Το βιβλίο του Τζον Μπόλτον | Γράφει ο Διονύσης Ιθακήσιος

Από προχθές, Τρίτη, το βιβλίο του στενού συνεργάτη του Προέδρου Τραμπ, Τζον Μπόλτον, κυκλοφορεί παρά τις προσπάθειες του πρώην προϊσταμένου του να το εμποδίσει. Απείλησε τον πρώην έμπιστο σύμβουλο ασφαλείας του ότι θα «πληρώσει ένα πολύ μεγάλο τίμημα» για τη δημοσίευση. Όμως οι απειλές δεν ευδοκίμησαν. Το ζήτημα είναι ότι ο Μπόλτον ξέρει από δημοσιότητα, ίσως καλύτερα από το πρώην αφεντικό του. Την περασμένη Κυριακή το βράδυ έδωσε αποκλειστική συνέντευξη στο αμερικανικό δίκτυο ABC και ο σταθμός έκανε ότι ήταν δυνατόν για να εκμεταλλευτεί το εκρηκτικό υλικό για τον πρόεδρο Τραμπ. Ήταν μια πολύ καλή δωρεάν διαφήμιση για το βιβλίο. Σε αυτό περιγράφει βιώματα και εντυπώσεις από τον Λευκό Οίκο, από την περίοδο ανάμεσα στον Απρίλιο 2018 μέχρι τον Σεπτέμβριο 2019, κατά την οποία ήταν στενός σύμβουλος του Αμερικανικού προέδρου.

Ο ίδιος ο Μπόλτον δεν αισθάνεται να απειλείται, αντίθετα αρέσκεται στον ρόλο ενός προβοκάτορα, που δεν θέλει να κρύβει άλλο την πραγματική του γνώμη για τον Αμερικανό πρόεδρο. Τον οποίο αποκαλεί ασταθή, ανόητο, κάποιον που δεν μπορεί κανείς να αφήσει ούτε λεπτό μόνο του. Το συμπέρασμά του; Ότι ο Τραμπ δεν έχει τις ικανότητες να ασκεί αυτό το αξίωμα. «Νομίζω ότι το πιο σημαντικό που έμαθα παρακολουθώντας τον Ντόναλντ Τραμπ από κοντά είναι ότι δεν έχει κάποια φιλοσοφία» είπε στο ABC. «Δεν προσεγγίζει τα πράγματα σε βάθος ή με βάση κάποια μεγάλη στρατηγική ή πολιτική. Κι αυτό για μένα αποτελεί μάθημα για τους Αμερικανούς, και ιδιαίτερα για τους συντηρητικούς Ρεπουμπλικάνους. Επειδή εάν ο Τραμπ κερδίσει τις εκλογές, που έχει μεγάλες πιθανότητες, τότε δεν θα υπάρχει πλέον κανένα όριο σε όσα οι Ρεπουμπλικάνοι θα σκέφτονται γι’ αυτό. Κι αυτό ο κόσμος πρέπει να το αντιληφθεί».
Επικριτές του Μπόλτον του καταλογίζουν ότι τις απόψεις του για τον πρώην προϊστάμενό του θα μπορούσε να είχε εκφράσει κατά τη διάρκεια της διαδικασίας για την καθαίρεση Τραμπ από το αξίωμά του τον περασμένο Φεβρουάριο, αλλά τότε δεν ήθελε. «Είναι ένας πολιτικός οπορτουνιστής», λέει για τον Μπόλτον ο Χακίμ Τζέφρις, βουλευτής των Δημοκρατικών, ο οποίος συμμετείχε στη διαδικασία καθαίρεσης. «Είχε η δυνατότητα να καταθέσει, αλλά το αρνήθηκε».

Σημασία έχει ότι η κυκλοφορία του βιβλίου του Μπόλτον συμπίπτει με την προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου. Καλύτερη περίοδο δεν θα μπορούσε να βρει για να το κάνει. Βέβαια κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει εάν οι αποκαλύψεις που περιλαμβάνει, για παράδειγμα ότι ζήτησε ο Τραμπ από τον Κινέζο πρόεδρο στήριξη για την επανεκλογή του, θα επηρεάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Ο Μπράντον Κονράντις, δημοσιογράφος στην εφημερίδα The Hills αμφιβάλλει. Δεν πιστεύει ότι θα κάνει τους ψηφοφόρους να αλλάξουν άποψη γι’ αυτόν. Ο Μπόλτον όμως επιμένει για το αντίθετο. «Νομίζω ότι είναι σημαντικό οι Αμερικανοί να έχουν αυτά τα στοιχεία στα χέρια τους και να κρίνουν». Τώρα όλα αυτά εμάς που μας αγγίζουν; Όμως μας ενδιαφέρουν πάρα πολύ. Πρώτα απ’ όλα, οι ενέργειες του εκάστοτε Αμερικανού Προέδρου καθορίζουν πολλά, για τον κόσμο ολόκληρο. Την ασφάλεια, την ειρήνη, την οικονομία, το περιβάλλον και τα πάντα. Επομένως εύλογο το ενδιαφέρον.

Όμως εκτός αυτού του προφανούς παγκοσμίως, στο βιβλίο υπάρχει ειδικό κεφάλαιο για τις σχέσεις Τραμπ και Προέδρου Ερντογάν. Και όχι μόνον σε επίπεδο διεθνών συμφερόντων της υπερδύναμης με την Τουρκία, αλλά κάτι τελείως άγνωστο μέχρι τώρα. Γίνεται αναφορά σε σχέσεις οικονομικές και διευκολύνσεις προσωπικές ανάμεσα στους δύο Προέδρους, που εμπλέκονται και οι γαμπροί των δυο. Επομένως κατά Μπόλτον, η ανοχή που απολαμβάνει ο Τούρκος Πρόεδρος, καθώς και οι ελευθερία κινήσεων σε Συρία, Ιράκ και Λιβύη, καθώς και στην Ανατολική Μεσόγειο, πιθανόν να είναι προϊόν προσωπικού «νταραβέ» των οικογενειών των δύο προέδρων. Αν ισχύουν όλα αυτά και υπάρχει αλήθεια στα γραφόμενα Μπόλτον, τότε η χώρα μας δεν βρίσκεται μόνο μπροστά σε αμερικανικά γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ, όπως έχουν βιώσει τις τελευταίες δεκαετίες, μένοντας συχνά μόνοι απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις, αλλά και σε προσωπικά συμφέροντα, τα οποία κάνουν τις σχέσεις μας με την Τουρκία ακόμη πιο περίπλοκες. Αν ο κ. Ερντογάν αισθανθεί ότι ο Πρόεδρος Τραμπ χάνει τις εκλογές, μπορεί να γίνει και περισσότερο επιθετικός, νιώθοντας ότι ο χρόνος λειτουργεί σε βάρος του και η ευκαιρία δεν πρέπει να χαθεί για αυτόν. Μεγάλη προσοχή επομένως τους επόμενους μήνες.

photo: documentonews.gr