Θα του 19ου αιώνα

Του Άκη Λαδικού

Οι πρώτες δημοτικές εκλογές μετά την Ένωση με το ελληνικό κράτος διεξήχθησαν το έτος 1866 και συγκεκριμένα στο διάστημα 31/3 έως 3/4.
Πρώτος εκλεγμένος Δήμαρχος του νησιού εξελέγη ο υποστηριζόμενος από το Λομβαρδιανό κόμμα, Ιωάννης Λισγαράς. Επρόκειτο για μια σημαντική προσωπικότητα του Ριζοσπαστικού κινήματος. Μάλιστα αποκαλείτο ως ο «Αδάμ του Ριζοσπαστισμού».
Αντίπαλοι του ήταν οι: Κοριανίτης Νικόλαος, Λούντζης Νικόλαος και Βολτέρας Δημήτριος.
Πρώτος σε σειρά δημοτικός σύμβουλος εξελέγη ο Ευστάθιος Λογοθέτης.
Με την λήξη του δεύτερου έτους της θητείας του, ο Λισγαράς πάρθηκε αυθαίρετα από την, εχθρικά διακείμενη, κυβέρνηση Βούλγαρη. Στη θέση του αναδείχθηκε ο πρώτος πάρεδρος Ανδρέας Σιγούρος, ο οποίος δημάρχευσε για διάστημα 18 μηνών.
Ο Λισγαράς πέθανε στις 7 Φεβρουαρίου 1872. Συγκλονιστικός ήταν ο επιτάφιος λόγος του Κωνσταντίνου Λομβάρδου.
Οι επόμενες εκλογές διεξήχθησαν το έτος 1870 και συγκεκριμένα στο διάστημα 12-15 Μαρτίου. Δήμαρχος ανεδείχθη ο Φραγκίσκος Τζουλάτης, υποστηριζόμενος από το Λομβαρδιανό κόμμα. Υποψήφιοι ήταν επίσης οι: Έλληνας Διονύσιος και Βολτέρας Δημήτριος.
Στην πορεία ο Λομβάρδος απέσυρε τη στήριξη του στο πρόσωπο του Τζουλάτη και έτσι στις εκλογές του 1874 αυτός κατέβηκε ως ανεξάρτητος υποψήφιος. Να σημειωθεί ότι ο εγγονός του Τζουλάτη ήταν ιδρυτικό μέλος των Σοσιαλιστικών Ομάδων Κέρκυρας.
Στις 7 Μαΐου 1870 κυκλοφόρησε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Δημοτική «. Συνεκδότες ήταν οι: Τζουλάτης, Λομβάρδος και Δ. Μπονσινιόρ. Η «Δημοτική «έβγαλε 101 φύλλα, κυκλοφορούσε, συνήθως, σε εβδομαδιαία βάση. Επί Τζουλάτη έγιναν αρκετά έργα στη πόλη της Ζακύνθου (παραλιακή οδός, αγορά, κοιμητήριο, δημιουργία λογαριασμού για το θέατρο, σχολείο στην Μπόχαλη κλπ).

Οι εκλογές του 1874 διεξήχθησαν στο διάστημα 4 έως 7 Ιανουαρίου. Εκτός του Τζουλάτη υποψήφιοι ήταν οι: Ιωάννης Πλέσσας και Πέτρος Κ. Ρώμας. Δήμαρχος αναδείχθηκε ο Ιωάννης Πλέσσας. Τον Φεβρουάριο του ιδίου έτους άγνωστοι επιτέθηκαν κατά του Τζουλάτη. Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση δόθηκε το έτος 1879 στις 8 Απριλίου. Συμμετείχαν δύο συνδυασμοί. Η εκλογική νίκη του Λουκά Καρρέρ απέναντι στον Φραγκίσκο Τζουλάτη θα αποτελέσει την αρχή της θριαμβευτικής πορείας του στη τοπική αυτοδιοίκηση του νησιού αφού θα εκλεγεί Δήμαρχος για τρεις συνεχόμενες τετραετίες. Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου εξελέγη ο Αλέξανδρος Καραμπίνης. Την 1η Οκτωβρίου του 1879 επισκέφθηκε το νησί ο Χαρίλαος Τρικούπης.
Στις 3 Ιουλίου 1883 ο Λουκάς Καρρέρ επανεκλέγεται Δήμαρχος κερδίζοντας τον Ιωάννη Πλέσσα. Ο Ιωάννης Πλέσσας ήταν υποψήφιος του Ρωμιάνικου κόμματος παρά το γεγονός ότι το 1874 είχε εκλεγεί Δήμαρχος υποστηριζόμενος από τον Λομβάρδο. Μετά τις εκλογές μάλιστα κυκλοφόρησε μονόφυλλο, διαστάσεων 38×28, με τίτλο «Έξη κολόνες» το οποίο άρχιζε ως εξής: Λιουραίοι δεν τσή πέρνετε τσή έξη αιτίας κολόνες και θα ‘ναι μες τα μάτια σας ξεμυτερές βελόνες «. Οι έξι κολόνες υπονοούσαν τους παρέδρους και δημοτικούς συμβούλους του Λομβαρδιανού κόμματος. Στις 28 Απριλίου 1883 πραγματοποίησε τριήμερη επίσκεψη στο νησί ο Θεόδωρος Δεληγιάννης, φιλοξενούμενος στην οικία Ρώμα. Ο Λουκάς Καρρέρ θα κερδίσει και την επόμενη εκλογική μονομαχία της 5ης Ιουλίου 1887. Αντίπαλος του αυτή τη φορά ήταν ο Ιωάννης Λ. Μάργαρης. Αξίζει να σημειωθούν και οι εκλεγμένοι Δήμαρχοι των υπολοίπων δήμων του νησιού όπως αυτοί καταγράφηκαν στις εκλογές του 1887. Χαράλαμπος Σ. Πέττας (Δήμος Αρκαδίων), Γεώργιος Π. Κωστής (Αρτεμισίων), Φραγκογιάννης Φ. Δημήτριος (Ελατίων), Μαλούχος Δ. Ιωάννης (Λιθακιωτών), Κολυβάς Ν. Κωνσταντίνος (Μεσογαίων), Μπάστας (Κούτσης) Δ. Νικόλαος (Ναφθίων), Παπαδάτος (Κλαμπάνης) Τ. Πέτρος (Οπιταϊδών), Γκούσκος Α. Φραγκίσκος (Υριαίων) και Ροδίτης Σ. Διονύσιος (Ψωφίδος). Το 1891 δεν θα είναι υποψήφιος ο Καρρέρ. Την εκλογή θα διεκδικήσουν οι: Αναστάσιος Λούντζης και Γεώργιος Καρβελάς. Δήμαρχος θα αναδειχθεί ο Αναστάσιος Λούντζης. Ο προεκλογικός λόγος του Λούντζη καταγράφεται στο βιβλίο του Διονυσίου Ρώμα «Τα Ζακυνθινά». Το 1893 το νησί υπέφερε από τους καταστρεπτικούς σεισμούς του Ιανουαρίου και του Απριλίου. Στην εκλογική μάχη της 10ης Σεπτεμβρίου 1895 αντίπαλος του Λούντζη θα είναι ο Λουκάς Καρρέρ ο οποίος θα κερδίσει και την μονομαχία. Έτσι ο Καρρέρ θα καταγραφεί ως ο πολυνίκης Δήμαρχος της Ζακύνθου εκλεγόμενος τέσσερις φορές. Ο Καρρέρ στην διάρκεια της πολυετούς ενασχόλησης του με τον Δήμο Ζακύνθου είχε παραγωγικό έργο. Τελευταία εκλογική αναμέτρηση του 19ου αιώνα είναι αυτή της 5ης Σεπτεμβρίου 1899. Ο Αντώνιος Μακρής κερδίζει τον Διονύσιο Στουπάθη και γράφει τον πρόλογο μιας θριαμβευτικής πορείας του στην τοπική αυτοδιοίκηση.