Το μεγάλο φαγοπότι

Γράφει ο Κωνσταντίνος Κλάδης
Αν/χης (ΠΖ) ΕΑ

Λίγο πριν τον Εγκέλαδο που έπληξε το νησί μας, μια άλλη είδηση είχε προκαλέσει σεισμό στο πολιτικό σκηνικό: η προσωρινή κράτηση με βαρύτατες κατηγορίες του πρώην υπουργού κ. Γιάννου Παπαντωνίου και της συζύγου του.

Το γεγονός
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, ο κ. Παπαντωνίου φέρεται ότι έλαβε παράνομες προμήθειες ύψους 2,8 εκ. ελβετικών φράγκων, από την ολλανδική εταιρεία Thales για να προωθήσει τη σύμβαση εκσυγχρονισμού έξι φρεγατών του Πολεμικού Ναυτικού. Το ποσό βρέθηκε σε λογαριασμό που διατηρούσε το ζεύγος Παπαντωνίου στην Ελβετία, αποκρύπτοντάς τον από τις ελληνικές ελεγκτικές αρχές. Ερευνάται επίσης ποσό 2,25 εκ. Ε που μεταβιβάστηκε από την εταιρεία Thales, μέσω υπεράκτιων εταιρειών, σε άγνωστους μέχρι τώρα αποδέκτες, καθώς και 1,3 εκ. Ε άλλου λογαριασμού που έχει μπλοκαριστεί από τον κ. Κανδαλέπα, κουμπάρο του κ. Παπαντωνίου.
Η διαδρομή του μαύρου χρήματος υπήρξε δαιδαλώδης. Από την αρχική εταιρεία κατατέθηκε σε λογαριασμούς εταιρειών στη Γενεύη συμφερόντων του επιχειρηματία κ. Μπεκατώρου, αντιπροσώπου της Thales στην Ελλάδα. Από εκεί μεταφέρθηκε σε κυπριακές υπεράκτιες εταιρείες του επιχειρηματία, απ΄ όπου αναλήφθηκε τμηματικά και κατατέθηκε στην Eurobank, σε λογαριασμούς του κ. Μπάρδη, στενού φίλου του κ. Παπαντωνίου. Μέσω αυτού κατέληξαν στον πρώην υπουργό και στη συνέχεια, τμηματικά, στην Ελβετία. Χρησιμοποιήθηκε πλήθος λογαριασμών (μέχρι τώρα έχουν βρεθεί 42), και εκτελέστηκαν εκατοντάδες κινήσεις, με στόχο να καταστεί αδύνατος ο εντοπισμός του μαύρου χρήματος και οι αποδέκτες του.
Η αντίστροφη μέτρηση άρχισε με τον εντοπισμό της συζύγου του στην περίφημη λίστα Λαγκάρντ, την οποία ο κ. Βενιζέλος κρατούσε επί διετία στο συρτάρι του γραφείου του. Αρχικά ο κ. Παπαντωνίου διέψευσε μετά βδελυγμίας ότι υπάρχει το όνομα, στη συνέχεια μίλησε για συνωνυμία, αργότερα παραδέχτηκε ότι ήταν το όνομά της αλλά ο ίδιος δεν γνώριζε την ύπαρξη του λογαριασμού, για να καταλήξει ισχυριζόμενος ψευδώς ότι τα χρήματα είχαν κατατεθεί από τον πρώην σύζυγό της.
Η προσωρινή του κράτηση ήταν μονόδρομος, αφού δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο που να νομιμοποιεί το ‘πόθεν έσχες’ των χρημάτων που βρέθηκαν στους λογαριασμούς του. Ακόμα πιο επιβαρυντική υπήρξε η κατάθεση του κ. Μπάρδη, στην οποία υποστήριξε ότι έλαβε τμηματικά 2,5 εκ. Ε από τον πρώην υπουργό για να τα μεταφέρει στην Ελβετία.

Ο άνθρωπος
Ο κ. Παπαντωνίου υπήρξε ‘τσάρος της οικονομίας’ (1996-2001) και υπουργός Εθνικής Άμυνας (2001-2004) στις κυβερνήσεις Σημίτη. Πρωτοστάτησε στην πιο βίαιη και μεγάλη αναδιανομή εισοδήματος στην Ελλάδα, μέσω της φούσκας του χρηματιστηρίου, όταν διαβεβαίωνε με τη χαρακτηριστική έπαρση του τεχνοκράτη, ότι «η νευρικότητα του χρηματιστηρίου έχει ημερομηνία λήξης, την 9η Απριλίου 2000, με την επανεκλογή του ΠΑΣΟΚ».
‘Αγωνίστηκε’ και αυτός για τον σοσιαλισμό, όπως κραύγαζε σε προεκλογική ομιλία του στη Ρόδο, προκαλώντας τον πανελλήνιο καγχασμό, πριν διαγραφεί από τον κ. Παπανδρέου τον Αύγουστο του 2006. Για τον κ. Παπαντωνίου και τους ομοίους του, η κρίση προήλθε από την «έλλειψη κουλτούρας σταθερότητας και πειθαρχίας στην Ελλάδα». Και τον Αύγουστο του 2010 δήλωνε ότι πλέον στην Ελλάδα των μνημονίων απαιτείται πολύ μεγάλο κύμα ιδιωτικοποιήσεων, απαλλαγή από τον κρατισμό και άρση των φραγμών σε ανταγωνιστικότητα και επιχειρηματικότητα. Συνέγραψε και βιβλίο με παρόμοιο περιεχόμενο, υπό τον βαρύγδουπο τίτλο ‘Αντιμέτωποι με το μέλλον’, το οποίο δυστυχώς δεν πρόλαβε να παρουσιάσει.

Οι αντιδράσεις
Η πρώτη αντίδραση προήλθε από τον ίδιο μετά την κράτησή του: «Εφαρμόζεται το δόγμα Πολάκη. Η εργαλειοποίηση της δικαιοσύνης θέτει σε κίνδυνο τη δημοκρατία». Ο κ. Πολάκης μπορεί να μεταφέρει συχνά με κοφτό, κατηγορηματικό τρόπο, χωρίς αστικές ευπρέπειες, τις απόψεις του, όμως αυτές συμπίπτουν με τη συντριπτική πλειοψηφία της κοινής γνώμης. Προφανώς, όχι να χρησιμοποιείται η δικαιοσύνη ως κυβερνητικό εργαλείο, αλλά να ολοκληρωθούν οι έρευνες για όσους διασπάθισαν δημόσιο χρήμα σε εύλογο χρόνο.
Ακολούθησε μια ομοβροντία παραλογισμού από το παλαιό πολιτικό κατεστημένο (ΝΔ και ΚΙΝΑΛ), με αποκορύφωμα ότι αυτά για τα οποία κατηγορείται ο κ. Παπαντωνίου είναι «ασήμαντα μπροστά στη χρηματοδότηση του Μακεδονικού από τον Σόρος και τα 80-200 δις του Βαρουφάκη». Αίολοι ισχυρισμοί που δεν στηρίζονται πουθενά, ούτε καν σε κάποιον τραπεζικό λογαριασμό, έστω ενός απλού μέλους του ΣΥΡΙΖΑ, στις διάφορες λίστες. Υπήρξαν και οι υπερασπιστές της «φωτεινής περιόδου Σημίτη» την οποία «πολεμά ο ΣΥΡΙΖΑ επειδή αντιπροσωπεύει όσα μισούν». Τόσο φωτεινής, που ο πρωταγωνιστής της παρέδωσε ‘δημοκρατικά’ την εξουσία στον κ. Παπανδρέου για να μην υποστεί τη βάσανο των εκλογών.

Η διαπλοκή
Η προσωρινή κράτηση του κ. Παπαντωνίου επανέφερε δυναμικά στο προσκήνιο τα φαινόμενα της διαφθοράς, της διαπλοκής και του μαύρου πολιτικού χρήματος, που εδώ και αρκετό χρόνο καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος της πολιτικής δραστηριότητας. Τα φαινόμενα δεν περιορίζονται στο επίπεδο των προσώπων (ασφαλώς και αυτά φέρουν ευθύνη) αλλά αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο ενός εκφυλισμένου πλέγματος οικονομικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, δρώντας ως ένας βασικός μοχλός διασφάλισης και υπεράσπισης των συμφερόντων του. Τα παλαιά, απαξιωμένα κόμματα εξουσίας, σε μεγάλο βαθμό ενσωματώθηκαν στο σύστημα της διαπλοκής, ενεργώντας ως πολιτικοί εκπρόσωποί του. Και από κοινού, μετά από χρόνια λεηλασίας, οδήγησαν τη χώρα στη χρεωκοπία, και με πρωτοφανές θράσος προσπάθησαν να ενοχοποιήσουν ολόκληρη την κοινωνία («όλοι μαζί τα φάγαμε») και παλεύουν με νύχια και δόντια να επιστρέψουν στην εξουσία.
Ο κ. Σημίτης, εκτίμησε ότι «η διαφθορά είναι κοινωνικό φαινόμενο», παραλείποντας να αναφέρει τι έπραξε για την αντιμετώπισή της στα χρόνια της πρωθυπουργίας του. Όμως αλλοίμονο για την οποιαδήποτε κοινωνία αν αυτό ευσταθούσε. Αντίθετα, η διαφθορά είναι προϊόν των απαράδεκτων σχέσεων υποταγής του πολιτικού προσωπικού στα επιχειρηματικά συμφέροντα, της εξασφάλισης από αυτά ισχυρών προσβάσεων σε κρίσιμους τομείς του πολιτικού ιστού (Βουλή, δικαιοσύνη, κόμματα) που ενεργούν ως καθεστωτική ασπίδα και εγγυώνται ένα καθεστώς διαρκούς ατιμωρησίας.
Η Πολιτεία οφείλει να θωρακιστεί απέναντι σε αυτά τα φαινόμενα, να διασφαλίσει ότι δεν θα επαναληφθούν τα ‘πάρτυ’ του χρηματιστηρίου, των Ολυμπιακών αγώνων, των εξοπλισμών, ότι δεν θα παραδοθεί στις ορέξεις των ολιγαρχών. Η προγραμματιζόμενη συνταγματική αναθεώρηση, επιβάλλεται να αποτελέσει την αφετηρία υλοποίησης μιας σειράς αλλαγών (νόμος περί ευθύνης υπουργών, βουλευτική ασυλία, εκλογή ηγεσιών δικαιοσύνης) σε αυτή την κατεύθυνση.

φωτο: neaselida