Δημήτρης Λάγιος- Ταξίδι στο άπειρο στη χώρα των ψυχών!

Πριν από τριάντα χρόνια, στις 11 Απριλίου 1991, στις 4 το απόγευμα, ο Δημήτρης Λάγιος άφησε την τελευταία του πνοή, στον Ευαγγελισμό, σε ηλικία 39 ετών.
Ωστόσο, σε αυτό το μικρό διάσημα που έμεινε κοντά μας, προσέφερε σημαντικό έργο στην αγαπημένη του Ζάκυνθο, την οποία αγάπησε τόσο βαθιά, ώστε ονόμασε, προς τιμή της, την κόρη του Υακίνθης.


Ο Δημήτρης Λάγιος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο στις 7 Απριλίου 1952.
Γη μουσικής και ποίησης, τόπος φτωχός και πονεμένος. Έπαιξε στις γειτονιές της θάλασσας και βαφτίστηκε στους έρρινους και υγρούς ήχους της επτανησιακής διαλέκτου. Περπάτησε στους δρόμους και στα μέτρα του Σολωμού, του Κάλβου και, όταν μεγάλωσε, τους έκανε δασκάλους, ήρωες και εμπνευστές του έργου του.
Ήταν γιος του Σπύρου Λάγιου και της Μαρίας Τετράδη.
Μελέτησε πιάνο, κιθάρα και θεωρητικά στο Εθνικό Ωδείο. Δάσκαλοί του ήταν οι συνθέτες Μιχάλης Βούρτσης και Δημήτρης Δραγατάκης.
Την περίοδο 1974 -1978, συνέχισε τις μουσικές σπουδές του στην ανάλυση της μουσικής με καθηγητή τον Ernest Brown, στο πανεπιστήμιο του Ιλινόις, στο Σικάγο, ενώ άρχισε να ασχολείται και με την έρευνα για το προεπαναστατικό τραγούδι στην Ελλάδα. Στην Αμερική, γνώρισε και τη γυναίκα του Πέγκυ, την «αιώνια» σύντροφό του.
Το 1980 επέστρεψε στην Ελλάδα και επιδόθηκε σε εντατική μουσική δραστηριότητα, με επίκεντρο τη Ζάκυνθο. Η αγάπη του για τα χρώματα και τους ήχους του νησιού του οδήγησαν το Δήμο – έτσι του άρεσε να τον αποκαλούν οι φίλοι του – στην έρευνα, τη μελέτη, την καταγραφή και τη διδασκαλία έργων της Επτανησιακής Μουσικής Σχολής, απ’ όπου προέκυψαν οι γνωστές δισκογραφικές δουλειές και η σύσταση του «Μουσικού Ασκηταριού», με το οποίο διοργάνωσε «Γιορτές Τέχνης και Λόγου» στη Ζάκυνθο», ενώ ίδρυσε το Κάλβειο Κέντρο Μουσικών Μελετών και το «Κάλβειο Ωδείο».
Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του Ασκηταριού αποτελείτο από τους: Δημήτρη Λάγιο Πρόεδρο, Γιάννη Γρυπάρη Αντιπρόεδρο, Νίκο Κεφαλληνό Γραμματέα, Κώστα Χιώνη Ταμία, και μέλη τους Μαρία Ρουσέα, Δημήτρη Σταμίρη και Νίκο Ζαχαρόπουλο, οι οποίοι περιέβαλαν τον Δημήτρη Λάγιο με άπειρο σεβασμό και αγάπη και στήριξαν, όπως όλοι οι συνεργάτες του, κάθε προσπάθειά του για την ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.


Η πρώτη δισκογραφική εμφάνιση του Δημήτρη Λάγιου έγινε, το 1975, στο δίσκο Τα Τέσσερα Επαναστατικά Τραγούδια του Ρήγα Φεραίου, σε συνεργασία με τον ιστορικό Γεώργιο Γ. Λαδά, που εκδόθηκε σε 1.000 αντίτυπα.
Η πρώτη προσωπική δισκογραφική κατάθεση του Λάγιου ήταν ο δίσκος Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας (1982), σε μελοποιημένη ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη. Το έργο γράφτηκε στο διάστημα 1978 – 1980, ενώ ίδιος ο ποιητής έδειξε θετική διάθεση για τη συγκεκριμένη μελοποίηση.

Από το 1980, που εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, ο Δημήτρης Λάγιος επιδόθηκε στη μελοποίηση μεγάλων ποιητών. Αποτέλεσμα αυτής της δραστηριότητας ήταν μια σειρά έργων, όπως οι Ιδανικοί Αυτόχειρες (σε ποίηση Κώστα Καρυωτάκη) και Ψαλμοί (ποίηση Δαβίδ).
Το 1983 κυκλοφόρησε δύο λαϊκούς δίσκους, έναν με τη Σωτηρία Μπέλλου, με τίτλο Ο Άη Λαός (στίχοι Μιχάλη Μπουρμπούλη) και έναν με τον Αντώνη Καλογιάννη, με τίτλο Εδώ που γεννηθήκαμε (στίχοι Φώντα Λάδη).

Παράλληλα, συνέχιζε τη μελέτη της επτανησιακής μουσικής, καρπός της οποίας υπήρξε μια σειρά σχετικών δίσκων: Λαϊκά τραγούδια της Ζάκυνθος, Του Σολωμού και της Ζάκυνθος, Ζακυνθινές Σερενάδες, Ζακυνθινή Εκκλησιαστική Παράδοση, Ομιλίες , καθώς και το έργο Του Μαντολίνου, με μουσική επτανήσιων συνθετών, διασκευασμένη από τον ίδιο για μαντολίνο, με σολίστ το Δημήτρη Μαρίνο.
Τα περισσότερα από τα έργα αυτά εκδόθηκαν σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων, ενώ κάποια παραμένουν ανέκδοτα.
Το 1985 γνώρισε το δεύτερο μεγάλο έρωτα της ζωής του, την Κύπρο. Από τη μέρα εκείνη και μέχρι το θάνατό του αφιερώθηκε στον τόπο αυτό και έδωσε την ψυχή του για τους αγώνες του κυπριακού λαού. Μελοποίησε Κυπρίους ποιητές (Ευαγόρα Παλληκαρίδη, Δημήτρη Λιπέρτη) και με τη μουσική αλλά και τη στάση του βοήθησε στην προβολή και την αντιμετώπιση των προβλημάτων της Μεγαλονήσου. Μακροχρόνια ήταν και η συνεργασία του με το κυπριακό φωνητικό και χορευτικό σύνολο «Διάσταση».
Η δραστηριότητα του Λάγιου απλώθηκε και σε πολλά άλλα πεδία. Ίδρυσε το Μουσικό Σχολείο Μυκόνου και το Μουσικό Σχολείο Δήμου Αλίμου, ενώ συμμετείχε στη δημιουργία του πρώτου Λαϊκού Σχολείου Παραδοσιακής Μουσικής με τον Αριστείδη Μόσχο.
Ίδρυσε, επίσης, το σύνολο «Ραψωδοί», παρουσιάζοντας μουσικές εκδηλώσεις σε αρχαιολογικούς χώρους, ενώ συνέχισε τις μουσικολογικές του έρευνες.

Στη δισκογραφία συνέχισε με τα έργα Σκιές (1987, σε δική του ποίηση) με το φωνητικό σύνολο «Διάσταση», και Έργα για Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων (1989) με την ομώνυμη ορχήστρα του Δήμου Πάτρας, όπου περιλαμβάνονται και μέρη των παλαιότερων έργων του Ολυμπιείον (1986) και Ουράνιος Μύθος (1986).
Μεταθανάτια εκδόθηκαν τα χοροδράματα Ερωτική Πρόβα (1991, σε δική του ποίηση και ένα ποίημα του Μάνου Ελευθερίου) και Ίνα Τι (1992, σε ποίηση κυρίως του Δαβίδ, βασισμένο στην παραδοσιακή ζακυνθινή εκκλησιαστική μουσική παράδοση), καθώς και οι δίσκοι Ρωγμές (1992) για Ορχήστρα Νυκτών Εγχόρδων και Των Αθανάτων (1994), σε ποίηση απαγχονισμένων Κυπρίων αγωνιστών, σε συνεργασία με τον Κύπριο συνθέτη Μιχάλη Χριστοδουλίδη.
Εκτός δισκογραφίας, παραμένουν πολυάριθμα φωνητικά έργα σε στίχους δικούς του (Βιασμός αλλήλων – Φωνές παιδιών για την καταστροφή) και Ελλήνων ποιητών (Κάλβος, Καρυωτάκης κ.ά.).


Μερικά χρόνια μετά το θάνατό του, το 1996, εκδόθηκε, από τις εκδόσεις Καστανιώτη, το λεύκωμα Δημήτρης Λάγιος: Ερωτική Πρόβα στο Θάνατο που περιλαμβάνει δεκατέσσερις πίνακες του ζωγράφου Γιάννη Ψυχοπαίδη (από τη σειρά «Το γράμμα που δεν έφτασε»), από όπου και φωτογραφίες που συνοδεύουν το κείμενο.
Γεννήθηκε Ζακυνθινός, επέλεξε να είναι Κύπριος. Γιος μιας θάλασσας και εραστής μιας άλλης. Στην Κύπρο και στη Ζάκυνθο: εκεί θα τραγουδάει, για πάντα, ο Δημήτρης Λάγιος τον Διονύσιο Σολωμό…

Δεν ακούγεται ούτ’ ένα κύμα
εις την έρμη ακρογιαλιά
λες κι η θάλασσα κοιμάται
μεσ’ σ’ της γης την αγκαλιά.

Στις ακρογιαλιές της Κύπρου και της Ζακύνθου κατοικεί σήμερα ο Δημήτρης Λάγιος.

Ακολουθήστε το imerazante.gr στο Google News για να μαθαίνετε πρώτοι τα νέα από τη Ζάκυνθο