Η άλλη εικόνα του Ζάντε | Γράφει ο Μάκης Δραγώνας

Στην εκπομπή του κ. Ανδρέα Ροδίτη «Η ζωή είναι στιγμές» στην ΕΤ2, στις 18/5/21 ήταν καλεσμένος ο κ. Διονύσης Βίτσος, συγγραφέας, εκδότης, γόνος ζακυνθινής καταγωγής. Στην παρουσίασή του ο κ. Ροδίτης αναφέρθηκε στην άλλη Ελλάδα, πρωτίστως στο έργο του κ. Βίτσου. Έτσι ανάγκασε κι εμένα να αναφερθώ στην εικόνα του άλλου Ζάντε.
Στο πρόλογό του, ο κ. Ροδίτης μίλησε για τον πνευματικό χρυσό και πλατίνα που παράγει αυτό το «φιόρο του Λεβάντε». Το Τζάντε μας. Βέβαια ο πνευματικός χρυσός και πλατίνα δεν μπορούσε να είναι άλλος από την πλειάδα που γέννησε και ανέθρεψε αυτός ο τόπος ανάμεσα στους αιώνες, που μέσα στον λαμπρό αστερισμό τους ξεχωρίζουν και φεγγοβολούν. Διονύσιος Σολωμός (στην Μπολόνια της Ιταλίας υπάρχει πλατεία Σολωμού), Φώσκολος, Κάλβος, Ξενόπουλος, Τσακασιάνος, Μαρτζώκης, Σιγούρος, Ρώμας, και πολλοί άλλοι υπέρλαμπροι φωστήρες στο ποιητικό και συγγραφικό στερέωμα που απορρέει από τον ίδιο τον θεό. Το Τζάντε της βασίλισσας της χελώνας «καρέττα – καρέττα», του «Ναυαγίου», της Μαντολινάτας με την άφθαρτη καταπράσινη φορεσιά του, τα λουλούδια και τα μυρωδικά πέρασε σε «άγρια μονοπάτια».
Οι ηγεσίες του που για τον καθημερινό και τον ευρύτερο πολιτισμό δεν λένε κουβέντα. Εδώ που τα λέμε αυτός ο τομέας ελάχιστα τους ενδιαφέρει και τους πολιτιστικούς θεσμούς τους χρησιμοποίησαν για κομματικά και προσωπικές τους υποχρεώσεις. Αυτοί όμως σπατάλησαν τον χρόνο άσκοπα, δίχως στόχους και χωρίς προοπτική επαναπαύθηκαν στους θώκους τους, γεύτηκαν τους καρπούς της εξουσίας, πριμοδότησαν τους κολλητούς τους. Πολλούς ευνόησαν, άλλους αγνόησαν. Ο κ. Βίτσος μετά από μια ευτυχισμένη στιγμή κατά την οποία συνέπεσε με το μεγάλο πνευματικό κεφάλαιο για το Ζάντε, τον Διονύσιο Ρώμα, όταν κατέλειπε να επωμισθεί την πνευματική παρακαταθήκη του τόπου. Αυτό αποτέλεσε για τον κ. Βίτσο το έναυσμα για μια αέναη προσπάθεια να παρουσιάζει ένα σπουδαίο συγγραφικό και εκδοτικό έργο με θέματα που αφορούν τη Ζάκυνθο και άλλα γενικότερα.


Η Ζάκυνθος βιώνει ένα κοινωνικό αλαλούμ. Υπάρχουν κάποιοι που δίνουν τη μάχη τους για να διατηρήσουν την ομορφιά, αλλά και την κουλτούρα αυτή του τόπου. Ο κ. Βίτσος το προσπαθεί και παρ’ ότι δε ζει στη Ζάκυνθο, σαν «σπουργίτης» που αναφέρει και ο Τσακασιάνος, με τον οποίο συγγραφικά ασχολείται, το προσπαθεί. Το Τζάντε τον χρειάζεται για το άλλο Τζάντε, όχι όμως γι’ αυτό που ζούμε σήμερα. Το αστικό τοπίο έχει εξαθλιωθεί ακόμη και αισθητικά. Δεν θα το είχαν καταφέρει ποτέ αν η ελληνική πολιτεία και οι κρατούντες την εξουσία του τόπου δεν είχαν χρεοκοπήσει συνολικά και παταγωδώς. Αν δεν είχε αφήσει την πόλη και τον τόπο ανυπεράσπιστους. Αν δεν είχε εγκαταλείψει τους εναπομείναντες κατοίκους στη μοίρα τους, χωρίς την περιφρούρηση και την φροντίδα που δικαιούνται. Μια χρεοκοπία που γίνεται προφανής και πιο οδυνηρή όταν ακούς ακόμη και τη μέρα των φοβερών συμβάντων φτηνές δικαιολογίες για δημοσιονομικές δυσχέρειες ή για ένα «ευρύτερο ζήτημα πολιτιστικό, οικιστικό, κοινωνικό». Η πόλη, ο τόπος δεν θα είχε ποτέ καταληφθεί αν η κοινωνία δεν το είχε επιτρέψει. Αν είχε εγκαίρως υπερασπιστεί τον εαυτό της. Αν είχε ξεκαθαρίσει ότι η ανοχή έχει όρια, ότι η ανομία δεν είναι τρόπος ζωής, ότι η μετανάστευση δεν αποτελεί δικαίωμα αλλά ότι η ασφάλεια είναι θεμελιώδες δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών. Έτσι κι αλλιώς όμως χάσαμε το Ζάντε. Μας εξόρισαν από τους δρόμους των παιδικών μας χρόνων ή μας υποχρέωσαν να τους διαβαίνουμε με κίνδυνο και χτυποκάρδι. Αλλά για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω αν ποτέ θα ξαναπάρουμε αυτό το Ζάντε πίσω. Έπαυσε να είναι το Φιόρο του Λεβάντε από όλες τις απόψεις γιατί εμείς οι Ζακυνθινοί του καταργήσαμε αυτή τη λεζάντα.


Ακολουθήστε το imerazante.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι τα νέα από τη Ζάκυνθο