Προφανώς με μια απώλεια περιουσίας | Γράφει ο Κώστας Κλάδης

tanea.gr

Ψηφίστηκε μετά από την πρόταση δυσπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και τριήμερη συζήτηση στη Βουλή (23-25 Οκτωβρίου) ο νέος πτωχευτικός κώδικας, με τις ψήφους μόνο των 158 βουλευτών της ΝΔ. Είναι ένας νόμος που ωφελεί υπέρμετρα τους πιστωτές (τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία, εφορία, εταιρείες κεφαλαίων) και επιβαρύνει δυσανάλογα τους οφειλέτες (επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα), στο ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον που δημιουργεί η παρατεταμένη και εντεινόμενη, λόγω κορονοϊού, οικονομική κρίση.

Σύμφωνα με τον νέο νόμο παρέχεται δυνατότητα εξωδικαστικής ρύθμισης των οφειλών σε έως και 240 μηνιαίες δόσεις (20 έτη), με βασικό κριτήριο, το οποίο θα προκύπτει αυτόματα μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, ότι οι πιστωτές θα εισπράξουν περισσότερα στο βάθος της εικοσαετίας από όσα θα εισέπρατταν αν προχωρούσαν στην άμεση εκποίηση της περιουσίας του οφειλέτη. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα επικοινωνιακό φύλλο συκής που αποσκοπεί στην άμβλυνση των εντυπώσεων από τα σκληρότατα πλήγματα που επιφέρει ο νόμος στους οφειλέτες.


Αν δεν επιτευχθεί εξωδικαστική ρύθμιση, η συντριπτική πλειοψηφία των οφειλετών, σύμφωνα με τα κριτήρια που έχουν τεθεί, οδηγείται στην πτώχευση και στην απώλεια του συνόλου της κινητής και ακίνητης περιουσίας τους. Για όλα τα φυσικά πρόσωπα (όχι μόνο για τους εμπόρους όπως ίσχυε) δεν υπάρχει κανένα καθεστώς προστασίας ούτε της πρώτης κατοικίας, η οποία ρευστοποιείται. Όσοι χαρακτηρισθούν «ευάλωτοι» μπορούν ενδεχομένως να παραμείνουν στο σπίτι τους ως ενοικιαστές επί δωδεκαετία, καταβάλλοντας ενοίκιο (ανέρχεται περίπου στο ύψος της δόσης του δανείου) σε ιδιωτικό φορέα που αποκτά την κυριότητα. Αν καθυστερήσουν ενοίκια τριών συνεχόμενων μηνών και δεν εξοφλήσουν όλο το χρέος τους τον τέταρτο μήνα υφίστανται έξωση. Όποιοι κατορθώσουν να πληρώσουν τα ενοίκια των δώδεκα χρόνων, μπορούν (;) να αγοράσουν ξανά τις κατοικίες τους στην τρέχουσα εμπορική τιμή (ορίζεται από εκτιμητή που επιλέγει ο φορέας), χωρίς να υπολογίζονται τα ποσά που έχουν πληρώσει σε δάνεια και σε ενοίκια!

Τα προαναφερθέντα, κατά τον πρωθυπουργό, αντιμετωπίζουν το ευαίσθητο ζήτημα της έξωσης καθώς «οι συμπολίτες μας έχουν τη δυνατότητα να μισθώσουν το σπίτι και να το αποκτήσουν σε περίπτωση που ανακάμψουν». Αλλά ακόμη και στην απίθανη περίπτωση που κερδίσει κάποιος το λαχείο (πως αλλιώς να ανακάμψει ένας πτωχευμένος χωρίς περιουσία), και θελήσει να αγοράσει νωρίτερα το σπίτι του, π.χ. στο τρίτο έτος της μίσθωσης, θα υποχρεωθεί να πληρώσει και τα ενοίκια των υπόλοιπων εννέα ετών!

Όλες οι προηγούμενες τροποποιήσεις του Πτωχευτικού Νόμου (εννέα τα τελευταία δεκατρία χρόνια) αποσκοπούσαν κυρίως στην παροχή διευκολύνσεων στους δοκιμαζόμενους από την οικονομική κρίση οφειλέτες. Ο νέος νόμος κινείται με σκληρότητα και κυνισμό προς την αντίθετη κατεύθυνση, εισάγοντας πληθώρα ευνοϊκών ρυθμίσεων για τους πιστωτές. Ενδεικτικά αναφέρονται : 1) Οι πιστωτές δεν υποχρεούνται να συμμετάσχουν στην εξωδικαστική ρύθμιση ακόμα και αν προσκληθούν από τον οφειλέτη 2) Μπορούν να αιτηθούν την πτώχευση του οφειλέτη χωρίς τη συναίνεσή του (ακόμα και νεκρού οφειλέτη εντός ενός έτους από τον θάνατό του 3) Επιλέγουν και προτείνουν τον σύνδικο πτώχευσης (πρόσωπο που κινεί τη διαδικασία, τα χρονικά περιθώρια της οποίας βραχύνονται υπερβολικά) 4) Οι οφειλέτες και οι εγγυητές απεκδύονται των όποιων δικονομικών όπλων τους χορηγούσε ο νόμος (αντιρρήσεις, ανακοπές, εφέσεις) 5) Οι εργαζόμενοι στις επιχειρήσεις που πτωχεύουν δεν δικαιούνται πλέον αποζημίωσης 6) Οι ιδιοκτήτες εταιρικών επιχειρήσεων υποχρεούνται να συμμετέχουν σε σχέδια αναδιάρθρωσης που θα επιβάλλουν οι πιστωτές (στην ουσία θα χάνουν τις επιχειρήσεις τους).

Σύμφωνα με τη διατύπωση του πρωθυπουργού, ο νέος «νόμος δεύτερης ευκαιρίας δίνει μια δυνατότητα» να διαγραφούν χρέη, «προφανώς με μία απώλεια περιουσίας», αλλά «κλείνοντας οριστικά αυτήν την πληγή». Διαγραφή χρεών προέβλεπε και ο προηγούμενος πτωχευτικός νόμος αλλά και ο «νόμος Κατσέλη», και μάλιστα από πολύ πιο αξιοπρεπή αφετηρία. Εδώ προφανώς δεν πρόκειται περί διαγραφής αλλά αποπληρωμής χρεών αφού συνεπάγεται απώλεια του συνόλου της περιουσίας του πτωχεύσαντος. Το μόνο που του μένει είναι ο ακατάσχετος λογαριασμός των 1.250 ευρώ μηνιαίως.

Η πλειοψηφία των οφειλετών είναι άνθρωποι που αγωνίζονται να επιβιώσουν και να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους, διότι σε συνθήκες οικονομικής κρίσης έχουν απώλεια εισοδήματος ή πρόβλημα ρευστότητας. Τώρα εξωθούνται και στην απώλεια της κατοικίας τους, αφού η αδυναμία αποπληρωμής των χρεών τους εξομοιώνεται με την υπερχρέωση από την συνεπαγόμενη ρίσκο και επιδίωξη κέρδους εμπορική δραστηριότητα.
Η πρόταση δυσπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ανέδειξε με σαφήνεια τη σχέση αναντιστοιχίας ανάμεσα στις ανάγκες που γεννά η προϊούσα κρίση και στην αδυναμία αντιμετώπισής τους από την «κυβέρνηση των αρίστων». Ο νέος νόμος καταφέρει καίριο πλήγμα στο δικαίωμα στη στέγαση και συνιστά μια ακόμα βίαιη αναδιανομή του πλούτου σε βάρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των οικονομικά ασθενέστερων συμπολιτών μας.

O Κώστας Κλάδης είναι μέλος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Ζακύνθου.