155 χρόνια μετά την λύση που ειπώθηκε «Ένωση της Επτανήσου»

Οι Βουλευτές της ΙΓ΄και τελευταίας Βουλής της Επτανήσου, οι ψηφίσαντες της Ένωσης με την Ελλάδα στις 23 Σεπτεμβρίου 1863

Γράφει η Μαρία Λιβέρη*

1814-1864: Η αγγλική σημαία υψώνεται στα Κερκυραϊκά Φρούρια με τον στρατηγό Campbell, να αναλαμβάνει αρχικά την διοίκηση και εν συνεχεία να την ασκεί ο ύπατος Αρμοστής Τhomas Maitland (Μέτηλας). «Οι Άγγλοι εκάθησαν εις την Επτάνησον, χρόνους 54, μήνας 8 και ημέραν μίαν». Χρόνια έντονα και επαναστατικά. Το κόμμα των Ριζοσπαστών, ενάντια στο καθεστώς της αποικίας που είχαν εφαρμόσει οι Άγγλοι και επηρεαζόμενο από τα ρεύματα και τις φιλελεύθερες ιδέες, που είχε ανθίσει στο Ιόνιο κατά την δεύτερη γαλλική του κατοχή (1807), ξεσήκωσε τους επτανησίους και τους έφερε αντιμέτωπους με τους φεουδάρχες της εποχής, αιτούμενο την ένωση με την Ελλάδα. Οι διαμάχες μεταξύ των χωρικών και των Άγγλων, αλλά και των ευγενών υποστηρικτών τους έλαβαν μεγάλες διαστάσεις και στην Κεφαλονιά εξελίχθηκαν σε ένοπλες συγκρούσεις με αιματηρά αποτελέσματα.
Η Αγγλία σε αυτά απαντά με εξορίες, διωγμούς, κλείσιμο εφημερίδων, ενώ μετά από εσωτερικές αντιπαραθέσεις η οργάνωση των Ριζοσπαστών διασπάται στο κόμμα των παλαιών Ριζοσπαστών, οι οποίοι ζητούν διακαώς την ένωση με την Ελλάδα και Σύνταγμα δικαιοσύνης και των νέων Ριζοσπαστών ή ενωτικών με αρχηγό τον Κωνσταντίνο Λομβάρδο και αίτημα μόνο την ένωση . Η έκρυθμη αυτή κατάσταση σε συνδυασμό με την μεγάλη σταφιδική κρίση (η Γαλλία είχε ασκήσει εμπάργκο στα αγγλικά προϊόντα) που είχε βυθίσει στην ύφεση τα νησιά, συνετέλεσε στην ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, μετά από παρεμβάσεις της Γαλλίας και της Ρωσίας, οι οποίες συνυπόγραψαν την συνθήκη του Λονδίνου (14 Νοεμβρίου 1863) για την μεταβίβαση των Ιονίων Νήσων στην Ελλάδα, ενώ προηγουμένως είχαν διενεργηθεί τρία δημοψηφίσματα, στο τελευταίο εκ των οποίων οι Επτανήσιοι κλήθηκαν να δηλώσουν εάν επιθυμούν « Αί νήσοι Κέρκυρα, Κεφαλληνία, Ζάκυνθος, Λευκάς, Παξοί και τα εξαρτήματα αυτών ενούνται μετά του Βασιλείου της Ελλάδος, όπως εσαεί αποτελώσιν, αναπόσπαστον αυτού μέρος, εν μία και αδιαιρέτω Πολιτεία, υπό το συνταγματικόν σκήπτρον της Αυτού Μεγαλειότητος του βασιλέως των Ελλήνων Γεωργίου του Α΄ και των διαδόχων αυτού».
21 Μαΐου 1864: Η αγγλική κατοχή των Επτανήσων με την επίσημη ονομασία «Προστασία της ανεξάρτητης Πολιτείας των Επτανήσων», λήγει με το Άγγλο αρμοστή Ερρίκο Στόρξ, να τα παραδίδει στον 39 ετών πρωθυπουργό της Ελλάδας Θρασυβούλο Ζαίμη.
Οι Βρετανοί παραχώρησαν τα νησιά ένεκα προίκας στο νέο βασιλιά της Ελλάδας Γεώργιο Α’, πιστεύοντας ότι κατα αυτόν τον τρόπο όχι μόνο θα ενισχύσουν την μοναρχία στην Ελλάδα αλλά θα σταθεροποιούσαν την κατάσταση στα Βαλκάνική χερσόνησο, θέτοντας τον όρο ότι ο τελευταίος δεν θα επιβουλευόταν τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όρος όμως που ποτέ δεν τηρήθηκε καθώς με τον Γεώργιο τον Ά η Ελλάδα κατάφερε να προσαρτήσει στην επικράτεια της την Θεσσαλία και την Ήπειρο, την Μακεδονία και την Κρήτη, καθώς και πολλά νησιά του Αιγαίου.
Τα Επτάνησα ενώθηκαν με την φτωχή μητέρα Ελλάδα, χάνοντας για πάντα την πρότερη αίγλη τους καθώς το νεοσύστατο ελληνικό κράτος δεν μπορούσε να αντέξει δυο πόλους πνευματικού και οικονομικού πλούτου (Κέρκυρα) κλείνοντας το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και υποβαθμίζοντας τις υποδομές των νησιών, οι οποίες μεταφέρθηκαν στην Αθήνα και τον Πειραιά (εργοστάσιο ηλεκτρισμού).
Παρόλα αυτά αν και ο πολυετής πόθος των Επτανήσιων εκπληρώθηκε, η σημερινή επέτειος των 155 χρόνων από την Ένωση, σε συνδυασμό με όλα τα δεινά που ακολούθησαν για την Ελλάδα με ύστατο άλλη μια οικονομική κρίση, προβληματίζει μεγάλο μέρος της τοπικής κοινωνίας, η οποία ανακαλώντας τον ποιητή αναρωτιέται : «και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους. Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις».

* Η Μαρία Λιβέρη είναι Ασκούμενη Δικηγόρος