30 ημέρες ανοικτά Δημόσια Σχολεία, «δίχως μπούσουλα και χάρτα»… | Πολύ μακριά από τις προκλήσεις του 21ου αι … | Γράφει ο Νίκος Γράψας

Ο Νίκος Γράψας είναι Διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Ζακύνθου, Μουσικοπαιδαγωγός με σπουδές στην Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών του ΕΑΠ και Ex. Dip. Management and leadership of education στο Ελληνικό Παράρτημα του London Centre of management και μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ Ζακύνθου.

Η αναποτελεσματικότητα Υπ. Παιδείας και Τοπικής Αυτοδιοίκησης καλά κρατεί!


•Αίθουσες και προαύλια με συνωστισμένους μαθητές!
•Η πρώτη συνεδρίαση της Σχολικής Επιτροπής του Δήμου Ζακυνθίων έγινε στις 13 Οκτωβρίου!

Η εκπαίδευση θεωρείται, και σίγουρα είναι, αντικείμενο δημοσίου συμφέροντος, από το οποίο εξαρτάται η ανάπτυξη της κοινωνίας και ο έλεγχός της αποτελεί συνολική κοινωνική ευθύνη.
Τίποτα, μα τίποτα, δεν έχει προσδώσει σε αυτό το πεδίο δημοσίου συμφέροντος συνολικά η κυβερνητική πολιτική, είτε πρόκειται περί κεντρικού σχεδιασμού είτε περί τοπικής αυτοδιοικητικής παρέμβασης και δράσης.
Με λίγα λόγια παραθέτω τα σημεία στα οποία βρισκόμαστε σήμερα, μετά ένα μήνα λειτουργίας των σχολείων με παρουσία μαθητών.

-μέχρι και 27 μαθητές στα τμήματα
Το αντιφατικό μήνυμα: στα εστιατόρια και μπαρ χωρίς μάσκα, σε καταστήματα και μάρκετ 2 άτομα στα 10 τμ, στις σχολικές αίθουσες των 25 τμ , 25 άτομα!
Όπως απαγορεύτηκε ο συνωστισμός και διώχθηκε με πρόστιμα από πλατείες και μαγαζιά, και καλώς έγινε, έτσι θα έπρεπε να αποτραπεί και από τις σχολικές αίθουσες. 10-15 μαθητές ανά τμήμα, αποστάσεις, καθαριότητα, αερισμός των αιθουσών, πλύσιμο χεριών και μάσκες . Αυτό θα ήταν ένα σοβαρό πακέτο μέτρων καταπολέμησης μιας πανδημίας στους πιο μαζικούς χώρους της ελληνικής κοινωνίας, στα σχολεία, και ταυτόχρονα συνεπές και πειστικό.
Αλλοιώς, για ποίο λόγο τοποθετούμε τη Ζάκυνθο στη ζώνη 3 , υψηλής επικινδυνότητας;

-χωρίς δωρεάν τεστ για μαθητές που παρουσιάζουν ιογενή συμπτώματα
Μπορεί ο παιδίατρος να απαιτεί από τους γονείς να πληρώνουν 130 ευρώ, κάθε φορά που το παιδί τους παρουσιάζει ιογενές σύνδρομο; Γιατί να πληρώνουμε για άλλη μια καμπάνια περί covid αντί να επιδοτούμε δωρεάν τεστ για τον σχολικό πληθυσμό; πού διατίθενται τα χρήματα για την αντιμετώπιση της πανδημίας, αν όχι για τον έλεγχο των μαθητών που νοσούν;

-χωρίς ιατρική επίβλεψη και νοσηλευτή
-είναι λογικά και δεοντολογικά απαράδεκτο να καλούνται οι εκπαιδευτικοί να εκτελούν χρέη γιατρού ή νοσοκόμου στην περίπτωση παρουσίας συμπτωμάτων στη Σχολική κοινότητα.. τα ιδιωτικά σχολεία είναι στελεχωμένα με ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό. Το ίδιο θα έπερεπε να συμβαίνει και στα δημόσια Σχολεία εν μέσω πανδημίας. Ένας γιατρός, ένας νοσοκόμος σε επιφυλακή σε κάθε Σχολείο ή τουλάχιστον σε κάθε συγκρότημα Σχολείων.

-μάσκες πολλαπλής χρήσης που δεν έφτασαν ποτέ
Στα σχολεία που δεν πρόλαβαν να προμηθευτούν μάσκες , δεν έφτασε ποτέ συμπληρωματική ποσότητα. Αγοράζουμε μάσκες μιας χρήσης από το εμπόριο. Μα δεν γνωρίζει το Υπ. Παιδείας ότι στην Ελλάδα υπάρχουν 1. 400.000 μαθητές, ώστε να παραγγείλει τις αντίστοιχες ποσότητες;..ούτε διαθέτει την οργανωτική ικανότητα και το ενδιαφέρον να ελέγξει αν , επί τέλους, έφτασαν μάσκες σε όλους τους μαθητές;..

-καθαρίστριες που δεν επαρκούν
Είναι δυνατόν να υπάρχουν στα σχολεία λιγότερες καθαρίστριες από πέρισυ που δεν είχαμε πανδημία;
Γιατί δεν ικανοποιήθηκαν οι αιτήσεις όλων των σχολείων για προσωπικό καθαρισμού, εφ΄όσον ζητήθηκε από τον δήμο, κάθε σχολείο να δηλώσει τις ανάγκες του; ποίος κάνει οικονομία σε θέματα υγείας; αλλά και ποίος αδιαφορεί φανερά, όταν η πρώτη συνεδρίαση τς Σχολικής Επιτροπής του Δήμου, εν μέσω πανδημίας σε εξέλιξη, πραγματοποιείται 43 ημέρες μετά το άνοιγμα των σχολείων;…
-εργασίες συντήρησης στα Σχολεία που δεν έγιναν ποτέ
Παρά το κλείσιμο των σχολείων, ουσιαστικά, από τον Μάρτη μέχρι τον Σεπτέμβρη και την καλοκαιρινή ανυπαρξία φροντίδας, παρά την πανδημία, παρά τον Ιανό και την κακοκαιρία, η απουσία της τοπικής αυτοδιοίκησης μπροστά στις καθημερινές ανάγκες φροντίδας και συντήρησης των Σχολείων, είναι ανεκδιήγητη και παροιμιώδης. Πολλά λόγια, υποσχέσεις και πλήρης εγκατάλειψη..καθαρισμός περιβάλλοντος, συντήρηση καλοριφέρ, κλιματισμού, βάψιμο, αλλαγή σπασμένων τζαμιών, τοποθέτηση επί πλέον βρύσεων, αντικατάσταση θρανίων και καρεκλών, όλα έχουν ζητηθεί μία και δύο και κάποια τρεις φορές..καμία αντίδραση από τον ημιθανή δήμο Ζακυνθίων και τον κρατικό ‘σχεδιασμό’..

-ελλείψεις καθηγητών
Παραμένουν οι ελλείψεις στα σχολεία Αβάθμιας και Ββάθμιας εκπαίδευσης, παρά την πανδημία. Το ότι προσλήφθηκαν ‘έγκαιρα’ οι μισοί από τους απαραίτητους αναπληρωτές, οι 20. 000 περίπου από τους 40.000 , δεν το βαφτίζεις και επιτυχία εν μέσω πανδημίας, με τους μισούς μαθητές να περιφέρονται στα προαύλια…άραγε, αυτές οι χαμένες ώρες με ευθύνη του υπουργείου και όχι από καταλήψεις, πώς θα αναπληρωθούν; σίγουρα στα φροντιστήρια. Αυτή τη στιγμή οι ελλείψεις των καθηγητών ανέρχονται σε περίπου 5.000 σε κάθε βαθμίδα.
-αυξημένες εξετάσεις άνευ ουσίας και τράπεζα θεμάτων χωρίς τη γνώμη της εκπαιδευτικής κοινότητας
Οι προτάσεις της κας Υπουργού κατήργησαν όσα θετικά βήματα έγιναν από την προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, προς την εξομάλυνση των ανισοτήτων και τον εκδημοκρατισμό της Σχολικής κοινωνίας, αυξάνοντας για τους ευάλωτους μαθητές, ειδικά αυτή την δεκαετία της πολλαπλής κρίσης, το βαθμό δυσκολίας στις σπουδές, τις εξετάσεις, τις ποινές, τις μεταγραφές, από την υποχρεωτική βαθμίδα εκπαίδευσης, το Γυμνάσιο, μέχρι το Πανεπιστήμιο.

-αυταρχισμός και τιμωρία σε ανήλικους πολίτες.
Δυστυχώς, ούτε η ανάσυρση από το 2014 της περιλάλητης ‘τράπεζας θεμάτων’ για το Λύκειο και η αύξηση των εξετάσεων ή η επανάληψη της Γ΄ γυμνασίου σε περίπτωση αποτυχίας, αποτελούν ‘βήμα μπροστά’. Πρόκειται, ακριβώς για ενίσχυση των αδικιών και της ανισότητας, εφ’ όσον από την τράπεζα θεμάτων θα κληρώνονται θέματα μέσω υπολογιστή, διαφορετικά σε κάθε Σχολείο, αλλά της ίδιας βαθμολογικής αξίας. Όπως συνέβη στο παρελθόν, σε ένα Σχολείο κληρωνόταν ένα πολύ εύκολο θέμα και στο γειτονικό ένα πολύ δύσκολο. Η κα Υπουργός επαναεισάγει στρεβλώσεις που είχε αποφύγει η προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Το Γυμνάσιο αποτελεί υποχρεωτική βαθμίδα εκπαίδευσης, για αυτό και δεν έχουν νόημα οι επιπλέον εξετάσεις, ούτε η αυξηση της βάσης, εφ΄όσον και οι αποτυχόντες έως και σε 4 μαθήματα, ήδη, προάγονται με τον μέσο όρο του 13 ούτε η φρικτή επανάληψη της Γ΄ Γυμνασίου σε περίπτωση αποτυχίας, εφ΄όσον είναι τάξη απόλυσης, όπως ισχύει για την Γ΄ Λυκείου, όπου σε περίπτωση αποτυχίας ξαναδίνεις απολυτήριες εξετάσεις τον Σεπτέμβρη κι αν αποτύχεις τον Γενάρη..
-χωρίς καλλιτεχνικά μαθήματα και Κοινωνιολογία
Ανάλογη είναι η ανακοίνωση από το Πανεπιστήμιο Αθηνών :
…”Η Κοσμητεία της Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με έκπληξη διαπίστωσε ότι στο νέο ωρολόγιο πρόγραμμα του Γενικού Λυκείου (ΦΕΚ 2338, τ. Β΄, 15-06-2020) δεν προβλέπεται πλέον διδακτική ώρα για τις Τέχνες, καθώς καταργήθηκαν τόσο η ζώνη επιλεγόμενων μαθημάτων όσο και οι ώρες ερευνητικών δραστηριοτήτων της Α΄ Λυκείου, κατά τη διάρκεια των οποίων οι εκπαιδευτικοί καλλιτεχνικών ειδικοτήτων (εικαστικών, μουσικής και θεατρικής αγωγής–θεατρολογίας) ανέπτυσσαν πληθώρα διαθεματικών δράσεων.
Είναι ασυμβίβαστο οι μαθητές του Λυκείου να εξετάζονται για τις Πανελλήνιες Εξετάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, σε μαθήματα που το Υπουργείο στο νέο Νομοσχέδιο κυριολεκτικά τα καταργεί. Πέραν τούτου, πιο ανησυχητικό είναι το πνεύμα και η αντίληψη που απορρέει από αυτή την απόφαση. Γιατί, όπως για παράδειγμα, τα μαθηματικά δεν προσφέρονται και δεν αφορούν μόνο στην ανάπτυξη των αυριανών Μαθηματικών και Θετικών Επιστημόνων αλλά και στην ουσιαστική και πλήρη γνωστική και αντιληπτική ανάπτυξη κάθε μαθητή, -ως ένα εγγενές, αναπόσπαστο πεδίο της διαμόρφωσής του-, έτσι ακριβώς και η διδασκαλία των Τεχνών αφορά, ουσιαστικά, κάθε μαθητή ανεξαρτήτως του μελλοντικού επαγγελματικού προσανατολισμού και των ειδικών ενδιαφερόντων του.”

-κανένα σχέδιο μπροστά στις προκλήσεις του 21ου αι
Η απερισκεψία και η έλλειψη προγραμματισμού είναι η εξέχουσα τακτική του Υπ Παιδείας, γι αυτό και η δυσαρέσκεια των πολιτών προς αυτό ξεπερνάει το 60%.
Οι αλλαγές προς μια “σφαιρική μάθηση” που προτείνει η κα Υπουργός, κατά την αγαπημένη της έκφραση, δυστυχώς, για την πάσχουσα, ήδη, εκπαίδευση, δεν αποτελούν πρόοδο.
(Σε καμία περίπτωση, πάντως, δεν αποτελεί πρόοδο η αντικατάσταση των βιβλίων της ιστορίας με αυτά της προηγούμενης εικοσαετίας, μόνο και μόνο για να εξαφανιστεί η ευρωπαϊκή και ελληνική ιστορία του 20ου αι από τα σχολεία!)

Το μοναδικό χειροπιαστό αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών θα είναι η μείωση των ωρών διδασκαλίας, άρα λιγότεροι εκπαιδευτικοί, φθηνότερο Σχολείο, αλλά με συνέπεια εκ μέρους μιας αντιλαϊκής, νεοφιλελεύθερης, ‘οριενταλικού’ ήθους κυβέρνησης.
Η αύξηση των μαθητών ανά τμήμα, ή συγχώνευση των κατευθύνσεων Θετικών Σπουδών και Σπουδών Υγείας, η αντικατάσταση της Κοινωνιολογίας με τα Λατινικά στην κατεύθυνση Ανθρωπιστικών σπουδών(!), μόνο νέες αδικίες, ανισότητες και πολυπλοκότητες δημιουργούν.

-‘αξιολόγηση’ χωρίς παιδαγωγικούς στόχους
Ως αξιολόγηση , σε κανένα θεωρητικό ή εφαρμοσμένο σύστημα, δεν θεωρείται ο έλεγχος του ανθρώπινου δυναμικού, απλά. Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου προσδιορίζεται ως αξιολόγηση όλων των συντελεστών του και σε όλα τα επίπεδα για την ανατροφοδότηση και βελτίωση του σχεδιασμού των διαδικασιών: α) εκπόνησης αναλυτικών προγραμμάτων, β) συγγραφής διδακτικών βιβλίων, γ) παροχής εκπαιδευτικών μέσων, υλικών και εξοπλισμού, δ) εκπαίδευσης, επαγγελματικής κατάρτισης και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών και ε) διδακτικών μεθόδων και σχολικών δραστηριοτήτων.
Αυτό που προτείνει η κα Κεραμέως απέχει μακράν από το να αποτελεί σύστημα ή μέθοδο αξιολόγησης εκπαιδευτικού συστήματος.

…Η μεγάλη πρόκληση βρίσκεται στην αλλαγή του εκπαιδευτικού συστήματος από τις αρχές του ‘κλασσικού δομισμού’ στις αρχές του ‘κοινωνικού δομισμού’, κάτι που αντιμετωπίζουν σήμερα χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία και ο ευρωπαϊκός βοράς.
Ο ‘κοινωνικός δομισμός’ στηρίζεται στην εξ αρχής νοηματοδότηση της έννοιας της μάθησης ως κοινωνικού φαινομένου, στον νέο σχεδιασμό των διαθεσμικών αναλυτικών προγραμμάτων ( συμπεριλαμβάνουν περισσότερες από μια βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος), στην εφαρμογή καινοτόμων σχεδιασμών δομής και οργάνωσης των εκπαιδευτικών συστημάτων και στο θεωρητικό ανασχεδιασμό της προετοιμασίας των εκπαιδευτικών με βάση συνοικοδομικά πρότυπα.
Στις χώρες της Ευρώπης τα σύγχρονα αναλυτικά προγράμματα δεν είναι πια έργο ή αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου και των ‘ειδικών’ αλλά εκπονούνται και συνοικοδομούνται στα πλαίσια ενός διαλογικού και δημοκρατικού μοντέλου στο οποίο συμμετάσχουν και συνοικοδομούν εκπρόσωποι όλων των κοινωνικών φορέων που έχουν ευθύνη και αρμοδιότητα για τη μόρφωση των παιδιών. Οι εκπρόσωποι των γονέων, των εκπαιδευτικών, του Υπουργείου, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των συνδικάτων, της οικονομίας, της εκκλησίας κ.λπ. έχουν ευθύνη στα περιεχόμενα μάθησης.
Τα εκπαιδευτικά συυστήματα του παρελθόντος, και τα ελληνικά, είναι δομημένα με τέτοιον τρόπο, ώστε οι διαφορετικές σχολικές βαθμίδες δεν επικοινωνούν μεταξύ τους και δε συνεργάζονται. Αποτέλεσμα οι τεράστιες απώλειες μαθησιακών επιτευγμάτων από την προηγούμενη βαθμίδα.

Πολύ πρόσφατες εμπειρικές έρευνες και συγκριτικές αναλύσεις της ποιότητας και της απόδοσης των εκπαιδευτικών συστημάτων, όπως η ΤIMS, η γνωστή PISA (Programme for International Student Assessment ) ή οι μελέτες και εκθέσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (OECD Starting Strong I & II,OECD), διαπιστώνουν ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα, σε κεντρικές χώρες της Ευρώπης, δεν παράγουν υψηλή ποιότητα έργου, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας, δεν προσφέρουν ίσες ευκαιρίες σε όλα τα παιδιά, αδικούν συστηματικά ομάδες παιδιών, όπως παιδιά μεταναστών ή μειονοτικών ομάδων.
Ένα σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να σεβαστεί την πολυπολιτισμική πολυπλοκότητα, να ευαισθητοποιηθεί περισσότερο για τις ανάγκες των παιδιών με μεταναστευτική εμπειρία και να χρησιμοποιήσει δημιουργικά τέτοιες ιδιαιτερότητες ώστε να ευαισθητοποιηθούν και οι έλληνες μαθητές σε διαπολιτισμικές ικανότητες.
Οι Επιστήμες της Αγωγής του ανθρώπου, η Αναπτυξιακή Ψυχολογία, οι νευρο-επιστήμες, πολλές κοινωνιολογικές έρευνες και οικονομετρικές μελέτες, θέτουν το ζήτημα του άμεσου εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης, όσο αυτή αποσκοπεί μόνο στη μετάδοση γνώσεων

photo: larissanet