Η εμπορική συμφωνία Ευρώπης ΗΠΑ (νικητές και ηττημένοι)

Διονύσης Ιθακήσιος

Συντάκτης άρθρου

Τα βασικά στοιχεία που ανακοινώθηκαν από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δίνουν κάποια στοιχεία για το ποιές βιομηχανίες, πρόσωπα και ομάδες ανθρώπων ενδέχεται να πληγούν ή να ωφεληθούν περισσότερο, τονίζει σε ανάλυση του το βρετανικό δίκτυο BBC, σταχυολογώντας νικητές και ηττημένους.

Ο Πρόεδρος Τραμπ – Κερδισμένος σίγουρα

Μετά τις υποσχέσεις για νέες εμπορικές συμφωνίες με δεκάδες χώρες, ο Τραμπ πέτυχε την μεγαλύτερη από αυτές .
Για τους περισσότερους σχολιαστές, φαίνεται ότι η ΕΕ παραχώρησε περισσότερα απ’ όσα πήρε. Δεν επιθυμούσε τη ρήξη με την διοίκηση Τράμπ, κοιτάζοντας περισσότερο στο μέλλον, όταν η διοίκηση αυτή δεν θα υφίσταται πλέον, παρά να αποκομίσει κάποια οφέλη αυτή τη στιγμή. Γι’ αυτό κατηγορείται και η Πρόεδρος της Επιτροπής για αποτυχημένη διαπραγμάτευση. Ωστόσο, οι επευφημίες υπέρ του Τραμπ, ίσως να μην παραμείνουν για πολύ καιρό εάν τα οικονομικά δεδομένα των ΗΠΑ δείξουν ότι η ριζική αναδιάρθρωση της αμερικανικής οικονομίας εκ μέρους του γυρίζει μπούμερανγκ. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό, την απασχόληση, την ανάπτυξη και την καταναλωτική εμπιστοσύνη θα δώσουν μια σαφέστερη εικόνα για το εάν οι δασμοί του Τραμπ φέρνουν πόνο ή κέρδος.

Οι Αμερικανοί καταναλωτές – Χαμένοι

Οι απλοί Αμερικανοί έχουν ήδη δυσαρεστηθεί από το αυξημένο κόστος ζωής και αυτή η συμφωνία ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τον συγκεκριμένο “πόνο’, αυξάνοντας τις τιμές για τα ευρωπαϊκά προϊόντα. Ενώ ο δασμός 15% δεν είναι τόσο υψηλός όσο θα μπορούσε να ήταν, παραμένει σημαντικός και είναι πολύ πιο “σκληρός” σε σχέση με τους περιορισμούς που υπήρχαν πριν από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία. Οι δασμοί είναι φόροι που επιβάλλονται στα αγαθά που αγοράζονται από άλλες χώρες. Συνήθως είναι ποσοστό επί της αξίας ενός προϊόντος. Έτσι, ένας δασμός 15% σημαίνει ότι για ένα προϊόν αξίας 100 δολαρίων που εισάγεται στις ΗΠΑ από την ΕΕ, θα προστεθεί φόρος 15 δολαρίων, ανεβάζοντας την τιμή για τον εισαγωγέα στα 115 δολάρια. Οι εταιρείες που φέρνουν ξένα αγαθά στις ΗΠΑ πρέπει να πληρώσουν τον φόρο στην κυβέρνηση και συχνά μεταβιβάζουν μέρος ή ολόκληρο το επιπλέον κόστος στους πελάτες.

Αγορές – Κερδισμένες

Οι χρηματιστηριακές αγορές στην Ασία και την Ευρώπη σημείωναν άνοδο τη Δευτέρα, μετά την ανακοίνωση του πλαισίου της συμφωνίας. Σύμφωνα με το πλαίσιο, οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν δασμό 15% στα αγαθά που εισάγονται από την ΕΕ. Ενώ ο δασμός αυτός είναι σημαντικός, είναι μικρότερος απ’ ό,τι θα μπορούσε να ήταν και τουλάχιστον προσφέρει σαφήνεια στους επενδυτές. Η συμφωνία είναι “φιλική προς τις αγορές και αναμένεται να προσδώσει περαιτέρω ανοδική δυναμική στο ευρώ.

Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη – Χαμένη

Η συμφωνία πρέπει να υπογραφεί από όλα τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθένα από τα οποία έχει διαφορετικά συμφέροντα και επίπεδα εξάρτησης από τις εξαγωγές αγαθών προς τις ΗΠΑ. Ενώ κάποια μέλη έχουν καλωσορίσει τη συμφωνία με επιφυλάξεις, άλλα έχουν εκφράσει κριτική, υποδεικνύοντας διαιρέσεις εντός του μπλοκ, το οποίο προσπαθεί επίσης να ανταποκριθεί σε άλλες κρίσεις, όπως ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία. Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Φρανσουά Μπαϊρού σχολίασε: “Είναι μια σκοτεινή ημέρα όταν μια συμμαχία ελεύθερων λαών, που ενώθηκαν για να επιβεβαιώσουν τις κοινές τους αξίες και να υπερασπιστούν τα κοινά τους συμφέροντα, παραδίνεται στην υποταγή”.
Τον ακολούθησαν τουλάχιστον δύο Γάλλοι υπουργοί, καθώς και ο Ούγγρος ηγέτης Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος δήλωσε ότι ο Τραμπ “έφαγε την φον ντερ Λάιεν για πρωινό”.

Οι Γερμανικοί κατασκευαστές αυτοκινήτων – Χαμένοι αλλά και κατά κάποιον τρόπο κερδισμένοι (λιγότερο χαμένοι )

Ο δασμός τον οποίο αντιμετώπιζαν οι εισαγωγείς αυτοκινήτων από την ΕΕ στις ΗΠΑ έχει μειωθεί σχεδόν στο μισό, από το ποσοστό 27,5% που είχε επιβληθεί από τον Τραμπ τον Απρίλιο, σε ένα νέο ποσοστό 15%.
Τα αυτοκίνητα είναι μία από τις κορυφαίες εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Και καθώς η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στην ΕΕ – χάρη στις VW, Mercedes Audi και BMW – παρακολουθούσε στενά τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μέρτς, καλωσόρισε τη νέα συμφωνία, παραδεχόμενος ωστόσο ότι θα ήθελε “περαιτέρω διευκόλυνση του διατλαντικού εμπορίου”.

Οι Αμερικανοί κατασκευαστές αυτοκινήτων – Κερδισμένοι

Ο Τραμπ προσπαθεί να ενισχύσει την παραγωγή οχημάτων στις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί κατασκευαστές αυτοκινήτων κέρδισαν όταν πληροφορήθηκαν ότι η ΕΕ μειώνει το δικό της δασμό για τα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ από 10% σε 2,5%. Θεωρητικά, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα αμερικανικά αυτοκίνητα να πωλούνται στην Ευρώπη.

Φαρμακευτική βιομηχανία ΕΕ – Χαμένη

Υπάρχει σύγχυση γύρω από το ποιο ποσοστό δασμού θα επιβληθεί στα φάρμακα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη και πωλούνται στις ΗΠΑ. Η ΕΕ θέλει τα φάρμακα να υπόκεινται στο χαμηλότερο δυνατό ποσοστό, ώστε να ευνοηθούν οι πωλήσεις. Ο Τραμπ δήλωσε ότι τα φάρμακα δεν καλύπτονται από τη συμφωνία που ανακοινώθηκε την Κυριακή, υπό την οποία ο δασμός σε πολλά προϊόντα μειώθηκε στο 15%. Ωστόσο, η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι περιλαμβάνονται – και μια πηγή του Λευκού Οίκου το επιβεβαίωσε μιλώντας στο BBC. Όποιο κι αν είναι το σενάριο, θα πρόκειται για απογοήτευση για τη φαρμακευτική βιομηχανία της ΕΕ, η οποία αρχικά ήλπιζε να είχε εξαιρεθεί εντελώς από τους δασμούς. Η βιομηχανία αυτή απολαμβάνει υψηλή έκθεση στην αμερικανική αγορά χάρη σε προϊόντα όπως το Ozempic, το δημοφιλές φάρμακο για τον διαβήτη τύπου 2 που παράγεται στη Δανία.

Ενεργειακός κλάδος των ΗΠΑ – Κερδισμένος

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η ΕΕ θα αγοράσει ενέργεια αξίας 750 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ, επιπλέον της αύξησης της συνολικής επένδυσης στις ΗΠΑ κατά 600 δισ. δολάρια.
“Θα αντικαταστήσουμε το ρωσικό αέριο και πετρέλαιο με σημαντικές αγορές αμερικανικού LNG [υγροποιημένου φυσικού αερίου], πετρελαίου και πυρηνικών καυσίμων”, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Αυτό θα εμβαθύνει τους δεσμούς ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης και των ΗΠΑ, τη στιγμή που η ΕΕ έχει απομακρυνθεί από τις ρωσικές εισαγωγές αερίου από την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και εξής.

Αεροναυπηγική βιομηχανία στην ΕΕ και τις ΗΠΑ – Κερδισμένη

Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι ορισμένα “στρατηγικά προϊόντα” δεν θα υπόκεινται σε δασμούς, όπως αεροσκάφη και εξαρτήματα αεροπλάνων, ορισμένα χημικά και ορισμένα γεωργικά προϊόντα.
Αυτό σημαίνει ότι οι εταιρείες που κατασκευάζουν εξαρτήματα για αεροπλάνα θα απολαύσουν εμπόριο χωρίς εμπόδια μεταξύ των δύο μεγάλων εμπορικών μπλοκ.
Τέλος για να πάμε σε αυτά που έμειναν έξω από τη συμφωνία. Η ΕΕ εξακολουθεί να ελπίζει για περισσότερες συμφωνίες “μηδενικού δασμού έναντι μηδενικού δασμού”, κυρίως για κρασιά και ποτά και άλλα προϊόντα, αυτά όμως θα συζητηθούν το επόμενο διάστημα.