Ανατροπή στον υπολογισμό της σύνταξης

Ριζικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των συντάξεων και μέτρα για την αύξηση της μέσης ηλικίας συνταξιοδότησης κατά δύο χρόνια ανακοίνωσε χθες το υπουργείο Εργασίας. Με τον νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων θα λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του ασφαλιστικού βίου και εκτιμάται πως θα απαιτούνται 35 χρόνια δουλειάς και η συμπλήρωση του 63ου έτους της ηλικίας για τη χορήγηση μιας καλής σύνταξης.
Η νέα ρύθμιση για τις συντάξεις θα εφαρμοστεί σε όλα τα ταμεία κύριας ασφάλισης (με μοναδική εξαίρεση τον ΟΓΑ) και θα αρχίσει να “τρέχει” το 2018 ή το αργότερο το 2020. Τους βασικούς άξονες των αλλαγών παρουσίασαν χθες στην επιτροπή ειδικών για το Ασφαλιστικό, ο υπουργός Εργασίας, Ανδρέας Λοβέρδος, και ο υφυπουργός, Γιώργος Κουτρουμάνης.
Το ασφαλιστικό αποτελεί έναν απο τους βασικότερους πυλώνες της οικονομίας και της κοινωνίας, γι’ αυτό το λόγο η εφημερίδα μας αλίευσε από το διαδίκτυο τις βασικές θέσεις των κομμάτων για το τόσο σημαντικό αυτό θέμα.

Το πακέτο των προτάσεων
Το Υπουργείο έχει ως στόχο “την εξάλειψη όλων των κινήτρων πρόωρης συνταξιοδότησης και την ενίσχυση των κινήτρων παραμονής στην εργασία”. Συγκεκριμένα:
1. Απαγορεύεται με νομοθετική παρέμβαση κάθε εθελουσία-πρόωρη συνταξιοδότηση, που ανατρέπει τα δεδομένα του ασφαλιστικού συστήματος, προκειμένου να παράσχει πελατειακές εξυπηρετήσεις σε επιχειρήσεις, κάνοντας ελκυστικότερες τις μετοχές τους στο Χρηματιστήριο ή διευκολύνοντας την ιδιωτικοποίησή τους.
2. Προτείνεται στα συναρμόδια υπουργεία -δεν αφορά στα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Εθνικής Αμυνας- η προσαρμογή των ορίων ηλικίας που προβλέπονται, για την υποχρεωτική απόλυση, στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, τα οποία προβλέπονται για τη χορήγηση πλήρους σύνταξης.
3. Καθιερώνεται κοινό καθεστώς απασχόλησης των συνταξιούχων είτε αυτοί προέρχονται από τον δημόσιο είτε από τον ιδιωτικό τομέα. Η συγκεκριμένη ρύθμιση περιλαμβάνει τέσσερα σημεία:
Την αναστολή της σύνταξης όταν ο συνταξιούχος βρίσκεται σε ηλικία κάτω των 55 ετών.
Την υποχρεωτική ασφάλιση για τη νέα του εργασία (ή και για παράλληλη εργασία, εφόσον είναι παλιός ασφαλισμένος), με προσαυξημένες εισφορές.
Τη μείωση του ποσού της σύνταξης πάνω από ένα ποσό, για όσο διάστημα διαρκεί η εργασία του συνταξιούχου.
Την προσαύξηση της σύνταξης για τον χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί μετά τη συνταξιοδότηση.
4. Προτείνεται στα συναρμόδια υπουργεία -εκτός των υπουργείων Προστασίας του Πολίτη και Αμυνας- η θέσπιση ενιαίου ποσοστού μείωσης των συντάξεων στις περιπτώσεις που προβλέπεται χορήγηση μειωμένης σύνταξης κατά 1/200, για κάθε μήνα που υπολείπεται του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης με πλήρη σύνταξη. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως κάποιος που αποχωρεί πέντε χρόνια νωρίτερα θα πάρει 30% μειωμένη σύνταξη.
5. Αναμορφώνεται το καθεστώς των αναπηρικών συντάξεων και δημιουργούνται ενιαίοι κανόνες σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
6. Θεσπίζεται ενιαίο καθεστώς για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως στον ιδιωτικό τομέα σε όσα επαγγέλματα βγουν από τη λίστα έρχεται αύξηση του ορίου ηλικίας κατά μία πενταετία.
7. Αντιμετωπίζονται οι αδικίες στη διαδοχική ασφάλιση (π.χ. στον υπολογισμό της σύνταξης), κάτι που αναμένεται να διευκολύνει την κινητικότητα στην αγορά εργασίας.
8. Εξετάζεται η προσαύξηση της σύνταξης στις περιπτώσεις που υπάρχει παράλληλη ασφάλιση, με την οποία δεν θεμελιώνεται αυτοτελές δικαίωμα σε άλλο ασφαλιστικό φορέα.

Τα βασικά σημεία
Δύο είναι τα βασικά σημεία της κυβερνητικής πρότασης για τις συντάξεις:
Διαχωρίζονται οι προνοιακές από τις ασφαλιστικές παροχές και θεσμοθετείται η βασική σύνταξη σε όλα τα Ταμεία (δηλαδή θα καλύπτει το σύνολο των ασφαλισμένων). Η βασική σύνταξη αποτελεί το ελάχιστο ποσό, το οποίο καταβάλλεται σε κάθε συνταξιούχο και θα χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αυτή η σύνταξη θα είναι ενιαία για όλα τα Ταμεία και θα καταβάλλεται στο σύνολό της για 35 χρόνια διαμονής στη χώρα. Ειδικά για τους ανασφάλιστους θα μπουν εισοδηματικά κριτήρια, αντίστοιχα με εκείνα που ισχύουν σήμερα για τη συγκεκριμένη ομάδα στον ΟΓΑ.
Ουσιαστικά καταργείται η κατώτερη σύνταξη που ισχύει σήμερα και αντικαθίσταται από τη βασική σύνταξη. Το ποσό της νέας σύνταξης δεν έχει προσδιοριστεί, αλλά με τα σημερινά δεδομένα εκτιμάται πως θα μπορούσε να είναι 360 ευρώ (δηλαδή όσο είναι και η σύνταξη του ΟΓΑ).
Στη συνέχεια οι ασφαλισμένοι θα παίρνουν αναλογική – ανταποδοτική σύνταξη, που αντιστοιχεί στον χρόνο ασφάλισης και στις καταβληθείσες εισφορές. Ουσιαστικά για τον υπολογισμό της σύνταξης θα λαμβάνεται υπόψη το σύνολο του ασφαλιστικού βίου, ωστόσο ακόμα δεν έχουν παρουσιαστεί αναλυτικά στοιχεία για το πόσα χρήματα θα δικαιούται ο ασφαλισμένος ανάλογα με τα έτη δουλειάς.
Μια πρώτη εικόνα για τους συντελεστές με τους οποίους θα υπολογίζονται οι συντάξεις έδωσε ο πρόεδρος της επιτροπής ειδικών για το Ασφαλιστικό Αγγελος Στεργίου, προτείνοντας η συμβολή κάθε χρόνου να είναι μεγαλύτερη όσο μεγαλύτερη είναι η ηλικία συνταξιοδότησης. Συγκεκριμένα πρότεινε: τα χρόνια δουλειάς για τις ηλικίες 18 έως 52 να υπολογίζονται με συντελεστή 1,5%, για τις ηλικίες από 53 έως 62 ετών με συντελεστή 1,9% και για τις ηλικίες από 63 έως 68 ετών με συντελεστή 4,5%.

Στόχος
Σημειώνεται πως σήμερα δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές στο ποσό της σύνταξης για όσους έχουν από 4.500 έως και 7.500 ημέρες ασφάλισης. Σύμφωνα με το υπουργείο, στόχος των παρεμβάσεων είναι να εξαλειφθούν τα “κίνητρα” για πρόωρη συνταξιοδότηση και να ενισχυθεί η ανταποδοτική σχέση εισφορών και παροχών.
Τέλος στις κυβερνητικές προτάσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία τριών Ταμείων, ο διαχωρισμός του συνταξιοδοτικού συστήματος από τον κλάδο Υγείας, η καθιέρωση πάγιου συστήματος ρύθμισης των οφειλών, η “μεταφορά” 10% των κοινωνικών πόρων στο Ταμείο αλληλεγγύης (υπάρχει σχετικός νόμος) και η υπαγωγή της διαχείρισης των διαθέσιμων των Ταμείων σε έναν ενιαίο φορέα.

Παραδείγματα για τις αλλαγές των νέων ρυθμίσεων
Αναλυτικά παραδείγματα για τις αλλαγές που φέρνουν οι προωθούμενες ρυθμίσεις στο Ασφαλιστικό έδωσε στη δημοσιότητα ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Ανδρέας Λοβέρδος. Ενδεικτικά αναφέρεται πως:
Καταργείται η δυνατότητα εργαζόμενος σε ΔΕΚΟ με 30 χρόνια ασφάλισης και 5 χρόνια αναγνώρισης πλασματικού χρόνου, να συνταξιοδοτηθεί σε ηλικία 48-53 ετών (όπως έγινε στις περιπτώσεις της ΕΡΤ, του ΟΤΕ κ.α.) με συντάξεις άνω των 2.100 ευρώ. Με το νέο σύστημα στην περίπτωση αυτή προστίθενται από 5 έως 7 χρόνια εργασίας.
Εργαζόμενη στον ιδιωτικό τομέα που συνταξιοδοτείται στο 50ό έτος της ηλικίας της ως μητέρα, δεν μπορεί να εργαστεί χωρίς παράλληλη αναστολή της καταβολής της σύνταξής της.
Εργαζόμενος σήμερα για 35 χρόνια με 1.000 ευρώ μισθό λαμβάνει από το ΙΚΑ 700 ευρώ κύρια σύνταξη, δίχως να έχει άλλο εισόδημα. Παράλληλα, εργαζόμενος που συμπλήρωσε 4.500 ημέρες ασφάλισης (15 χρόνια εργασιακού βίου), λαμβάνει από το ΙΚΑ μαζί με το ΕΚΑΣ 716 ευρώ. Και ο ένας και ο άλλος είναι 65 ετών. Αυτή η ανισότητα θα αλλάξει με τον νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η μέση ηλικία συνταξιοδότησης στη χώρα μας είναι στα 61,4 έτη και βρίσκεται οριακά πάνω από τον κοινοτικό μέσο όρο (που διαμορφώνεται στα 61,1 έτη). Σημειώνεται πως το 2003 οι εργαζόμενοι συνταξιοδοτούνταν στη χώρα μας στα 62,7 έτη, κάτι που συνεπάγεται πως τα τελευταία χρόνια υπήρξε μείωση της ηλικίας “αποχώρησης” κυρίως λόγω των προγραμμάτων εθελουσίας.

ΝΔ: “Αποσπασματικά και χωρίς τεκμηρίωση τα μέτρα”
“Τα μέτρα, που ανακοινώθηκαν σήμερα από την κυβέρνηση είναι γενικά, αποσπασματικά και, κυρίως, χωρίς τεκμηρίωση”, αναφέρειο Τομέας Εργασίας και Kοινωνικής Ασφάλισης της ΝΔ, σχετικά με της ανακοινώσεις για το ασφαλιστικό. Ειδικότερα: “Ο διάλογος για το Ασφαλιστικό αποδείχθηκε προσχηματικός. Τα μέτρα, που ανακοινώθηκαν σήμερα, από την κυβέρνηση, είναι γενικά, αποσπασματικά και, κυρίως, χωρίς τεκμηρίωση. Δεν έχουν καμιά απολύτως σχέση με όσα προεκλογικά δεσμευόταν το ΠΑΣΟΚ, αλλά ούτε και με όσα διαβεβαίωνε και νομοθετούσε ο αρμόδιος Υπουργός, τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Θα μπορούσε κανείς να συμφωνήσει με τα κίνητρα παραμονής στην εργασία και τα μέτρα αποθάρρυνσης των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων. Όπως, επίσης και με την εξαίρεση των ενστόλων των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, από τις γενικές ρυθμίσεις, που έγιναν μετά την ισχυρή πίεση που άσκησε η Νέα Δημοκρατία. Όμως: Υπάρχουν σοβαρές ασάφειες και πλήρης συσκότιση σε ό,τι αφορά βασικούς πυλώνες του Ασφαλιστικού Συστήματος και εγείρονται μεγάλα ερωτηματικά όπως:
Παραμένει ο δημόσιος, καθολικός και αναδιανεμητικός χαρακτήρας του Συστήματος ή προωθείται ένα άλλο Σύστημα κεφαλοποιητικού χαρακτήρα; Έχουν γίνει οι αντίστοιχες βασικές μελέτες;
Διασφαλίζεται η τριμερής χρηματοδότηση;
Διασφαλίζεται το ύψος των συντάξεων;
Καλούμε την κυβέρνηση να προχωρήσει, άμεσα, σε πλήρη και τεκμηριωμένη εξειδίκευση των εξαγγελιών της, γιατί οι πολίτες δεν μπορούν να μένουν στην ανασφάλεια και την αβεβαιότητα”.

ΚΚΕ: “Καμιά θυσία για την πλουτοκρατία”
Το ΚΚΕ απορρίπτει τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για το ασφαλιστικό και ειδικότερα για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και καλεί τους εργαζόμενους σε κλιμάκωση των αγώνων τους. “Η κυβέρνηση επιχειρεί να ανατινάξει συθέμελα ό,τι έχει απομείνει στο οικοδόμημα της κοινωνικής ασφάλισης και των συντάξεων, κυριολεκτικά να σφαγιάσει όλες τις κατακτήσεις των προηγούμενων δεκαετιών και να καταδικάσει τους εργαζόμενους στην ανασφάλεια και στην αναζήτηση εργασίας ως τα βαθιά γεράματα”, αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, και προσθέτει πως “Η αύξηση στα όρια συνταξιοδότησης είναι μεγάλη και γενικευμένη και την επιβάλλει με πολλούς τρόπους. Το ίδιο και τη δραστική μείωση των συντάξεων. Στην ουσία αυτό που προωθείται με την αναλογική σύνταξη δεν είναι παρά ένα επίδομα πτωχοκομείου μετά από 40 χρόνια εργασίας. Η κυβέρνηση χαρίζει τα τεράστια χρέη που έχουν επιχειρηματίες και κράτος προς τα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ συνεχίζει να παραδίδει τα αποθεματικά στο έλεος των τραπεζιτών και του χρηματιστηρίου.
Προσθέτει 5χρόνια στις γυναίκες, επιβάλλοντας την εξίσωσή τους με τους άνδρες, αποδομεί το θεσμό των βαρέων και ανθυγιεινών, επιβάλλει την αναζήτηση εργασίας ακόμα και μετά τα 67 με τον ωμό εκβιασμό μιας καλύτερης σύνταξης από αυτής του πτωχοκομείου. Αυτά είναι τα λεγόμενα κίνητρα για παραμονή στην εργασία. Ταυτόχρονα οι παροχές υγείας και η νοσοκομειακή και φαρμακευτική κάλυψη παραδίδονται στο έλεος του εμπορευματοποιημένου και ελεγχόμενου από τις επιχειρήσεις τομέα υγείας και φαρμάκου.
Οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να πιστέψουν καμία από τις δικαιολογίες της κυβέρνησης, να μην φοβηθούν καμία από τις απειλές. Να μην παρασυρθούν από τις καθησυχαστικές και παραπλανητικές θεωρίες ότι δεν θίγονται τα ώριμα και κατοχυρωμένα δικαιώματα. Δεν μένει τίποτα όρθιο. Αυτά τα μέτρα ήταν προαποφασισμένα εδώ και καιρό, δεν πρέπει να περάσουν. Το κοινό αίτημα όλων των εργαζόμενων, ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, των αυτοαπασχολούμενων, πρέπει να είναι καμία θυσία για την πλουτοκρατία. Να καταργηθούν τώρα όλοι οι αντιασφαλιστικοί νόμοι ΠΑΣΟΚ-ΝΔ, να μειωθούν τα όρια συνταξιοδότησης, 5 χρόνια νωρίτερα για τις εργαζόμενες γυναίκες. Να δοθούν πραγματικές αυξήσεις στους μισθούς και στις συντάξεις, σύγχρονες ιατροφαρμακευτικές παροχές σε ένα αποκλειστικά δωρεάν, δημόσιο σύστημα υγείας”.
Τέλος αντιπροτείνει τα εξής δέκα μέτρα:
“1. Να μην αποχαρακτηρισθούν τα βαρέα και ανθυγιεινά, εκτός αυτών που έχουν εκλείψει.
2. Να καταργηθούν οι ελαστικές μορφές απασχόλησης.
3. Εξάωρη δουλειά και πενθήμερο για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. 4. Μείωση του ορίου συνταξιοδότησης στα 55 για τους άνδρες και 50 για τις γυναίκες.
5. Λήψη όλων των μέτρων ανάλογα με τον επαγγελματικό κίνδυνο, ανάπτυξη των υποδομών και των διαδικασιών που απαιτούνται για πρόληψη του επαγγελματικού κινδύνου.
6. Δημιουργία κρατικού σώματος γιατρών εργασίας και τεχνικών ασφάλειας στα πλαίσια του δημοσίου συστήματος υγείας και κατάργηση κάθε επιχειρηματικής δράσης στο χώρο προστασίας της υγείας και ασφάλειας.
7. Τακτικές ιατρικές εξετάσεις και ιδιαίτερη φροντίδα για τις εγκύους και γενικότερα για τις εργαζόμενες γυναίκες.
8. Απαγόρευση της νυχτερινής εργασίας των γυναικών στη βιομηχανία, ενώ για άλλα επαγγέλματα, όπως στις νοσηλεύτριες να απαγορευτεί η εργασία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
9. Υποχρεωτικός έλεγχος της ασφάλειας των υποδομών και της υγιεινής, όπως είναι ο εξαερισμός, ο κλιματισμός και το επίπεδο θορύβου στους χώρους εργασίας.
10. Κατοχύρωση της ασφαλιστικής κάλυψης του επαγγελματικού κινδύνου η οποία θα είναι ανεξάρτητη από το καθεστώς συνταξιοδότησης. Το επιπλέον ασφάλιστρο να βαραίνει μόνο τον εργοδότη”.

ΣΥΡΙΖΑ: “Ο Λοβέρδος ξεπέρασε και το Γιαννίτση”
Οξύτατη κριτική στην πολιτική που ασκεί ο υπουργός Εργασίας, με αφορμή και τις σημερινές εισηγήσεις του για το ασφαλιστικό, άσκησε η Επιτροπή Εργατικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ, κατηγορώντας τον πως “επενδύει στο φόβο” και χαρακτηρίζοντας τις προτάσεις “αντικοινωνικές” και “αναποτελεσματικές”. Ειδικότερα: “Ο υπουργός Εργασίας τρομοκρατεί καθημερινά με την απειλή της κατάρρευσης των ασφαλιστικών ταμείων τους εργαζόμενους και συνταξιούχους, τους μόνους που καταβάλλουν με συνέπεια τις υποχρεώσεις τους στα ασφαλιστικά ταμεία. Επενδύει στο φόβο για να τους πείσει ότι τα κυβερνητικά μέτρα που κατεδαφίζουν την κοινωνική ασφάλιση είναι αναγκαία και αναπόφευκτα. Οι κυβερνητικές προτάσεις για το ασφαλιστικό είναι αντικοινωνικές, νεοφιλελεύθερες, αναποτελεσματικές και πολύ χειρότερες από αυτές του κ. Γιαννίτση, που είχαν αποσυρθεί μετά από τον μαζικό και μαχητικό ξεσηκωμό των εργαζομένων. Οδηγούν σε δραματική μείωση των συντάξεων, σε αύξηση των ορίων ηλικίας και των ασφαλιστικών εισφορών και σε μετατροπή της δημόσιας, καθολικής κοινωνικής ασφάλισης σε ατομική-ιδιωτική ασφάλιση”.

ΛΑ.Ο.Σ.: “Τα ημίμετρα οδηγούν σε συνεχείς αλλαγές”
Αναφορικά με τις αλλαγές στο ασφαλιστικό, απο το Γραφείο Τύπου του ΛΑ.Ο.Σ ανακοινώθηκαν τα εξής: “Θυμίζουμε στον κ. Λοβέρδο το πάθημα
Γιαννίτση και τα παθήματα των υπουργών της Ν.Δ.. Δεν μετράνε οι προθέσεις, όσο μετράει η τελική ρύθμιση. Προθέσεις έχουμε ακούσει πολλές.
Ρυθμίσεις δεν έχουμε δει. Ας αποφασίσουν τουλάχιστον στο ασφαλιστικό “να σπάσουν αυγά”. Πρέπει να υπάρξει ισοτιμία για όλους τους πολίτες για θέματα γιατρού, φάρμακου και νοσοκομείου. Ένας φορέας για όλους, χρηματοδοτούμενος από τον τζίρο που πραγματοποιείται σε όλη την Ελλάδα από όλους τους κατοίκους, Έλληνες, μετανάστες και τουρίστες. Τα ημίμετρα οδηγούν σε αλλαγές του ασφαλιστικού νόμου κάθε 6 μήνες”.