
photo: thetoc

Φαίνεται ότι διατηρεί για ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος, την εικόνα του σοβαρού πολιτικού, που γνωρίζει τους μηχανισμούς της εξουσίας, μπορεί να διαχειριστεί κρίσεις και να συνομιλεί με τους διεθνείς παράγοντες. Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει καθολική αποδοχή. Σημαίνει ότι η προσωπική φθορά του δεν έχει ακόμη δημιουργήσει έναν αντίπαλο με αντίστοιχη κυβερνητική αξιοπιστία. Κανονικά, με όσα έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έπρεπε να βρίσκεται πολιτικά με την πλάτη στον τοίχο. Ακούγονται συνεχώς διάφορα για σκάνδαλα, γίνονται καταγγελίες, εξεταστικές επιτροπές, δικογραφίες, οι υποκλοπές, τα Τέμπη, ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Προσθέστε την ακρίβεια που έχει εγκατασταθεί μονίμως στο οικογενειακό τραπέζι, το Στεγαστικό που στραγγαλίζει τους νέους, τις αναταράξεις στα εθνικά θέματα και την κόπωση μιας κυβέρνησης που συμπληρώνει επτά χρόνια εξουσίας. Με τέτοιο φορτίο, άλλος πρωθυπουργός θα είχε αρχίσει να μετρά αντίστροφα τις ημέρες του. Και όμως, ο Μητσοτάκης εξακολουθεί να δεσπόζει στο πολιτικό σκηνικό. Πώς το καταφέρνει αυτό;
Οι δημοσκοπήσεις του Οκτωβρίου αποτυπώνουν αυτό το παράδοξο. Η Νέα Δημοκρατία κινείται κοντά στο 30% στην εκτίμηση ψήφου, έχοντας χάσει σημαντικό μέρος της εκλογικής της δύναμης, αλλά διατηρώντας προβάδισμα περίπου 13-15 μονάδων. Ο Μητσοτάκης παραμένει πρώτος στην καταλληλότητα για πρωθυπουργός. Και το πιο ενδιαφέρον; Στις δημοσκοπήσεις φαίνεται ένα ποσοστό 65% να επιθυμεί αλλαγή κυβέρνησης. Δηλαδή οι περισσότεροι θέλουν να φύγει η κυβέρνηση, αλλά δεν φαίνεται να συμφωνούν ποιος πρέπει να έρθει στη θέση της. Μια πολιτική παράδοξοτητα όπως είπαμε, που προς το παρόν λειτουργεί υπέρ του “ενοίκου του Μαξίμου”. Η πρώτη εξήγηση είναι η κατάσταση της αντιπολίτευσης. Ο χώρος απέναντι στη ΝΔ θυμίζει πολυκατοικία όπου όλοι τσακώνονται για τη διαχείριση αλλά κανένας δεν έχει σχέδιο να επισκευάσει το κτίριο. Το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη δεν έχει κατορθώσει να μετατρέψει την κυβερνητική φθορά σε ισχυρή δική του δυναμική. Ο Τσίπρας επέστρεψε με νέο πολιτικό σχήμα, αλλά ακόμη αναζητά τη μεγάλη κοινωνική συσπείρωση. Τα μικρότερα κόμματα καταγγέλλουν, φωνάζουν, συγκρούονται, χωρίς να πείθουν κανέναν ότι μπορούν να αναλάβουν τη διακυβέρνηση. Υπάρχει όμως και δεύτερη εξήγηση, λιγότερο κολακευτική για το πολιτικό μας σύστημα. Οι πολίτες έχουν αποκτήσει μια ιδιότυπη ανοσία στη σκανδαλολογία. Όχι επειδή αδιαφορούν για τη διαφθορά, αλλά επειδή ακούν καθημερινά τόσες αλληλοκατηγορίες, ώστε δυσκολεύονται να διακρίνουν το αποδεδειγμένο σκάνδαλο από την πολιτική υπερβολή. Η αντιπολίτευση εμφανίζει σχεδόν κάθε υπόθεση ως το τέλος του κόσμου. Όταν όμως ο κόσμος δεν τελειώνει, εξασθενεί σταδιακά και η δύναμη της καταγγελίας. Αυτό βεβαίως δεν αθωώνει κανέναν. Απλώς περιγράφει έναν μηχανισμό πολιτικής φθοράς που συχνά εξουδετερώνεται από την υπερβολική χρήση του. Έπειτα, υπάρχει η οικονομία. Ο πολίτης μπορεί να εξοργίζεται στο σουπερμάρκετ, αλλά ταυτόχρονα να αναγνωρίζει ότι η χώρα δεν βρίσκεται στη δημοσιονομική κατάσταση της προηγούμενης δεκαετίας. Μπορεί να θεωρεί ανεπαρκείς τους μισθούς, αλλά να φοβάται μια νέα περίοδο αστάθειας. Και μπορεί να δυσανασχετεί με τους κυβερνητικούς χειρισμούς στα εθνικά, χωρίς να έχει πειστεί ότι κάποιος άλλος διαθέτει ασφαλέστερο σχέδιο. Η δυσαρέσκεια δεν συνεπάγεται αυτομάτως επιθυμία ανάληψης μεγαλύτερου ρίσκου. Το παράδοξο του Μητσοτάκη είναι ότι επιβιώνει πολιτικά, όχι επειδή οι Έλληνες είναι ευχαριστημένοι μαζί του, αλλά επειδή πολλοί εξακολουθούν να αμφιβάλλουν περισσότερο για τους ανταγωνιστές του. Κυβερνά δηλαδή μέσα σε μια κοινωνία που γκρινιάζει μαζί του, τον κατακρίνει, τον αμφισβητεί, αλλά δεν έχει αποφασίσει ότι κάποιος άλλος μπορεί να κρατήσει όρθια τη χώρα, καλύτερα από αυτόν που σήμερα έχει τα κλειδιά. Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί είτε το μεγαλύτερο πολιτικό του πλεονέκτημα είτε η πιο επικίνδυνη αυταπάτη του. Διότι η ανοχή δεν είναι αγάπη. Και, κυρίως είναι αναμονή, μέχρι κάποιος άλλος να καταφέρει να πείσει, ότι μπορεί καλύτερα και είναι ικανότερος.