Απροετοίμαστοι; | Σημαντικές προειδοποιήσεις από τον Γ. Κοπανά για το νησί μας

protothema

•«ΚΑΜΠΑΝΑΚΙ» ΑΠΟ ΤΗ ΣΕΙΣΜΙΚΗ ΔΟΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ…
•Οι καταγραφές, ο μεγαλύτερος σεισμός και τα νέα δεδομένα
•Άκης Τσελέντης: Προβληματίζουν τα Ιόνια νησιά, η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος
•Βοήθεια από το κράτος για να συντηρηθούν τα κτήρια

«Οι τοπικές αρχές να διεκδικήσουν, όπως έγινε το πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον», να βγει ένα καινούργιο πρόγραμμα, το οποίο να είναι ευρωπαϊκό για τα νησιά μας και να είναι το «Συντηρώ κατ’ Οίκων». Δηλαδή, να δίνεται μια οικονομική βοήθεια για να συντηρούμε τα σπίτια μας. Οι αντισεισμικές κατασκευές έχουν μια διάρκεια ζωής και καταπονούνται διαρκώς με τις δονήσεις»

«Είναι ντροπή να μην υπάρχει ένα ερευνητικό κέντρο. Άλλες χώρες επενδύουν στο διάστημα. Εμείς έχουμε στα πόδια μας μια «σεισμική τράπεζα» και δεν μπορούμε να την αξιοποιήσουμε»

Η περιοχή μας είναι μία από τις πιο σεισμογενείς στην Ευρώπη και οι ειδικοί επιστήμονες μας επισημαίνουν με κάθε ευκαιρία ότι είναι τεράστια ανάγκη να λαμβάνονται μέτρα πρόληψης.
Με αφορμή την χθεσινή ισχυρή σεισμική δόνηση που σημειώθηκε στην Κρήτη, αλλά και τις πρόσφατες μικρές σεισμικές δονήσεις ο Διδάκτωρ Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά και Ερευνητής Σεισμολογίας, Γιάννης Κοπανάς, εξηγεί στην «Ημέρα» τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της περιοχής μας…
«Είναι γεγονός ότι η περιοχή μας είναι μια από τις πιο σεισμικές περιοχές της Ευρώπης. Δηλαδή στην περιοχή Ζακύνθου και Κεφαλονιάς και λίγο προς τη Λευκάδα εκλύεται το 50% της σεισμικής ενέργειας της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει ότι διαρκώς θα υπάρχουν σεισμικές δονήσεις και ακολουθίες σεισμών. Εκείνο που είναι το πρόβλημα αυτή τη στιγμή, είναι εάν οι μεγάλοι σεισμοί, που έχουν γίνει στο παρελθόν, θα επαναληφθούν. Το να γίνονται κάποιοι σεισμοί μέχρι 5 Ρίχτερ είναι αντιμετωπίσιμοι και δεν δημιουργούν κανένα πρόβλημα και φόβο στον πληθυσμό. Εξάλλου τα νησιά είναι χτισμένα αντισεισμικά μετά την καταστροφή του 1953».

Οι καταγραφές, ο μεγαλύτερος σεισμός και τα νέα δεδομένα
Ο κ. Κοπανάς σημείωσε ότι η πιο ισχυρή δόνηση που έχει καταγραφεί στην περιοχή μας ήταν μεγέθους 7,3 Ρίχτερ. «Το θέμα είναι ότι υπάρχει ένα προηγούμενο στην περιοχή, δηλαδή έχει καταγραφεί σεισμός μέχρι 7,3 της κλίμακας Ρίχτερ. Για να μην αναφέρω αρκετούς σεισμούς που έχουν γίνει πάνω από 6,5 Ρίχτερ… Επειδή κάθε σεισμική δραστηριότητα δεν γίνεται αντιληπτή σε κάθε περιοχή με τον ίδιο τρόπο, ακόμα και αν είναι ίδιου σεισμικού μεγέθους. Μπορεί να έχουμε έναν σεισμό 6,5 ή 7,0 Ρίχτερ στα δυτικά της Ζακύνθου και ο σεισμός αυτός να γίνει ανεκτός από τις υποδομές της πόλης και μπορεί ο ίδιος σεισμός, όσον αφορά το μέγεθος, στα ανατολικά της Ζακύνθου να έχει πολύ μεγαλύτερες επιπτώσεις. Αυτό είναι θέμα εδαφών, βάθους του σεισμού, θέμα κατευθυντικότητας των σεισμικών κυμάτων. Επίσης, είναι πολύ σημαντική και η επιτάχυνση που έχει ο κάθε σεισμός. Πρέπει να πούμε ότι τα στοιχεία που έχουμε αυτή τη στιγμή στην περιοχή μας είναι από το 1900 και μετά, διότι πριν το 1900 δεν υπήρχαν ενόργανες καταγραφές».
Ο κ. Κοπανάς πρόσθεσε ότι η επιστήμη της σεισμολογίας εξελίσσεται και τόνισε ότι στην περιοχή μας καταγράφονται νέα δεδομένα, που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τα οποία είναι σημαντικό να καταγράφονται και να μελετώνται. «Εκείνο το οποίο είχαμε προβλέψει πριν από 20 χρόνια, ότι δεν μπορεί να φτάσει στην περιοχή μας πάνω από το 48% της επιτάχυνσης της βαρύτητας έχει ήδη καταρριφθεί όταν έγιναν οι σεισμοί της Κεφαλονιάς, (του Ληξουρίου), όπου η επιτάχυνση έφτασε στο 65% της επιτάχυνσης της βαρύτητας. Συνεχώς, στην περιοχή μας καταγράφονται καινούργια δεδομένα τα οποία δεν τα ξέραμε τα προηγούμενα χρόνια. Η συνεχής καταγραφή των σεισμικών δονήσεων δίνει καινούργιες πληροφορίες για την περιοχή».

«Χρειάζεται καλύτερη κατανόηση των σεισμικών φαινομένων»
Ο Ερευνητής Σεισμολογίας σημείωσε οι κάτοικοι στη Ζάκυνθο και στο Ιόνιο είναι «καταδικασμένοι» να ζουν πάνω σε μια κούνια και πως αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει γιατί έχει να κάνει με τη γεωλογία της περιοχής. Τόνισε ωστόσο ότι πλέον δεν μπορούμε απλώς να μένουμε στην καταγραφή ενός φαινομένου, αλλά να υπάρξουν τα μέσα και ο τρόπος, ώστε να παρακολουθείται και να μελετάται για να υπάρχει και καλύτερη πρόληψη.
Πιο αναλυτικά, σημείωσε: «Έχω επανειλημμένως χτυπήσει το καμπανάκι του κινδύνου και της επιστήμης, λέγοντας ότι πρέπει η περιοχή να παρακολουθείται ακόμα πιο συστηματικά απ’ ότι παρακολουθείται και με δεδομένο ότι σήμερα οι εξελίξεις της τεχνολογίας είναι ραγδαίες. Την εποχή των κομπιούτερ, του 5G, των δορυφορικών μετρήσεων, των δεκτών που μπορούν να καταγράψουν ηλεκτρομαγνητικές ακτινοβολίες, ραδόνια και άλλες παραμέτρους που συνδέονται με τους σεισμούς, δεν μπορούμε να μένουμε μόνο στην καταγραφή ενός σεισμικού γεγονότος και να λέμε μόνο ότι έγινε σεισμός τόσων Ρίχτερ, με τόσο βάθος και τόση επιτάχυνση. Δεν αρκεί αυτό! Χρειάζεται μια συνεχής παρακολούθηση. Να μετριούνται και άλλες παράμετροι, ώστε να βοηθήσουν και στην καλύτερη κατανόηση του σεισμικού φαινομένου και στην αντιμετώπιση του… Να υπάρχει μια καλύτερη πρόληψη».

Τα φαινόµενα ρευστοποίησης εδαφών και τα επικίνδυνα σημεία

Επίσης, ένα ακόμα θέμα, το οποίο θα πρέπει να απασχολήσει τις τοπικές αρχές, σύμφωνα με τον κ. Κοπανά, είναι τα φαινόμενα ρευστοποίησης εδαφών και οι κατολισθήσεις που έχουν σημειωθεί στα νησιά του Ιονίου (Ζάκυνθος, Κεφαλονιά και Λευκάδα) και μάλιστα σε παραλίες που επισκέπτονται χιλιάδες τουρίστες. «Η περιοχή είναι πολύ επικίνδυνη. Να θυμίσω, γιατί το ξεχνάμε, ότι τους καλοκαιρινούς μήνες και στη Ζάκυνθο και στην Κεφαλονιά και στην Λευκάδα, σε περιοχές ιδιαίτερα κρίσιμες γεωλογικά, που μπορεί να πληγούν, με πολύ μεγάλα προβλήματα σε περίπτωση σεισμού, μαζεύεται ο περισσότερος κόσμος! Άρα, λοιπόν, δεν μπορούμε να λέμε ότι δεν θα γίνει μεγάλος σεισμός το καλοκαίρι, δεν θα υπάρξουν κατολισθήσεις και πτώσεις κτιρίων. Δεν έχουμε δικαίωμα να το λέμε αυτό. Το παρελθόν της περιοχής δείχνει ότι και κατολισθήσεις γίνονται και πολλές φορές έχουν καταγραφεί και ρευστοποιήσεις εδαφών, που καταστρέφουν τα κτίρια. Και η Ζάκυνθος και η Κεφαλονιά έχουν καταστραφεί στο παρελθόν πολλές φορές, όσο και αν έχουμε φροντίσει να χτίσουμε αντισεισμικές κατασκευές. Οι αντισεισμικές κατασκευές έχουν μια διάρκεια ζωής και καταπονούνται διαρκώς με τις δονήσεις».

Βοήθεια από το κράτος για να συντηρηθούν τα κτήρια

Ο κ. Κοπανάς είπε ότι θα πρέπει η πολιτεία να φροντίσει για την προστασία των κατοίκων με το να παράσχει οικονομική στήριξη για τη συντήρηση των κτηρίων. Παράλληλα, κάλεσε τις τοπικές αρχές αν αναλάβουν ουσιαστικές πρωτοβουλίες για αυτό και να μην ασχολούνται μόνο με ανούσια θέματα. «Εφόσον θέλουμε να υπερηφανευόμαστε ότι τα κτίρια μας είναι αντισεισμικά, θα πρέπει να υπάρξει από την πολιτεία μέριμνα, ώστε να μπορεί ο πολίτης που σήμερα πλήττεται και από οικονομικά θέματα, να συντηρήσει το σπίτι του. Στην περιοχή μας χαλάμε πολύ περισσότερα χρήματα για να χτίσουμε μια οικοδομή, διότι χρειάζονται περισσότερα σίδερα και μπετόν (αυξημένες προδιαγραφές) εφόσον είμαστε σε επικίνδυνη αντισεισμική ζώνη. Γιατί να μην έχουμε μια βοήθεια από το κράτος για να συντηρήσουμε την οικοδομή μας; Αντί να ασχολούνται με απλά θεματάκια μόνο για τις εντυπώσεις, να ασχοληθούν με κάτι πολύ πιο σοβαρό. Να διεκδικήσουν, όπως έγινε το πρόγραμμα «Εξοικονομώ κατ’ Οίκον» και δόθηκε μια βοήθεια για να θωρακίσουμε ενεργειακά τα σπίτια μας, να βγει ένα καινούργιο πρόγραμμα το οποίο να είναι και ευρωπαϊκό για τα νησιά μας και να είναι «Συντηρώ κατ’ Οίκων». Δηλαδή να δίνεται μια βοήθεια ανά πενταετία ή δεκαετία, θα το κρίνουν οι μηχανικοί, ώστε να συντηρούμε τα σπίτια μας. Από όλα αυτά, δυστυχώς, δεν έχουμε κάνει τίποτα, για να μην πω για τα θέματα των ασκήσεων… και των σχεδίων που πρέπει να επικαιροποιούνται».

Ερευνητικό Κέντρο…
Ο κ. Κοπανάς έχει τονίσει πολλές φορές ότι είναι τεράστια ανάγκη να δημιουργηθεί ένα Ερευνητικό Κέντρο, το οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει στην καταγραφή των σεισμικών δεδομένων. Όμως όπως αναφέρει παρά την… καλή… θέληση, δεν υπάρχει κάποια ουσιαστική εξέλιξη. «Γίνονται μόνο συζητήσεις και υποτίθεται υπάρχει μια δεδηλωμένη καλή διάθεση, αλλά τίποτα χειροπιαστό δεν έχει γίνει και δυστυχώς λυπάμαι διότι με τον κ. Αντωνόπουλο, τον κ. Ευταξία, τον κ. Βαρώτσο και άλλους επιστήμονες έχουμε μια βάση δεδομένων, μια σειρά μετρήσεων, δεδομένων, παρατηρήσεων, δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά, παρουσία σε συνέδρια σε όλο τον κόσμο που δείχνουμε ότι εδώ υπάρχει ένα προηγούμενο 40 χρόνων, που μπορεί να βοηθήσει, ώστε να εξελιχθεί πολύ πιο γρήγορα η έρευνα, εάν υπάρξει ένα οργανωμένο κέντρο», είπε ο κ. Κοπανάς και πρόσθεσε: «Υπάρχει μια εμπειρία 40 χρόνων, η οποία αυτή τη στιγμή κινδυνεύει να πάει χαμένη. Θα μείνει μόνο στα χαρτιά, στις διεθνείς εργασίες που έχουμε δημοσιεύσει με τον κ. Αντωνόπουλο και τον κ. Ευταξία και τελικά θα έρθουν κάποιοι από το εξωτερικό και θα πραγματοποιήσουν αυτές τις προσπάθειες. Είναι κρίμα εκεί που υπάρχει μια «σεισμική τράπεζα», εκεί που κουνιέται το έδαφος όλο τον χρόνο, να μην υπάρχει ένα παρατηρητήριο, ένα ερευνητικό κέντρο που να μπορεί επιστημονικά να παρατηρεί και να καταγράφει ότι γίνεται, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον σεισμό. Είναι ντροπή! Απαράδεκτο! Άλλες χώρες επενδύουν στο διάστημα. Εμείς έχουμε στα πόδια μας μια σεισμική τράπεζα και δεν μπορούμε να την αξιοποιήσουμε».

Ισχυρή σεισμική δόνηση στην Κρήτη
•Ένας νεκρός στο Αρκαλοχώρι, μετά την κατάρρευση ναού

Ισχυρή σεισμική δόνηση μεγέθους 5.8 βαθμών της κλίμακας Richter σημειώθηκε χθες 27 Σεπτεμβρίου 2021 και ώρα 09.17΄ στην Κρήτη. Σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, το επίκεντρο της δόνησης εντοπίζεται 23 Χλμ. ΒΔ της πόλης της Άρβης και σε απόσταση 346 Χλμ ΝΝΑ της Αθήνας.
Με εντολή του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστου Στυλιανίδη τέθηκε άμεσα σε εφαρμογή το Γενικό Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Άμεσης/Βραχείας Διαχείρισης των συνεπειών από την εκδήλωση σεισμών «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ» της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και συγκεκριμένα κινητοποιήθηκαν όλες οι δυνάμεις Πολιτικής Προστασίας, το Πυροσβεστικό Σώμα, η Αστυνομία, το ΕΚΑΒ, οι Υπηρεσίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ μεταβαίνει στην περιοχή η 1η και η 2η ΕΜΑΚ, καθώς και κλιμάκιο της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ) του Υπουργείου Υποδομών.
Ένας άνθρωπος έχασε τη ζωή του από τον ισχυρό σεισμό. Ο νεκρός ήταν ένας από τους 3 εργάτες που ήταν εγκλωβισμένοι στην εκκλησία Προφήτης Ηλίας στο Αρκαλοχώρι.

Άκης Τσελέντης: Προβληματίζουν τα Ιόνια νησιά, η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα thebest.gr, μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα 91,6 και 105,8 ο σεισμολόγος, Άκης Τσελέντης, μεταξύ άλλων δήλωσε: «Μας έπιασε εξ απήνης ο σεισμός, γιατί δεν είχε δώσει ποτέ τόσο μεγάλο γεγονός». Το 1950 υπήρξε το ίδιο φαινόμενο με πολλούς μικρούς σεισμούς που έληξαν με τον κύριο, ο οποίος ωστόσο δεν είχε ξεπεράσει τα 5 ρίχτερ. Σε σχέση με την πιθανότητα, το συγκεκριμένο ρήγμα, να επηρεάσει άλλα γειτονικά, ο κ. Τσελέντης, απαντά ότι στην σεισμολογία, όλα είναι πιθανά. «Τώρα δεν βλέπουμε μετατόπιση σε άλλο ρήγμα». Ο κ. Τσελέντης μίλησε και για τις άλλες περιοχές της Ελλάδας που προβληματίζουν τους σεισμολόγους. Η Θήβα είναι μία από αυτές τις περιοχές. «Αυτό δεν σημαίνει ότι περιμένω κάποιο μεγάλο σεισμό, αλλά έχει μια όχι τόσο καλή δόμηση και έχουμε συνεχείς μικροσεισμούς. Κοντά στη Θήβα έχουμε πολύ μεγάλα ρήγματα, τα οποία δεν βλέπουμε να έχουν ενεργοποιηθεί ακόμη. Μια άλλη περιοχή που μας προβληματίζει είναι τα Ιόνια νησιά, η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος, αλλά αυτά είναι πολύ καλά δομημένα, διευκρίνισε ο κ. Τσελέντης. Επίσης, αναφέρθηκε στην περιοχή της Νισύρου, σημειώνοντας ότι υπάρχει μεγάλη σεισμική ακολουθία, αλλά σε αυτή την περίπτωση τα ρήγματα που έχουν ενεργοποιηθεί είναι υποθαλάσσια.

Ακολουθήστε το imerazante.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι τα νέα από τη Ζάκυνθο