Κόκκινα δάνεια: «Φρένο» στις αυθαίρετες πρακτικές των Servicers – Ποιοι δανειολήπτες προστατεύονται από το νέο πλαίσιο

Νέα, σημαντικά δεδομένα δημιουργούνται για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν δάνεια στα χέρια τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακοίνωσε την εφαρμογή ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου με στόχο να βάλει κανόνες στη λειτουργία της αγοράς και να θωρακίσει τους οφειλέτες.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στο dikastiko.gr η δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω Κατερίνα Φραγκάκη, το υπουργείο «φιλοδοξεί να βάλει “φρένο” στις αυθαίρετες πρακτικές των Servicers».

Εξηγώντας τη συνολική αρχιτεκτονική των αλλαγών, η κ. Φραγκάκη επισημαίνει ότι «μέσα από 16 νέες παρεμβάσεις που αλλάζουν το πλαίσιο για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και τη λειτουργία των servicers, τα οκτώ μέτρα ενισχύουν την προστασία των οφειλετών και οκτώ αυστηροποιούν τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων». Νομικάσεμινάρια

Οι διμερείς ρυθμίσεις και το νέο πλαίσιο προκαταβολών

Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αλλαγές που επέρχονται στις διμερείς ρυθμίσεις, όπου οι όροι γίνονται πλέον πιο σαφείς και δεσμευτικοί για τα πιστωτικά ιδρύματα και τους διαχειριστές.

Σύμφωνα με την ανάλυση της κ. Φραγκάκη, «στις διμερείς ρυθμίσεις ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες». Όσον αφορά το ύψος της προκαταβολής, η κ. Φραγκάκη υπογραμμίζει ότι «η προκαταβολή δεν μπορεί να ξεπερνά το 15% της οφειλής, όταν μέχρι σήμερα μπορούσε να φθάνει ακόμη και το 50%».

Για παράδειγμα, σε χρέος 100.000 ευρώ, από τα 40.000 ευρώ που μπορούσαν να ζητηθούν ως προκαταβολή, το πλαφόν πέφτει στις 15.000 ευρώ, ενώ σε οφειλή 200.000 ευρώ η προκαταβολή περιορίζεται από τις 100.000 στις 30.000 ευρώ.

Θωράκιση για συνεπείς οφειλέτες και αυστηρότατα πρόστιμα

Η προστασία όσων προσπαθούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους ενισχύεται δραστικά. Όπως υπογραμμίζει η δικηγόρος, «ενισχύεται σημαντικά και η προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν μπορούν να λαμβάνονται εις βάρος του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης». ΝομικέςΥπηρεσίες

Σε περίπτωση που κάποιος πιστωτής παραβεί αυτούς τους κανόνες, οι συνέπειες είναι βαριές και αποζημιωτικές για τον οφειλέτη, καθώς, όπως εξηγεί η κ. Φραγκάκη, «σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ».

Υποχρεωτική πρόταση πριν τον πλειστηριασμό

Το νέο πλαίσιο εισάγει δικλείδες ασφαλείας πριν φτάσουμε στο έσχατο μέτρο της ρευστοποίησης, διασφαλίζοντας παράλληλα την πλήρη διαφάνεια στο ύψος του χρέους.

Όπως επισημαίνει η κ. Φραγκάκη, «τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης». Παράλληλα, η κ. Φραγκάκη προσθέτει ότι «ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα σε πλήρη εικόνα του χρέους του και, εάν τα στοιχεία δεν δοθούν εντός 45 ημερών, αναστέλλεται η τοκοφορία».

Επιπλέον, αναφερόμενη στις ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και servicers, η δικηγόρος σημειώνει ότι «έχουν ισχύ τα ανώτατα όρια οφειλών των νόμων του 2000 και 2004, θέτοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα». ΝομικέςΥπηρεσίες

Προστασία της πρώτης κατοικίας και ευάλωτες ομάδες

Στο πεδίο του εξωδικαστικού μηχανισμού και των ειδικών κατηγοριών, το πλαίσιο προβλέπει δυνατότητες ρύθμισης με αποπληρωμή έως και 35 χρόνια, διαχωρισμό της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία και ρευστοποίηση των υπολοίπων ακινήτων εφόσον απαιτείται για την ικανοποίηση των απαιτήσεων. Επιπλέον, όπως αναφέρει η κ. Φραγκάκη, «διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία».

Αυστηρότερος έλεγχος, λογοδοσία και διαφάνεια

Στην άλλη πλευρά της εξίσωσης, οι εταιρείες διαχείρισης υποχρεούνται να λειτουργούν κάτω από ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου. Σύμφωνα με την ανάλυση της κ. Φραγκάκη, «στην άλλη πλευρά, οι servicers μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας.

Υποχρεώνονται σε μεγαλύτερη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία και τα αποτελέσματά τους, υποβάλλουν ετήσια σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, θεσπίζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και ενισχύονται και δημοσιοποιούνται οι κυρώσεις που τους επιβάλλονται».

Στο ίδιο πλαίσιο, δίνεται έμφαση στο ότι τίθενται «στη δημοσιότητα τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών» αλλά και στις «ισχυρότερες κυρώσεις, που θα δημοσιοποιούνται».

Οι «αριθμοί-κλειδιά» για τους οφειλέτες

Στην πράξη, οι νέες ρυθμίσεις επιχειρούν να μετατρέψουν μια συχνά αδιέξοδη διαδικασία διαπραγμάτευσης σε ένα πιο προβλέψιμο πλαίσιο.

Όπως αποτυπώνεται στους βασικούς άξονες του νέου καθεστώτος που καταγράφει η κ. Φραγκάκη, οι βασικοί αριθμοί που πρέπει να γνωρίζουν οι δανειολήπτες είναι το ανώτατο όριο προκαταβολής που ορίζεται στο 15%, η τρίμηνη προθεσμία εντός της οποίας ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά, καθώς και το περιθώριο των έξι μηνών για την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Επιπλέον, όπως επισημαίνεται, προβλέπεται προθεσμία 45 ημερών για την πλήρη χορήγηση των στοιχείων της οφειλής με ποινή «παγώματος» των τόκων, ενώ σε περίπτωση παραβίασης από τον πιστωτή ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται για πέντε μήνες και επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.