ευαίσθητων περιοχών και περιοχών κάλλους, η προστασία της αγροτικής γης και η ανάδειξη των ελαιώνων και η προστασία των ακτών.
Στους τομείς της κοινωνικής πολιτικής, παιδείας, πολιτισμού και αθλητισμού, κρίσιμα θεωρούνται τα κάτωθι ζητήματα:
•Η συντήρηση και η ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος
•Η ενίσχυση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας
•Η δημιουργία υποδομών και προγραμμάτων για την πρόληψη και προστασία της δημόσιας υγείας (κέντρα υγείας αστικού τύπου, μονάδες απεξάρτησης, κινητές μονάδες υγείας κ.ά.)
•Η ανάπτυξη δημόσιων και ιδιωτικών υποδομών κοινωνικής πρόνοιας
•Η καθιέρωση λειτουργικών τοπικών δομών συμμετοχής για την κοινωνία των πολιτών και τους παραγωγικούς φορείς
•Η βελτίωση και η αναβάθμιση αθλητικών εγκαταστάσεων
•Η συνολική αναβάθμιση του εκπαιδευτικού επιπέδου του ανθρώπινου δυναμικού
•Η διασύνδεση της εκπαίδευσης (Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα) με τον παραγωγικό ιστό της Περιφέρειας
•Η ενίσχυση της τουριστικής κατάρτισης και συνείδησης
•Η προώθηση οριζόντιων πολιτικών και δράσεων ισότητας, καθώς και θετικών μέτρων υπέρ των γυναικών.
Στον τομέα της τοπικής οικονομίας και απασχόλησης, εξαιρετικά ζητήματα τους δύσκολους καιρούς που διανύουμε, κρίσιμο θέμα θεωρείται η αλλαγή του παραγωγικού προτύπου ανάπτυξης της Περιφέρειας, με τη βελτίωση και εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος με νέες και εναλλακτικές δραστηριότητες, προσαρμοσμένες στην τοπική ταυτότητα και ιδιαιτερότητα, ιδίως, μέσω της ήπιας αξιοποίησης των φυσικών και πολιτισμικών πόρων και αποθεμάτων, όπως και της αξιοποίησης της ζήτησης για τοπικά παραδοσιακά προϊόντα (Δημιουργία ισχυρής ταυτότητας περιφερειακού προορισμού – brand name – με βασικά χαρακτηριστικά το πολιτιστικό απόθεμα, καθώς και το ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον).
Εξίσου βασικός θεωρείται και ο σχεδιασμός της συνολικής δέσμης δράσεων για τη διαφοροποίηση και αναβάθμιση του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος, με νέους τρόπους και μέσα (πολιτιστικός, συνεδριακός, ιστιοπλοϊκός, καταδυτικός τουρισμός, πάρκα, γιώτινγκ και τουρισμός υγείας), όπως και η αναβάθμιση – διαφοροποίηση των υφιστάμενων τουριστικών υποδομών και η αντίστοιχη προσαρμογή των επενδυτικών κινήτρων.
Απαραίτητα κρίνονται και τα μέτρα ενίσχυσης κλάδων της οικονομίας (παραδοσιακή και σύγχρονη γεωργική παραγωγή και προϊόντα, αλιεία, βιοτεχνία και υπηρεσίες) και των δικτύων συνεργασιών για τον εμπλουτισμό και την ολοκλήρωση του τουριστικού προϊόντος (τοπική κουζίνα, Σύμφωνα Ποιότητας, δρόμοι κρασιού – λαδιού, εκθέσεις και αγορές τοπικών προϊόντων), καθώς και ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη αναβίωσης παραδοσιακών καλλιεργειών και αξιοποίησης των εδαφικών πόρων με ανταγωνιστικές καλλιέργειες και άλλες εναλλακτικές χρήσεις.
Σχετικά με τη διοικητική ικανότητα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων θεωρείται απαραίτητη η βελτίωση και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού της, η τυποποίηση των διαδικασιών και η ανάπτυξη συστημάτων υποστήριξης της αποδοτικής λειτουργίας της, η ανάπτυξη συστημάτων και μηχανισμών για την αποτελεσματική παρακολούθηση τής υλοποίησης του ΕΣΠΑ.
Επίσης, πρέπει να δοθεί βάρος στην ανάπτυξη θεσμών συνεργασίας και συναίνεσης για την υλοποίηση του κοινού οράματος της Περιφέρειας, άμεση βελτίωση των κτιριακών υποδομών, αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, η εκπαίδευση του προσωπικού, η ενημέρωση των χρηστών, η σύνδεση με δίκτυα πληροφοριών άλλων φορέων, οι δυνατότητες ανταλλαγής εμπειριών και νέου τρόπου λειτουργίας, μέσω της υλοποίησης προγραμμάτων διαπεριφερειακής και διακρατικής συνεργασίας, η θεσμική κατοχύρωση αλληλεπίδρασης με την Τριτοβάθμια Εκπαιδευτική Κοινότητα, η αξιοποίηση των ΤΠΕ σε θέματα καθημερινής λειτουργίας και ελέγχων για τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας στο προϊόν – υπηρεσίες της Περιφέρειας και η παγίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας της, ως επιτελικού φορέα της Αυτοδιοίκησης.
