«Ράγισε η φλούδα του Ροδιού». Ένα πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο μνήμης ζωντανεύει ξανά 23 χρόνια μετά την πρώτη έκδοση.

Οι αδελφοί Μεγαλοκονόμου και η το αρχείο – επιστέγασμα της μνήμης

Οι αδελφοί Μεγαλοκονόμου χαρακτηρίστηκαν ως πρωτοπόροι του ελληνικού φωτορεπορτάζ αποτυπώνοντας στο έργο τους σημαντικές στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Όταν ο σεισμός χτυπά τη Ζάκυνθο, οι αδελφοί Μεγαλοκονόμου έχουν ήδη χαράξει μια άξια λόγου πορεία στον τομέα τους.
Στις 13 Αυγούστου του 1953 έρχονται, μαζί με άλλος δημοσιογράφους και ρεπόρτερ, στο ρημαγμένο από το σεισμό νησί της Ζακύνθου με τα επιταγμένα από το Ελληνικό Κράτος πλοία «Κωστάκης Τόγιας» και «Γλάρος» και καταγράφουν με τα μέσα της εποχής την ανείπωτη καταστροφή και τον ανθρώπινο πόνο. Το ιστορικό τους αρχείο εντοπίζεται μεταγενέστερα από τον Άκη Λαδικό στο εργαστήριο του μικρότερου εκ των δύο αδελφών, Κώστα Μεγαλοκονόμου.
Το ιστορικής σημασίας αρχείο των αδελφών Μεγαλοκονόμου με την ποικιλία που διαθέτει αποτυπώνει τις δύσκολες ώρες μετά το σεισμό, όταν κυβερνητικά κλιμάκια, παράγοντες και δημοσιογράφοι καταγράφουν το μέγεθος της καταστροφής, όταν η εξωτερική βοήθεια έρχεται ως από μηχανής θεός, όταν ναοί που άλλοτε αποτελούσαν ησυχαστήρια μετατρέπονται σε σπαράγματα, όταν κατοικίες και κάθε λογής υπάρχοντα θάβονται κάτω από τα συντρίμμια, όταν γειτονιές χαρούμενες και γνώριμες μοιάζουν πλέον άγνωστες και ηχούν πένθιμα, όταν μια ολόκληρη πολιτεία λεηλατείται από έναν αήττητο εχθρό…
Η αίσθηση της απώλειας και του πόνου, ωστόσο, αποτυπώνεται φωτογραφικά κυρίως στα βλέμματα των προσώπων που απεικονίζονται βυθισμένα στην θλίψη, στην απελπισιά και στην αγωνία. Στις τσακισμένες φιγούρες όλων των ηλικιών που αναζητούν ανάμεσα στα ερείπια κάτι που να θυμίζει την πρότερη – όχι πλουσιοπάροχη- αλλά αξιοπρεπή ζωή τους. Στους ανθρώπους που είδαν τον μόχθο μιας ολόκληρης ζωής να χάνεται σε μια μόλις στιγμή την αποφράδα εκείνη μέρα. Στους Ζακυνθινούς που, αν και έσβησε για λίγο το χαμόγελο από τα χείλη τους , με όχημα την πίστη βρήκαν τελικά τη δύναμη να ξανασηκωθούν… Πάτησαν πάνω στην γκρεμισμένη πολιτεία τους, αναμετρήθηκαν με τις κακουχίες και βγήκαν, τελικά, νικητές…
Το συγκεκριμένο αρχείο αποτελεί ένα τεκμήριο θλίψης και αντοχής, μια αφήγηση χωρίς λόγια, μια ιστορία που μιλά κατευθείαν στην ψυχή. Κάθε του εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις-γροθιά στο στομάχι.

Η ιστορική έκδοση του 2003 και η σύγχρονη ματιά

Το 2003 κυκλοφορεί για πρώτη φορά από τις εκδόσεις «ΕΝΤΥΠΟ» ως μια σημαντική πράξη διάσωσης, το φωτογραφικό λεύκωμα «Ράγισε η φλούδα του Ροδιού» με τις ανέκδοτες ως τότε φωτογραφίες των αδελφών Μεγαλοκονόμου. Τις εικόνες συνοδεύει λόγος και τεκμηρίωση.
Η νέα έκδοση δεν είναι απλώς μια ανατύπωση. Οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες, με την βοήθεια της τεχνολογίας επιχρωματίστηκαν ψηφιακά προκειμένου να έρθουν λίγο πιο κοντά στο μάτι του σύγχρονου θεατή.

Έτσι, το τελικό αποτέλεσμα δίνει μια φρέσκια εμπειρία θέασης που ταιριάζει απόλυτα στο πνεύμα της εποχής μας.
Ξεφυλλίζοντας την ιστορία μας …διαφυλάσσουμε τη μνήμη μας
«Σήμερα, με την απόσταση του χρόνου να βαθαίνει τη σημασία της μνήμης και με τη νέα γενιά να αναζητά γέφυρες με το παρελθόν, η ανάγκη για μια επανέκδοση είναι ιστορική. Να μην ξεχάσουμε. Είναι μια πράξη τιμής. Τιμής στη συλλογική μνήμη, στους ανθρώπους που έζησαν και μαρτύρησαν, αλλά και σε εκείνους που σήκωσαν ξανά τη Ζάκυνθο από τα ερείπια», γράφει ο Σπύρος Καμπιώτης στο εισαγωγικό του σημείωμα φανερώνοντας με τρόπο ευσύνοπτο την αναγκαιότητα της συγκεκριμένης επανέκδοσης.
Στην πολύβουη καθημερινότητα του σήμερα, η μνήμη παλεύει να παραμείνει ζωντανή και αναλλοίωτη -με κάθε τρόπο.
Η μνήμη επιδιώκει να επιβιώσει από τη σύγχυση της εποχής.
Πασχίζει να αποτελέσει συνδετικό κρίκο του παρόντος με το παρελθόν, που εξακολουθεί- όσο και αν πολλές φορές, συνειδητά ή μη, το ξεχνάμε- να επιστεγάζει την ταυτότητά μας…
Ας είναι λοιπόν, οι σελίδες του «Ράγισε η φλούδα του ροδιού» το όχημα μέσα από το οποίο ξεπηδά – και πάλι- η ιστορία μας…

Το λεύκωμα διανέμεται από τις εκδόσεις ΕΝΤΥΠΟ, Αγ. Γερασίμου 1, Ζάκυνθος. Τηλέφωνο επικοινωνίας 2695042215, email: info@entipo.gr