Συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν: Τέλη ναυτιλίας στο Ορμούζ θα εισπράττει η Τεχεράνη

H Τεχεράνη πρόσθεσε την τελευταία στιγμή στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ ρήτρα που προβλέπει την επιβολή τελών για ναυτιλιακές υπηρεσίες στο στρατηγικό Στενό του Ορμούζ, μεταδίδει το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars. «Τα τελευταία λεπτά των διαπραγματεύσεων, το κείμενο του μνημονίου κατανόησης τροποποιήθηκε για να τονίσει ξεκάθαρα και απερίφραστα το ζήτημα της ιρανο-ομανικής κυριαρχίας στο Στενό του Ορμούζ», γράφει το Fars επικαλούμενο ανώνυμη πηγή.

«Η χρήση του όρου “ναυτιλιακές υπηρεσίες” (στο τελικό κείμενο) σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απαιτήσουν την καταβολή τελών στο Ιράν», διευκρινίζει το πρακτορείο. Υπενθυμίζεται ότι οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία για να τερματιστεί άμεσα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας (15/6) το Πακιστάν, χώρα που διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο-κλειδί, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να επιβεβαιώνουν την πληροφορία αυτή αμέσως μετά.

«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, μερικά λεπτά μετά την ανακοίνωση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ μέσω X πως «επιτεύχθηκε» συμφωνία.

Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία πυροδότησε πτώση των τιμών του πετρελαίου, που είχαν σημειώσει άλμα αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου κι έκλεισε το στενό, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα. Η συμφωνία των δυο κυβερνήσεων προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», δήλωσε από την πλευρά του στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», είπε ακόμη ο κ. Γαριμπαμπαντί, επισημαίνοντας πως η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ.

Έκανε λόγο για τέσσερα θέματα που θα τεθούν στο τραπέζι:

Την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς ή δευτερογενείς

Το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας

Την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν

Τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.

Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα διεξαχθεί την Παρασκευή 19η Ιουνίου στη Γενεύη, ενημέρωσε ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαρίφ. Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς γνωστοποίησε ότι σκοπεύει να είναι παρών, συμπληρώνοντας ότι είναι «πιθανή» η παρουσία του αμερικανού προέδρου Τραμπ.

Τι ισχύει για τα Στενά του Ορμούζ – Πότε θα ανοίξουν

Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά αφού υπογραφτεί συμφωνία ειρήνης με το Ιράν την Παρασκευή, μοιάζοντας να αντιφάσκει με πρότερη ανακοίνωσή του, που αναφερόταν στο άμεσο άνοιγμα αυτής της θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων.

«Με το άνοιγμα του στενού μόλις υπογραφτεί η συμφωνία την Παρασκευή, ώστε να δοθεί χρόνος για την άρση ναρκών, το πετρέλαιο θα ρέει ξανά και στις δυο πλευρές για την περιοχή και τον κόσμο ολόκληρο», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, παρότι προηγουμένως έκανε λόγο για άνοιγμα του στενού και παράλληλα την «άμεση» άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.

«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!» είχε γράψει σε προηγούμενη ανακοίνωσή του. «Αυτή η σπουδαία συμφωνία θα φέρει ειρήνη και ασφάλεια σε όλη την περιοχή», ανέφερε ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στο νεότερο μήνυμά του.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν: προβλέπει μεταξύ άλλων «την αποδέσμευση 24 δισεκ. δολαρίων που έχουν παγώσει (σ.σ. στο εξωτερικό) κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή.

«Το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο — που είχε ήδη μεταδοθεί από το MEHR προχθές Σάββατο και δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Αντικρουόμενα μηνύματα για το τι θα ακολουθήσει

Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με το τι θα ακολουθήσει μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι οι 60ήμερες διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά θα ξεκινήσουν μόνο όταν οι ΗΠΑ αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια σε παγωμένα κεφάλαια . Ένας Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε τους ισχυρισμούς του Ιράν.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με το τι θα ακολουθήσει μετά την υπογραφή της συμφωνίας. Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε ότι οι 60ήμερες διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά θα ξεκινήσουν μόνο όταν οι ΗΠΑ αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια σε παγωμένα κεφάλαια. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε τους ισχυρισμούς του Ιράν.

«Αυτό δεν είναι καθόλου αλήθεια. Πρόκειται για μια συμφωνία αμοιβής για την εκτέλεση των καθηκόντων και δεν θα αποδεσμευτούν παγωμένα κεφάλαια χωρίς οι Ιρανοί να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις τους», δήλωσε ο αξιωματούχος στο CNN την Κυριακή.

Η αντίδραση ήρθε μετά τη δήλωση του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπάντι, ότι η επόμενη φάση των συνομιλιών θα εξαρτηθεί από την εκπλήρωση πρώτα από την Ουάσινγκτον αρκετών υποχρεώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης ιρανικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό.

Οι διαφορετικές εκδοχές υπογραμμίζουν ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ του τρόπου με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν περιγράφουν τι πρέπει να συμβεί πριν προχωρήσει ο επόμενος γύρος διαπραγματεύσεων.