Ο ρόλος του Προέδρου Μακρόν

Η συνάντηση Μητσοτάκη – Εμμάνουελ Μακρόν φέρνει στο επίκεντρο αναλύσεις για το ρόλο της Γαλλίας στην περιοχή μας και την έμπρακτη στήριξη της στις ελληνικές θέσεις. Κυρίως, την αντίδρασή της απέναντι στην τουρκική προκλητικότητα. Οι αναλυτές αυτοί αναφέρονται στον παραδοσιακό ρόλο της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην απειλή που συνιστά για αυτό τον ρόλο, η νεοοθωμανική στρατηγική του Ερντογάν. Με άλλα λόγια, εκτιμούν πως σε μια εποχή κατά την οποία η αμερικανική υπερδύναμη τείνει να αναμειγνύεται όλο και λιγότερο σε διενέξεις μακριά από το έδαφός της, η Τουρκία βρίσκει χώρο να διεκδικήσει έναν ρόλο στην περιοχή που η Γαλλία θεωρεί δικαιωματικά ότι της ανήκει. Αυτή είναι μια πολύ «ρεαλιστική» προσέγγιση.

Υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι, κυρίως ευρωπαϊκής λογικής του Προέδρου Μακρόν. Για να έχουμε την πλήρη εικόνα των κινήτρων πίσω από τη στάση Μακρόν, οφείλουμε να θυμηθούμε δυο ομιλίες του κατά τον πρώτο χρόνο της προεδρικής του θητείας. Η μια έλαβε χώρα στην Πνύκα και η άλλη στο φημισμένο γαλλικό Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Στις δύο αυτές ομιλίες, που προσέχθηκαν ιδιαίτερα, αλλά και επικρίθηκαν ως μαξιμαλιστικές, ο Μακρόν ξεδίπλωσε το όραμά του αλλά και την προσέγγιση αρχών που επιθυμεί να επικρατήσει στα ευρωπαϊκά πράγματα. Στη μεν πρώτη, που έγινε στον πλέον εμβληματικό χώρο για τις ευρωπαϊκές δημοκρατικές αξίες, όπως είναι η Πνύκα ο Μακρόν επιβεβαίωσε την ανάγκη ενός νέου «ευρωπαϊκού πολιτικού ηρωισμού» αλλά και τη σημασία της έννοιας της ιστορικής αφήγησης. Στη δε ομιλία στη Σορβόννη, ο κ. Μακρόν πήγε ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας η εθνική κυριαρχία να δώσει τη θέση της στην ευρωπαϊκή κυριαρχία. Η πρόταση αυτή, κάποια χρόνια πριν, θα φάνταζε ουτοπική σε έναν Άγγλο οπαδό του Brexit ή σε ένα Γερμανό οπαδό της ειδικότερης έκφανσης της εθνικής κυριαρχίας ως δημοσιονομικής κυριαρχίας. Ίσως και στη χώρα μας ακόμα η σκέψη αυτή να πήγαινε αρκετά πέρα από όσα έχουμε συνηθίσει να ακούμε για τις σχέσεις της Ελλάδας και της ΕΕ. Η σημερινή όμως στάση Μακρόν φωτίζει μια εθνικά σημαντική πτυχή αυτών των ομιλιών. Η ευρωπαϊκή κυριαρχία στην πραγματικότητα συναπαρτίζεται από τις κυριαρχίες των κρατών-μελών, επιχειρώντας να λειτουργήσει συμβιωτικά και όχι ανταγωνιστικά. Από την άλλη, στο επίπεδο των εξωτερικών ορίων της Ευρώπης, η φράση μεταφράζεται ως μια γενναία υπεράσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών ως ευρωπαϊκής κυριαρχίας και ευρωπαϊκών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο φιλευρωπαϊσμός του Μακρόν γίνεται, λοιπόν, φιλελληνισμός μέσω μιας προσέγγισης αρχών: ζητώντας μια μαχητική Ευρώπη που υπερασπίζει τις αξίες της. Ο Μακρόν αποκτά έναν ενεργό ρόλο, αναδεικνύοντας τη Γαλλία σε ηγέτιδα δύναμη απέναντι σε εξωτερικές, προς την Ευρώπη απειλές. Ταυτοχρόνως, στο εσωτερικό επίπεδο, αφουγκράζεται την πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κοινωνιών που νιώθουν τις αρχές πάνω στις οποίες χτίστηκαν να απειλούνται από τον αναθεωρητισμό και τον φονταμενταλισμό δυνάμεων που βρίσκονται εκτός μεν αλλά απειλητικά κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με μια προσέγγιση αρχών λοιπόν, ο Μακρόν στηρίζοντας τη χώρα μας, έχει την ευκαιρία να καταστεί και καθοριστικός στο ευρωπαϊκό παιχνίδι και πλειοψηφικός στην εσωτερική του πολιτική ατζέντα. Πώς αλλάζουν οι εποχές… Η Γαλλία που με το αρνητικό αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, τώρα γίνεται πρωταγωνιστής της Ευρώπης που επανακαθορίζει το ρόλο της και την παρουσία της. Αυτό μας «βολεύει» στη συγκεκριμένη συγκυρία, όμως και η Ευρώπη είναι ώρα να βγει από την εσωστρέφεια της. Μακάρι, η λογική Μακρόν να μην βρει εμπόδια, αλλά αρωγούς τις υπόλοιπες χώρες. Η Γερμανία κοιτάζει λίγο αμήχανα. Εκλογές έρχονται σε σημαντικές χώρες και τα πάντα θα κριθούν τους επόμενους μήνες.

(Πολλές από τις απόψεις που διατυπώθηκαν εδώ έχουν ως πηγή το protagon, του οποίου η εγκυρότητα προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα )

photo: parapolitika