Νέο χωροταξικό για τον τουρισμό: Κοινό μέτωπο για τις «κορεσμένες» περιοχές | Ακτύπης και Στασινόπουλος ζητούν αξιολόγηση ανά κοινότητα

• Στο επίκεντρο φέρουσα ικανότητα, ύδρευση, αποχέτευση και οδικό δίκτυο
• Κ. Καποδίστριας: «Η ΠΙΝ προχωρά μελέτη φέρουσας ικανότητας με το ΕΜΠ»

Ο Βουλευτής Διονύσιος Ακτύπης εστίασε αρχικά στις τρεις ζώνες που διαμορφώνονται στη Ζάκυνθο στο πλαίσιο του νέου Χωροταξικού. «Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό επηρεάζει σημαντικά και το νησί μας, επειδή θεωρείται μια από τις περιοχές που έχουν έντονη τουριστική πίεση και σε ορισμένες ζώνες έχουμε φαινόμενα υπερκορεσμού. Υπάρχουν κορεσμένες περιοχές με αυστηρούς περιορισμούς. Είναι οι Δημοτικές Ενότητες Ζακυνθίων, Αρκαδίων και Λαγανά. Σε αυτές τις συγκεκριμένες περιοχές εξετάζεται η περίπτωση να υπάρξουν ρυθμίσεις περιορισμού μεγέθους νέων ξενοδοχείων, αυξημένες απαιτήσεις αρτιότητας οικοπέδων και αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί όροι. Μπορεί να υπάρξουν περιορισμοί ακόμα και σε ενοικιαζόμενα δωμάτια και βραχυχρόνιες μισθώσεις. Υπάρχουν επίσης οι περιοχές μεσαίας ανάπτυξης που είναι οι Αλυκές, οι οποίες εντάσσονται σε μια ενδιάμεση κατηγορία, όπου επιτρέπονται νέες τουριστικές επενδύσεις, αλλά με ελεγχόμενους όρους ανάπτυξης και περιβαλλοντικά κριτήρια. Τρίτον, υπάρχουν περιοχές πρώιμης ανάπτυξης, οι Ενότητες Αρτεμισίων και Ελατίων, οι οποίες θεωρούνται περιοχές με δυνατότητα περαιτέρω τουριστικής ανάπτυξης. Εκεί μπορούν να γίνουν νέες επενδύσεις με ποιοτικά καταλύματα τριών έως πέντε αστέρων ή μικρότερες μονάδες με αυστηρότερες προδιαγραφές βιωσιμότητας και ενεργειακής απόδοσης», σημείωσε.

Εν συνεχεία, αναφερόμενος στους στόχους του νέου Χωροταξικού, ο κ. Ακτύπης επεσήμανε: «βασικός στόχος του νομοσχεδίου είναι να μεταφέρει τη Ζάκυνθο από ένα μοντέλο μαζικού τουρισμού σε πιο ελεγχόμενη και βιώσιμη ανάπτυξη. Με το νομοσχέδιο αυτό δίνεται έμφαση στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, στην μείωση της άναρχης δόμησης, στη διαχείριση νερού και αποβλήτων και στην αναβάθμιση υφιστάμενων μονάδων αντί για ανεξέλεγκτη επέκταση. Θα πρέπει από εδώ και πέρα ο καθένας που θέλει να δραστηριοποιηθεί στο νησί να επιλέγει συγκεκριμένες περιοχές, να ξέρει τι ακριβώς ισχύει και πόσα στρέμματα πρέπει να έχει στην κάθε περιοχή για να μπορέσει να αναπτύξει τη δραστηριότητά του. Πλέον θα υπάρχει ένας χάρτης πάνω στον οποίο θα κινούμαστε».

Το νέο Χωροταξικό επαναφέρει στο επίκεντρο τα ζητήματα των υποδομών. Ο Βουλευτής εστίασε ιδιαίτερα στο αποχετευτικό, την ύδρευση και το οδικό δίκτυο διευκρινίζοντας τα εξής: «υπάρχει το πρόβλημα της φέρουσας ικανότητας του νησιού σε σχέση με τον τουρισμό τον οποίο δέχεται. Η Ζάκυνθος, ενώ αναπτύχθηκε τουριστικά και προσέλκυσε μεγάλο αριθμό τουριστών με τις επενδύσεις που έγιναν, δυστυχώς δεν ακολούθησε τον ίδιο τρόπο στην ανάπτυξη και βελτίωση των υποδομών της. Η Ζάκυνθος λειτουργεί με έναν βιολογικό ο οποίος κατασκευάστηκε για συγκεκριμένες κλίνες και αριθμό ανθρώπων. Ποτέ δεν έγιναν οι απαιτούμενες γεωτρήσεις. Για το νερό δεν υπήρξε ούτε ένα Μάστερ Πλαν, το οποίο τελικώς παρουσιάστηκε πριν ένα χρόνο. Η πρώτη εικόνα που βλέπει ο επισκέπτης είναι ότι «προσοχή δεν πίνεται» και πολλές φορές δεν κάνει ούτε για να πλυθούμε. Οι δρόμοι μας είναι και αυτοί προβληματικοί. Χρειάζονται συντήρηση και πρέπει να δημιουργηθούν κάποια νέα οδικά δίκτυα».

Σύμφωνα με τον κ. Ακτύπη η υφιστάμενη κατάσταση στις υποδομές οφείλεται στον ελλιπή σχεδιασμό των προηγούμενων διοικήσεων. «Όλο το προηγούμενο διάστημα αυτοί που διαχειρίστηκαν τον τόπο μας δυστυχώς δεν προσέφεραν κάτι το καινούριο. Δεν υπήρξε ένα όραμα για το νησί…Όχι μόνο δεν υπήρχε το όραμα αλλά ούτε καν μελέτες. Όλα αυτά σήμερα έπρεπε εκ του μηδενός να τα ωριμάσουμε για να μπορέσουμε να διεκδικήσουμε χρηματοδοτήσεις. Ενώ υπάρχει δυνατότητα χρηματοδοτήσεων, η Ζάκυνθος στερείται μελετών και σχεδιασμού. Σήμερα, ωστόσο, έχουμε καταστρώσει ένα σχέδιο και με την παρούσα Δημοτική Αρχή όσον αφορά το ζήτημα του βιολογικού. Ήδη γίνεται η μελέτη για την επέκταση του βιολογικού, ήδη γίνεται παρέμβαση στο δίκτυο του βιολογικού στον Πλάνο, ήδη γίνεται η αναβάθμιση του βιολογικού, ήδη σήμερα σχεδιάζουμε για καινούριες γεωτρήσεις στην περιοχή της Λιθακιάς για να εμπλουτίσουμε με πιο καλής ποιότητας νερό το ήδη υπάρχον που έρχεται από το Κερί. Ταυτόχρονα ήδη έχουμε εξασφαλίσει χρηματοδότηση των 2 εκατομμυρίων ευρώ για επεξεργασία του νερού ώστε να γίνει πόσιμο για την πόλη της Ζακύνθου. Αυτά όλα σχεδιάζονται στο σήμερα, ενώ το προηγούμενο διάστημα υπήρχε μηδαμινός σχεδιασμός».

Όσον αφορά τις Δημοτικές Ενότητες που χαρακτηρίζονται κορεσμένες, ο Βουλευτής τονίζει την ανάγκη το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο να μην εφαρμοστεί οριζόντια, καθώς στα όρια αυτών υπάρχουν κοινότητες με περιθώρια ανάπτυξης. Παράλληλα καλεί αυτοδιοίκηση και φορείς να λάβουν μέρος στη διαβούλευση. «Είναι θέμα υποδομών. Αυτό θα μπορούσαμε να το συζητήσουμε σε περίπτωση που οι υποδομές μας ήταν τέτοιες που θα μπορούσαμε να πούμε ότι αντέχουν και μπορούν να ανταπεξέλθουν και δεν έχουμε υπερτουρισμό. Τότε θα μπορούσαμε να πούμε ότι στην περιοχή του Δήμου Αρκαδίων σε κάποιες κοινότητες που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή μεγάλη ανάπτυξη θα μπορούσαμε να φτιάξουμε μεγάλα ξενοδοχεία και παρεμβάσεις. Πού όμως θα αποχετευτούν όλα αυτά; Σε ποιο δίκτυο θα μπουν; Όμως δεν πρέπει να το δούμε οριζόντια, γιατί υπάρχουν περιοχές σε αυτές τις συγκεκριμένες Ενότητες που δεν είναι κορεσμένες. Για παράδειγμα, η Δημοτική Ενότητα Λαγανά περιλαμβάνει το Κερί, τη Λιθακιά, το Μουζάκι που εκεί δεν υπάρχει κορεσμός. Για αυτό θα πρέπει να το δούμε σε σχέση με τις υποδομές μας γιατί υπάρχει ανισοκατανομή σε σχέση με τον αριθμό των κλινών και των επισκεπτών. Θα πρέπει να μην το δούμε οριζόντια, αλλά κατά περίπτωση. Ο Δήμος, η Περιφέρεια και όλοι οι φορείς θα πρέπει να κάνουν τις προτάσεις τους και να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους στο σχέδιο διαβούλευσης», καταλήγει.

Την αντίθεσή του με τον οριζόντιο χαρακτηρισμό των Δημοτικών Ενοτήτων ως κορεσμένες εξέφρασε και ο Δήμαρχος Γιώργος Στασινόπουλος κάνοντας λόγο για αξιολόγηση σε επίπεδο κοινοτήτων ή ζωνών. «Η Ζάκυνθος είναι ένας από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας και είναι θετικό ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο επιχειρεί να θέσει κανόνες εκεί όπου υπάρχουν πιέσεις. Η βιωσιμότητα του νησιού είναι προϋπόθεση για το μέλλον του τουρισμού μας. Ωστόσο, ο οριζόντιος χαρακτηρισμός ολόκληρων Δημοτικών Ενοτήτων ως “κορεσμένων” δεν αποτυπώνει την πραγματική εικόνα. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο περιοχές με έντονη τουριστική επιβάρυνση και κοινότητες της ενδοχώρας, όπως το Μουζάκι και την Λιθακιά, που διατηρούν διαφορετικά χαρακτηριστικά και μπορούν να υποστηρίξουν ήπια και ποιοτική ανάπτυξη. Η θέση μας δεν είναι υπέρ της άναρχης επέκτασης, αλλά υπέρ ενός δίκαιου και ρεαλιστικού σχεδιασμού, βασισμένου στη πραγματική φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής και όχι σε γενικούς διοικητικούς χαρακτηρισμούς. Για αυτό ζητάμε αξιολόγηση σε επίπεδο κοινοτήτων ή ζωνών, με αντικειμενικά κριτήρια και πραγματικά δεδομένα. Ως Δήμος θα καταθέσουμε τεκμηριωμένες προτάσεις προς τα αρμόδια Υπουργεία, ώστε να προστατευθούν οι ήδη επιβαρυμένες περιοχές, χωρίς όμως να στερηθούν οι κοινότητες της ενδοχώρας τη δυνατότητα βιώσιμης ανάπτυξης και αξιοποίησης του τοπικού τους χαρακτήρα. Ζητάμε την επαναξιολόγηση των ορίων σε επίπεδο Κοινοτήτων και όχι Δημοτικών Ενοτήτων. Ο κορεσμός πρέπει να ορίζεται με βάση την πραγματική φέρουσα ικανότητα κάθε οικισμού και όχι με διοικητικά σύνορα του “Καλλικράτη”».

Παράλληλα, ο Δήμαρχος εστίασε στην ανάγκη να ληφθεί σοβαρά υπόψιν η άποψη της Αυτοδιοίκησης όσον αφορά την διαμόρφωση του νέου Χωροταξικού Πλαισίου. «Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού, είναι απαραίτητο να δοθεί ουσιαστικός και θεσμικά κατοχυρωμένος ρόλος στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στις τοπικές κοινωνίες. Η άποψη της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών πρέπει να έχει ουσιαστικό και δεσμευτικό χαρακτήρα στον σχεδιασμό που θα εφαρμοστεί, ώστε οι πολιτικές ανάπτυξης να είναι ρεαλιστικές, βιώσιμες και κοινωνικά αποδεκτές».
Αναφορικά με το ζήτημα των υποδομών, ο κ. Στασινόπουλος υπογράμμισε τα εξής: «το νέο πλαίσιο σωστά αναδεικνύει τις υποδομές ως βασική προϋπόθεση ανάπτυξης, γιατί για τη Ζάκυνθο το ζήτημα αυτό είναι πλέον κρίσιμο. Το θέμα δεν είναι μόνο πόσους επισκέπτες μπορεί να δεχθεί το νησί, αλλά αν διαθέτει τις υποδομές που απαιτούνται για να στηρίξει με ποιότητα και ασφάλεια αυτή τη δυναμική. Για πολλά χρόνια ο τουρισμός στη Ζάκυνθο αναπτύχθηκε με πολύ γρήγορους ρυθμούς, χωρίς την αντίστοιχη ενίσχυση των δημόσιων υποδομών. Σήμερα, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, οι πιέσεις σε νερό, αποχέτευση, οδικό δίκτυο και διαχείριση απορριμμάτων είναι μεγάλες και επηρεάζουν τόσο την καθημερινότητα των κατοίκων όσο και την εικόνα του ίδιου του προορισμού. Οι βασικές προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες: η αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, η ενίσχυση των βιολογικών καθαρισμών, η σύγχρονη διαχείριση απορριμμάτων και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, που αποτελεί το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της Ζακύνθου. Παράλληλα, απαιτούνται παρεμβάσεις στο οδικό δίκτυο, στην κυκλοφοριακή οργάνωση και στην οδική ασφάλεια, ιδιαίτερα στις τουριστικές ζώνες όπου κάθε καλοκαίρι καταγράφονται σοβαρές επιβαρύνσεις».

Σε επόμενο σημείο του λόγου του ο Δήμαρχος πρόσθεσε: «ο σχεδιασμός για το μέλλον πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην ενδοχώρα, στον πολιτισμό, στη γαστρονομία και στις εναλλακτικές μορφές τουρισμού. Η Ζάκυνθος δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε ένα μοντέλο μαζικού και εποχικού τουρισμού. Χρειάζεται μια πιο ισορροπημένη ανάπτυξη που θα στηρίζει και τις τοπικές κοινότητες και θα αναδεικνύει την αυθεντική ταυτότητα του νησιού. Στόχος μας ως Δημοτική Αρχή είναι μια ανάπτυξη με ποιότητα, ισορροπία και αντοχή στον χρόνο. Αυτό όμως απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, ουσιαστική συνεργασία με την Πολιτεία και σταθερές επενδύσεις στις υποδομές, αντάξιες της σημασίας που έχει η Ζάκυνθος για τον ελληνικό τουρισμό. Σε μια εποχή όπου γίνεται συχνά αναφορά στον όρο «φέρουσα ικανότητα», είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι η έννοια αυτή αφορά πρωτίστως την επάρκεια και την αντοχή των υποδομών ενός τόπου -ύδρευση, αποχέτευση, οδικό δίκτυο, διαχείριση απορριμμάτων και δημόσιες υπηρεσίες- και όχι τον ίδιο τον τόπο ως προορισμό. Η Ζάκυνθος δεν “περισσεύει” από τουρισμό• αυτό που χρειάζεται είναι οι αναγκαίες υποδομές και ο σωστός σχεδιασμός ώστε να μπορεί να υποστηρίξει βιώσιμα και με ποιότητα την ανάπτυξή της».

Ο Αντιπεριφερειάρχης Κωνσταντίνος Καποδίστριας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να εξεταστεί η φέρουσα ικανότητα του νησιού και υπενθύμισε τη σύμπραξη Περιφέρειας και Ε.Μ.Π για το σκοπό αυτό. «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα. Η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων από ό,τι γνωρίζετε, έχει συνάψει σύμβαση με το Ε.Μ.Π για μελέτη της φέρουσας ικανότητας της Ζακύνθου. Πέρα από την άποψη που μπορεί να προκύπτει από την εμπειρία οποιουδήποτε κατοίκου της Ζακύνθου, είτε εμπλέκεται με τα κοινά ή έχει τουριστική επιχείρηση είτε όχι, εκτιμώ ότι πρώτα θα πρέπει να εξεταστεί η φέρουσα ικανότητα του νησιού μας και μετά έχοντας τα συγκεκριμένα δεδομένα να δούμε τους κανόνες που απαιτούνται για μια βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη που θα αφορά τους κατοίκους και του επισκέπτες του νησιού μας», σημείωσε.