Οδοιπορικό στα Καμίνια: Αναζητώντας τη χαμένη αίγλη

Γεμάτα όνειρα ανεκπλήρωτα τα στενά των Καμινίων… Μίας περιοχής που αν είχε λάβει την πρέπουσα φροντίδα θα μπορούσε να αφηγείται σε κάθε περαστικό την πλούσια ιστορία της αλλά ν’ αποτελεί και μια απ’ τις πιο όμορφες γειτονιές για να μεγαλώνουν οι Ζακυνθινοί τα παιδιά τους εντός πόλεως. Τώρα αναμένουμε την ανάπλαση στα πλαίσια του Open Mall και μέσω αυτής τη βελτίωση το βιοτικού επιπέδου των κατοίκων. Για να δούμε αν αυτή την φορά θα έρθει όντως…

«Ζούμε σε μία υποβαθμισμένη περιοχή!»
Είναι ωραίοι οι κάτοικοι των Καμινίων: Με τα κηπάκια τους, τα γλαστράκια στα περιποιημένα, καθαρά μπαλκόνια τους, με τα φρεσκοβαμμένα τους παράθυρα προσπαθούν να δώσουν και πάλι έναν αέρα αίγλης νησιώτικης κι ας είναι μισογκρεμισμένο το διπλανό σπίτι κι ας έχει μετατραπεί η παρατημένη οικοδομή απέναντι σε χωματερή. Ενδεικτικό του ότι την ίδια ώρα δεν ελπίζουν πια σε κάποια σοβαρή βελτίωση της κατάστασης πως οι περισσότεροι αρνούνται να εκφράσουν τα παράπονά τους δημοσίως «γιατί όλοι γνωρίζουν τη κατάσταση» και «πόσες άλλες αναπλάσεις περιμέναμε και δεν είδαμε» ή «ας γίνει πρώτα κάτι και το σχολιάζουμε μετά».

Ζητούν φώτα και καθαριότητα – τα αυτονόητα – οι κάτοικοι
Όσοι δέχονται να μιλήσουν επωνύμως όπως η κ. Σ. Δημητρακοπούλου – την οποία πετυχαίνουμε σε συζήτηση με γειτόνισσά της – ζητούν τα αυτονόητα: «Να φτιάξουν λίγο το καντούνι να μαστε άνθρωποι. Τη νύχτα δεν έχουμε φώτα…». Για τα φώτα «που υπολειτουργούν» όπως μας ενημερώνουν έχουν απευθυνθεί οι πάντες στους αρμόδιους. Η γειτόνισσά της που επιλέγει να μην αναφέρει το όνομά της δημοσίως κάνει λόγο για «φρεάτια που έχουν να τα αδειάσουν χρόνια» και για «δρόμους που δεν πλένονται – ή μάλλον δεν έχουν πλυθεί ποτέ!». Για την δε άτυπη χωματερή – νεκροταφείο αυτοκινήτων έναντι του ΚΤΕΛ πολλοί σχολιάζουν πως «δεν γίνεται να καλωσορίζουμε έτσι τους επισκέπτες μας».

Άναρχη οδήγηση-στάθμευση στα καντούνια
Για άναρχη και υψηλών ταχυτήτων οδήγηση στα καντούνια κάνουν λόγω οι περισσότεροι κάτοικοι αλλά και οι δυο κυρίες: «Δεν μπορούμε να κοιμηθούμε τη νύχτα απ’ τα αυτοκίνητα που μαρσάρουνε». Οι δρόμοι είναι στενοί αλλά πολλοί εξ αυτών διπλής κυκλοφορίας και κινούνται επί αυτών τόσο ΙΧ όσο και επαγγελματικά οχήματα υπερβολικά γρήγορα. Σε σημείο «που παίρνουμε τις στροφές περπατώντας και φοβόμαστε μη μας κόψει κάποιος». Επιχειρηματίας της περιοχής που επιθυμεί να μείνει ανώνυμος δηλώνει πως «κι εμείς οι ίδιοι δεν ξέρουμε τι θέλουμε» μεταφέροντας χαρακτηριστικό παράδειγμα κατοίκων που πριν να ξεκινήσει ακόμα η πεζοδρόμηση της περιοχής που συζητείται τώρα στα πλαίσια του Open Mall διαμαρτύρονται για το που θα παρκάρουν αν αυτή συμβεί.

Ανοιχτό μουσείο «Τα καμίνια» …σ ‘ εγκατάλειψη
Είναι σκόπιμο να επαναλαμβάνουμε συχνά την ιστορία της περιοχής. Όπως την έχει γράψει συνοπτικά ο κ. Βας. Δ. Κυριαζόπουλος στο εξαιρετικό βιβλίο του Ελληνικά Παραδοσιακά Κεραμεικά: «Η Ζάκυνθος ήδη από το 16ο αιώνα είχε οργανωμένη τη κεραμοπλαστική της σε συντεχνίες. Οι καμιναρέοι ήταν πολυάριθμοι. Με την άσκηση αιώνων έφτασαν σε μια τελειότητα κατασκευής. Την εκτίμηση που είχαν οι ίδιοι οι Ζακυνθινοί για τα πήλινα έργα τους την εκφράζει το εξής λαϊκό στιχάκι:
«όσο έχω εγώ τση Ζάκυνθος τα πήλινα κανάτια
Δεν έχω πλούτια κι aρχοντιές και δόξα και παλάτια».

Το 19ο αι. όλοι σχεδόν οι τεχνίτες δούλευαν συγκεντρωμένοι σε μια συνοικία της πόλης, τα Καμίνια. Η υπερπαραγωγή διοχετευόταν διαρκώς στα απέναντι ελληνικά λιμάνια και η μεγάλη κατανάλωση οφειλόταν στην ποιότητα κατασκευής και στην ποικιλία των ειδών ανάγκης οικιακής και αποθηκευτικής χρήσης». Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας με αντίστοιχη ή και μικρότερη δραστηριότητα, που διαθέτουν παλιά καμίνια, έγιναν προσπάθειες επισκευής αποκατάστασης και συντήρησης των εγκαταστάσεων ως υπαίθρια μουσεία τέχνης και τεχνολογίας, επισκέψιμα από όλους. Εδώ τι κάνουμε; Γιατί δεν είναι πουθενά ορατή η Ιστορία αυτή στην περιοχή ή έστω χνάρια της;

Τι λένε όμως κι οι τουρίστες;
Ομάδα Πολωνών τουριστών που συναντήσαμε ενώ περπατούσαν προς το ΚΤΕΛ – για 3η φορά μέσα στην εβδομάδα– σαφώς δεν είχε λάβει κάποια ενημέρωση ή δεν είχε δει κάπου μία ένδειξη περί της ιστορικότητας της περιοχής αυτής. Επίσης δυσκολεύτηκαν την πρώτη φορά να δουν ακόμα και τις ταμπέλες για το ΚΤΕΛ – πράγματι είναι μικρές, σε αραιά διαστήματα και μια δυο απ’ αυτές και μέσα σε…πρασινάδα! Όπως λέει χαρακτηριστικά ο Τζέικομπ: «Την πρώτη φορά που κάναμε τη διαδρομή κι είδαμε το σημείο αυτό σκεφτήκαμε πως έχει «καταστραφεί» με κάποιον τρόπο ή έχει εγκαταλειφθεί. Βρήκαμε δε το ΚΤΕΛ ενστικτωδώς» η Άγκνες συμπληρώνει: «Το νησί όπου έχουμε πάει είναι πανέμορφη αλλά η πόλη του δεν είναι καθαρή, περιποιημένη ή όπως την περιμέναμε»