Θα μπορέσει η Ευρώπη να προσαρμοστεί;
Βέβαια αυτό το εγχείρημα απαιτεί ομόφωνες αποφάσεις και κυρίως κόστος οικονομικό. Δεν είναι εύκολο, να μην πω αδύνατο, 27 κράτη μέλη, 27 ηγεσίες, να συμφωνήσουν σε ποια κατεύθυνση θα κινηθούν, να εκχωρήσουν αρμοδιότητες σε κεντρικές εξουσίες, κυρίως να βάλουν το χέρι στην τσέπη, σε βάρος των εθνικών προϋπολογισμών τους. Να δώσουν το 2% του ΑΕΠ τους για την ευρωπαϊκή άμυνα πονάει. Τι να πούμε εμείς που ξοδεύουμε εδώ και δεκαετίες, ελέω Τουρκίας, το 3% του ΑΕΠ μας; Όμως ήρθε η ώρα των μεγάλων αποφάσεων και αλλαγών, αλλιώς δεν θα υπάρχει η Ευρώπη όπως την γνωρίσαμε τις τελευταίες δεκαετίες. Ένας Αμερικανός Πρόεδρος, έτοιμος για όλα, έτοιμος να επιβάλει δασμούς, να αφήσει το κόστος των αμυντικών δαπανών στα χέρια μας, να κλείσει την Αμερική στο “καβούκι της”. Ο Μητσοτάκης τα είπε ξεκάθαρα προς τους Ευρωπαίους, άλλωστε εμείς ως “βρεγμένοι” της οικονομικής κρίσης και των αμυντικών δαπανών, τι να φοβηθούμε; Όπως λέει και ο λαός ” ο βρεγμένος τη βροχή δεν την φοβάται”.
Βέβαια κακά τα ψέματα αν τα πράγματα χειροτερέψουν και η κρίση γίνει οικονομική και πολιτική, θα πληρώσουμε στο τέλος και εμείς περαιτέρω τίμημα, δεν θέλουμε επομένως την επιδείνωση. Όμως στα χέρια των άλλων Ευρωπαίων, κυρίως Γερμανών και Γάλλων, είναι να αφυπνιστούν και να βάλλουν μπροστά τις “σβηστές ευρωπαϊκές μηχανές”. Τα είπε ξεκάθαρα και ο Ντράγκι στην έκθεση του, όμως μικρή σημασία έδωσαν, τώρα θα “πάρουν μπρος ;” Δυστυχώς οι δυναμικές ηγεσίες λείπουν, τα πρόσωπα εκείνα που θα είχαν τη δύναμη να αλλάξουν την Ευρώπη δεν υπάρχουν στο προσκήνιο. Πάντως αν δεν γίνουν τολμηρά βήματα και δεν αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις και οι αδυναμίες, η κρίση δεν θα είναι μόνο οικονομική, αλλα κυρίως κοινωνική και πολιτική. Οι λαϊκιστές καραδοκούν, έχουν πάρει και αέρα στα πανιά τους μετά τη νίκη Τράμπ. Όποιος νομίζει ότι με αφορισμούς και απαξίωση μόνο αντιμετωπίζονται, πλανάται. Οι κοινωνίες αλλάζουν σύμφωνα με τα συμφέροντα και τις συνέπειες που υφίστανται από τις κάθε λογής κρίσεις. Ακόμη και ο υπερβολικός δικαιώματισμός παράγει αντιδράσεις. Συντηρητικόποιούνται οι κοινωνίες. Όπως ειπώθηκε πολύ σωστά, το πολιτικό κέντρο έχει μετατοπιστεί, γιατί πολύ απλά έχουν αλλάξει τα άκρα που καθορίζουν τι είναι κέντρο. Ας μην μετράμε λοιπόν τίποτα με τα παλιά μέτρα, ούτε με τις παλιές λογικές. Τα πάντα άλλαξαν και οι αλλαγές δεν έχουν σταματήσει.
