Αστεροσκοπείο: 7.500 στρέμματα στη Ζάκυνθο έγιναν στάχτη

Συγκλονιστικές είναι οι εικόνες που έχει καταγράψει ο δορυφόρος του Αστεροσκοπείου Αθηνών σχετικά με την έκταση των καμένων περιοχών στη Ζάκυνθο, ύστερα από τις τελευταίες καταστροφικές πυρκαγιές, στον Αγαλά και το Κερί. Εξίσου σημαντικό αποτιμάται και το μέγεθος της φυσικής καταστροφής, που έγινε στο νησί.

Η Έκθεση του Αστεροσκοπείου

Το Κέντρο δορυφορικής παρακολούθησης φυσικών καταστροφών BEYOND και αυτό το καλοκαίρι κατέγραψε την εξέλιξη όλων των μεγάλων πυρκαγιών από την έναρξή τους μέχρι την ολοκλήρωση τους, παρέχοντας στη συνέχεια στην πολιτεία χάρτες αποτίμησης των καμένων εκτάσεων.
Η εφαρμογή FireHUB του Κέντρου Αριστείας BEYOND του ΕΑΑ προσφέρει τέσσερις (4) πρωτότυπες βασικές υπηρεσίες:
(1) την έγκαιρη ανίχνευση δασικών πυρκαγιών, οπουδήποτε στον ελλαδικό χώρο,
(2) την παρακολούθηση της εξέλιξης του πύρινου μετώπου με νέες παρατηρήσεις κάθε 5 λεπτά της ώρας και σε 500 μ. χωρική ανάλυση,
(3) την μοντελοποίηση και πρόγνωση της διασποράς του καπνού, και
(4) την οριοθέτηση των καμένων εκτάσεων μετά την καταστροφή και την αποτίμηση των ζημιών σε υποδομές, περιουσίες πολιτών και στο φυσικό περιβάλλον.
Η τελευταία υπηρεσία δίνεται σε ημερήσια βάση με χρήση δορυφορικών δεδομένων μέσης ανάλυσης, σε μια προσπάθεια γρήγορης αποτίμησης της καταστροφής. Μετά από λίγες ημέρες ακολουθεί λεπτομερής χαρτογράφηση των καμένων εκτάσεων με χρήση δορυφορικών δεδομένων υψηλής χωρικής ανάλυσης.

Συγκεκριμένα, η πυρκαγιά στη Ζάκυνθο ανιχνεύθηκε από το σύστημα FireHub σε πραγματικό χρόνο, από τα πρώτα κιόλας λεπτά, μέσω των δορυφόρων Metsosat Second Generation 2, 3, και 4 που συνέλεξε το κέντρο στις κεραίες του. Η ομάδα Ταχείας Χαρτογράφησης του BEYOND ενεργοποιήθηκε άμεσα και παράλληλα με την παρακολούθηση της εξέλιξης της πυρκαγιάς μέσω του συστήματος FireHub, μελέτησε τη συγκεκριμένη περιοχή ως προς το είδος βλάστησης αλλά κα την ιστορικότητα τους σε πυρκαγιές. Ο συνδυασμός όλων των δεδομένων μας έδωσε την ευρύτερη εικόνα της εξέλιξης των γεγονότων. Στη συνέχεια με τη χρήση δορυφορικών εικόνων Sentinel 2A αποτιμήθηκε η καμένη έκταση της περιοχής. Στη Ζάκυνθο προέκυψε ότι η καμένη έκταση είναι της τάξης των 747 εκταρίων με επιπτώσεις κυρίως σε οικοσυστήματα σκληροφυλλικής βλάστησης και με μικρές ευτυχώς επιπτώσεις σε καλλιέργειες που σχετίζονται με οικονομική δραστηριότητα. Η συγκεκριμένη περιοχή της Ζακύνθου είχε καεί άλλη μια φορά το 2012.

Πυρκαγιά Λιθακιά Ζακύνθου, 15/9/2019

Η πυρκαγιά στην περιοχή Λιθακιά της Ζακύνθου εκδηλώθηκε την Κυριακή 15/9/2019 και το σύστημα Firehub κατέγραφε το γεγονός από τα πρώτα κιόλας λεπτά εκδήλωσής της στις 10.55, μέσω των δορυφόρων Metsosat Second Generation 2, 3, και 4 που συνέλεξε στις κεραίες του.
Από τις άμεσες ενέργειες ήταν να εντοπιστεί η πυρκαγιά χωρικά επάνω στο υπόβαθρο διαχρονικής χαρτογράφησης των πυρκαγιών, ώστε να διαπιστωθεί η κρισιμότητα της κατάστασης μιας και αυτή εξαρτάται από το κατά πόσον η πυρκαγιά εντοπίζεται επάνω σε υψηλής επιδεκτικότητας καύσιμη ύλη ή σε χαμηλή βλάστηση ή σε περιοχή που είχε καεί στο παρελθόν. Από την παραπάνω μελέτη προέκυψε ότι η περιοχή καλυπτόταν από σκληροφυλλική βλάστηση (θαμνώδη-ποώδη), από ελαιόδεντρα και δάσος κωνοφόρων δέντρων, ενώ μικρό μέρος της ίδιας περιοχής είχε καεί ξανά το 2012.

Λαμβάνοντας υπόψη το είδος της βλάστησης καθώς και των μετεωρολογικών συνθηκών που επικρατούσαν την δεδομένη στιγμή στην περιοχή, έγινε σαφές ότι η πυρκαγιά θα δημιουργούσε μια ιδιαίτερα δυσχερή συνθήκη για τις επίγειες επιχειρήσεις γεγονός που επιβεβαιώθηκε και από το σύστημα FireHUB. Από την στιγμή της πρώτης ανίχνευσης και κάθε 5 λεπτά της ώρας και για περίπου 12 ώρες δίνονταν συνεχώς μια ενημερωμένη εικόνα της επέκτασης και έντασης της πυρκαγιάς όπως ενδεικτικά φαίνεται στα παρακάτω στιγμιότυπα.
Η καταστροφική πυρκαγιά έκαιγε στην ευρύτερη περιοχή με μεγάλη ένταση και διασπορά για περισσότερο από 10 ώρες , οπότε και άρχισε γύρω στις 21.30 τοπική ώρα να γίνεται εμφανής στο σύστημα FireHUB η ύφεση και ο περιορισμός του γεγονότος με την τελευταία παρατήρηση των ενεργών μετώπων να γίνεται μετά από 13 ώρες περίπου στις 00.00 τα μεσάνυχτα
Στις 15 Σεπτεμβρίου , 14.30 τοπική ώρα, το Κέντρο BEYOND συνέλεξε στις δορυφορικές του κεραίες πρόσθετες εικόνες του δορυφόρου VIIRS ανάλυσης (375μ) και έδωσε μια εικόνα των ενεργών εστιών και χαρτογράφησε την καμένη έκταση σε μια πρώτη μέσης ανάλυσης προσέγγιση.

Στις 16 Σεπετεμβρίου, 12.20 τοπική ώρα, η ομάδα Ταχείας Χαρτογράφησης του BEYOND συνέλλεξε στα Copernicus Hubs που λειτουργεί εικόνες υψηλής ανάλυσης του δορυφόρου Sentinels-2Α (προγενέστερη της καταστροφής 6/9/2019 και μεταγενέστερη της καταστροφής 16/9/2019) και ενημέρωσε δίνοντας την πρώτη λεπτομερή χαρτογράφηση και εκτίμηση της καμένης έκτασης. Από την επεξεργασία των εικόνων προέκυψε ότι η καμένη έκταση στη Ζάκυνθο είναι της τάξης των 747 εκταρίων Συγκεκριμένα, η φωτιά κατέκαψε κατά κύριο λόγο 580 εκτάρια σκληροφυλλικής βλάστησης (78% της καμένης έκτασης), 89 εκτάρια ελαιόδεντρων (12% καμ. εκτ.), που αποτελούν σημαντική πηγή εισοδήματος στην περιοχή, και 61 εκτάρια δάσους κωνοφόρου δέντρων (8% καμ. εκτ.).