
«Στην ουσία η μεγάλη αλλαγή ήρθε με την ψήφιση του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπου άλλαξαν πολλές διατάξεις στη λειτουργία του Δημοτικού Συμβουλίου. Το Υπουργείο Εσωτερικών έρχεται με την εγκύκλιο να δώσει στους προέδρους σαφείς οδηγίες, ώστε να προχωρήσουμε στη θέσπιση κανονισμών λειτουργίας στα Δημοτικά Συμβούλια κάθε δήμου με βάση αυτά που θέτει η εγκύκλιος. Κατά τόπους μπορούν κάποια Δημοτικά Συμβούλια να επιλέξουν κάποιες αλλαγές, εφόσον το αποφασίσουν και παραμένοντας πάντα στο πλαίσιο του νόμου», σχολιάζει ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ζακύνθου κ. Διονύσιος Πλέσσας.

Παράλληλα, όπως σημειώνει ο κ. Πλέσσας ακολούθως, εντός του επόμενου διμήνου θα έρθει προς ψήφιση ο Κανονισμός Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ζακύνθου. «Όπως όλοι οι δήμοι και οι πρόεδροι Δημοτικών Συμβουλίων σε όλη την Ελλάδα, περιμέναμε και εμείς αυτή την εγκύκλιο, ώστε να προχωρήσουμε στη θέσπιση Κανονισμών Λειτουργείας. Πιστεύω ότι σε δύο μήνες περίπου, στο μεθεπόμενο Δημοτικό Συμβούλιο, θα είμαστε έτοιμοι, εφόσον έχω έρθει σε συνεννόηση με όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, να φέρουμε προς ψήφιση τον Κανονισμό Λειτουργίας του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Ζακύνθου», υποστηρίζει.
Όσον αφορά τον ρόλο της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων των Δημοτικών Συμβουλίων, ο κ. Πλέσσας διευκρινίζει τα εξής: «θεωρώ ότι στη διαδικασία του Κανονισμού θα κάνουμε αυτό που πρέπει όλοι μαζί οι Δημοτικοί Σύμβουλοι για να αναδειχθεί και ο ρόλος της αντιπολίτευσης πάντα στο πλαίσιο των ορίων που θέτει ο νόμος».
Το Δημοτικό Συμβούλιο παραμένει βασικό αποφασιστικό όργανο για όλα τα θέματα του Δήμου, εκτός από όσα ανατίθενται ρητά από τον νόμο στον δήμαρχο, στη Δημοτική Επιτροπή ή σε άλλο όργανο. Σε ιδιαίτερα σοβαρά θέματα, το Δημοτικό Συμβούλιο μπορεί, με ειδική αιτιολογία και απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του, να ασκήσει το ίδιο αρμοδιότητες της Δημοτικής Επιτροπής.
Οι συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου πρέπει να γίνονται υποχρεωτικά τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Σε περίπτωση που ο πρόεδρος παραλείψει αδικαιολογήτως τη σύγκλιση του Συμβουλίου για δύο συνεχόμενες φορές υπάρχει σοβαρή παράβαση καθήκοντος. Για τις τακτικές συνεδριάσεις, η πρόσκληση πρέπει να αποστέλλεται στους δημοτικούς συμβούλους τουλάχιστον τρεις πλήρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση και να περιέχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τη διεξαγωγή του Συμβουλίου. Εάν συζητείται θέμα που αφορά συγκεκριμένη δημοτική κοινότητα, υποχρεωτικά προσκαλείται και ο πρόεδρος ή κάποιος εκπρόσωπος της κοινότητας αυτής. Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, η πρόσκληση μπορεί να αποσταλεί ακόμη και την ίδια ημέρα της συνεδρίασης, αλλά πρέπει να αιτιολογείται ειδικά ο κατεπείγων χαρακτήρας.
Οι επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, σύμφωνα με την νέα εγκύκλιο, έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν θέμα έως μία ημέρα πριν από τη δημοσίευση της πρόσκλησης. Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου έχει την υποχρέωση να εντάξει έως τρία θέματα ανά ημερολογιακό έτος που προτείνονται από τον επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας και έως ένα θέμα ανά ημερολογιακό έτος από τον επικεφαλής καθεμιάς από τις υπόλοιπες παρατάξεις.
Το Δημοτικό Συμβούλιο έχει απαρτία όταν οι παρόντες είναι περισσότεροι από τους απόντες. Η απαρτία διαπιστώνεται πριν από την έναρξη της συνεδρίασης και εξακολουθεί να θεωρείται ότι υπάρχει έως τη λήξη της, ακόμη και εάν αποχωρήσουν σύμβουλοι. Οι αποχωρήσεις, ωστόσο, επηρεάζουν τον υπολογισμό της πλειοψηφίας. Για τη λήψη απόφασης λαμβάνονται υπόψη όσοι ψηφίζουν «υπέρ» ή «κατά». Η αποχή σε φανερή ψηφοφορία και το λευκό σε μυστική ψηφοφορία δεν προσμετρώνται στον υπολογισμό της πλειοψηφίας. Όταν όμως ο αριθμός όσων ψηφίζουν υπέρ ή κατά πέσει κάτω από τον αριθμό που απαιτείται για την απαρτία, τότε η απαιτούμενη πλειοψηφία υπολογίζεται επί του αριθμού της νόμιμης απαρτίας και όχι μόνο επί των ψηφισάντων.
Το Δημοτικό Συμβούλιο συγκαλείται υποχρεωτικά σε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας το αργότερο κάθε τέσσερις μήνες. Η πρώτη τετράμηνη προθεσμία υπολογίζεται από την έναρξη ισχύος του νέου Κώδικα, στις 29 Ιουνίου 2026. Κάθε δημοτικός σύμβουλος μπορεί να καταθέτει ένα θέμα, ενώ εάν υποβληθούν περισσότερα από δέκα θέματα, πραγματοποιείται δημόσια κλήρωση.
Ο νέος Κώδικας προβλέπει επίσης ότι με τον Κανονισμό Λειτουργίας πρέπει υποχρεωτικά να συσταθούν δύο γνωμοδοτικές επιτροπές. Η πρώτη θα ασχολείται με ζητήματα κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης, ισότητας φύλων, δικαιωμάτων ατόμων με αναπηρία και καταπολέμησης διακρίσεων, ενώ η δεύτερη θα έχει ως αντικείμενο την υποστήριξη του Δήμου στην εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Τα επίσημα πρακτικά των συνεδριάσεων καταρτίζονται ηλεκτρονικά, υπογράφονται ψηφιακά από τον πρόεδρο και τον γραμματέα και αναρτώνται στο πλήρες περιεχόμενό τους στην ιστοσελίδα του Δήμου, με ανωνυμοποίηση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Η μη τήρηση ή η μη ανάρτηση των επίσημων πρακτικών χαρακτηρίζεται σοβαρή παράβαση καθήκοντος. Επιπλέον, μέσα σε πέντε ημέρες από κάθε συνεδρίαση πρέπει να αναρτάται πίνακας με τα θέματα που συζητήθηκαν, τον αριθμό των αποφάσεων, περίληψη του περιεχομένου τους και την ψήφο της μειοψηφίας.
Όπως διευκρινίζεται στην εγκύκλιο, οι Δήμοι δεν αρκεί να εφαρμόζουν αποσπασματικά τις νέες διατάξεις. Το Υπουργείο επισημαίνει την ανάγκη να επιταχυνθεί η ψήφιση νέων Κανονισμών Λειτουργίας των Δημοτικών Συμβουλίων, ώστε να ενσωματωθούν οι νέες προβλέψεις του Κώδικα και να αποσαφηνιστούν οι διαδικασίες λειτουργίας, λογοδοσίας, συμμετοχής και διαφάνειας.