Περιβάλλον

Του Μάκη Δραγώνα

Περιβάλλον είναι δημόσιος χώρος – δηλαδή πολιτική. Και μάλιστα πολιτική με την πρωταρχική θεμελιώδη σημασία.
Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος πιθανότατα είναι άλλη μια παγκόσμια ημέρα ρουτινιάρικης μνήμης από αυτές που τις θυμούνται, κυρίως, οι πρωινές ραδιοφωνικές εκπομπές, με κάποια παραδείγματα καταπατήσεων ή καταστροφών. Την επόμενη ημέρα, το περιβάλλον θα πάψει να εορτάζεται. Θα πάψουμε, προς ώρας, να το μνημονεύουμε, θα αδιαφορούμε, έως ότου κάποια καταστροφή συμβεί έξω από την πόρτα μας, στην αυλή μας. Η καταστροφή μπορεί να είναι μικρή, ελάχιστη, μα συμβολικά τεράστια. Διαχρονικά, οι αιρετοί τοπικοί άρχοντές μας, αυτό το πανέμορφο ζακυνθινό περιβάλλον, δεν το προστάτεψαν με την έννοια της παράνομης διάνοιξης ενός οικοπεδοφάγου δρόμου, το αυθαίρετο μάντρωμα ενός αρχαιολογικού χώρου, την καταχρηστική υπεράντληση από την κοινόχρηστη πηγή, την καταπάτηση δημοσίου χώρου από τους άπληστους καταστηματάρχες, την άλωση της παραλίας, από τις καρμανιόλες τώρα το καλοκαίρι, τα τζετ σκι κ.ο.κ.
Διαπιστώνοντάς τα θα τρομάξουμε, θα οργιστούμε, θα κινητοποιηθούμε, θα προσπαθήσουμε να βρούμε κάποιον υπεύθυνο, θα καταγγείλουμε, θα φωνάξουμε, θα πιέσουμε. Τις περισσότερες φορές θα συναντήσουμε αδιαφορία, σιωπή, παρέλκυση από τον Άννα στον Καϊάφα και από εκεί στον Μινώταυρο της γραφειοκρατίας. Επικαλούνται το νομοθετικό κενό, παράληψη της γραφίδος, «είναι δεμένα τα χέρια μου, τι να κάμω;» υπαινίσσονται ισχυρούς που προστατεύουν τους καταστροφείς, που πνίγουν τις καταγγελίες. Μετά τους υπηρεσιακούς «αναρμόδιους» η επόμενη απογοήτευση θα προέλθει από τους αιρετούς άρχοντες, από αυτούς που έταξαν εαυτούς υπερασπιστές της δημοκρατικής νομιμότητας και του δημοσίου συμφέροντος. Στα δημοτικά συμβούλια συχνά υπερισχύει η λογική της «ανάπτυξης», της «προστασίας της αγοράς», της ασυλίας των επιχειρηματιών και των συντεχνιών. Κατά παράβαση νόμων και διατάξεων κυριαρχεί η αρχή του ήσσονος ελέγχου και της μέγιστης αποσιώπησης. Η περιβαλλοντική, η πολιτισμική πληγή θα παραμένει εκεί, μικρή ή μεγάλη, δεν έχει σημασία. Είπαμε, το βάρος είναι συμβολικό. Ο πολίτης που αδιαφορούσε επί μακρόν τώρα που ευαισθητοποιήθηκε συναντά έκπληκτος τείχος αδιαφορίας. Όσο ψάχνει διαπιστώνει εξίσου έκπληκτος ότι νόμοι για την προστασία του περιβάλλοντος, υπάρχουν πολλοί, εθνικοί, ευρωπαϊκοί και διεθνείς συμβάσεις, οδηγίες, διακηρύξεις, ατζέντες. Όλα υπογεγραμμένα και επικυρωμένα από την ελληνική πολιτεία. Μα δεν εφαρμόζονται. Ο πολίτης πια πελαγοδρομεί. Έχει προ πολλού αποσπασθεί από το συγκεκριμένο, από την αφετηρία της οργής, την αντίδραση, την κινητοποίηση. Αναζητά τον κατήφορο. Δεν βρίσκει. Βρίσκει μόνο μερικούς άλλους πολίτες σαν κι αυτόν που ανησυχούν και εκπλήσσονται και αντιδρούν. Έχουν αντιληφθεί όλοι ότι το περιβάλλον είναι δημόσιος χώρος – δηλαδή πολιτική. Και μάλιστα πολιτική με την πρωταρχική θεμελιώδη σημασία. Αυτή είναι η περιβαλλοντική πραγματικότητα στην Ελλάδα. Και όσα συμβαίνουν στον τόπο μας είναι μια σημαντική όψη της πολιτικής πραγματικότητας πέραν της κομματικοποιημένης. Οι πολίτες με στοιχειώδη μέσα με πολύ πείσμα αγωνίζονται να εφαρμόσουν τους νόμους, να υπερασπίσουν το Σύνταγμα, να προστατεύσουν το δημόσιο χώρο, την ιστορική μνήμη, την ποιότητα ζωής, τις ζωές των επερχόμενων, τη δημοκρατία και τη ζωή εντέλλει.
Ξεκινώντας από το στοιχειώδες ή το φαινομενικό αφελές, συνθέτουν σε πολιτικό όλων τις αφετηριακές μερικότητες, τσαλαβουτούν, κάνουν λάθη, μαθαίνουν, απογοητεύονται, συνεχίζουν, συναντώνται με άλλους. Κυρίως, όμως, μαθαίνουν να ξανασυλλαβίζουν την αλφαβήτα της πολιτικής να ζουν με χαρά την κοινωνική εμπειρία, να περνούν από την άμυνα στην ελπίδα, στην πρόταση. Η ημέρα του περιβάλλοντος ανήκει σε αυτές τις κινήσεις, σε αυτούς τους πολίτες.
ΟΙ ΑΡΜΟΔΙΟΙ ΑΙΡΕΤΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥΣ.

φωτο: sasoee.com.gr