Αποχετευτικό Πλανου | Τελευταία ευκαιρία για να ληφθουν άμεσα σωστές αποφάσεις

Βρισκόμαστε στο ξεκίνημα της τουριστικής περιόδου, οι πρώτοι επισκέπτες απολαμβάνουν τις ομορφιές του νησιού και φορείς και επιχειρηματίες του τουρισμού καλούνται να λύσουν για μια ακόμη φορά το “γόρδιο δεσμό” του αποχετευτικού δικτύου της ευρύτερης περιοχής του Πλάνου.
Ένα έργο που κατασκευάστηκε το 2012 μέσα σε 40 ημέρες, με ιδιωτική πρωτοβουλία επιχειρηματιών του τουρισμού της περιοχής του Πλάνου, δεν κόστισε στο κράτος ούτε ένα ευρώ και δωρίθηκε στον τότε Δήμο Αρκαδίων.
Το παράδοξο στην όλη υπόθεση είναι πως μέχρι σήμερα δεν έχει παραληφθεί επίσημα από τη ΔΕΥΑΖ. Αντιθέτως ένα καθαρά ιδιωτικό έργο εκμεταλλεύεται η εν λόγω Επιχείρηση που εισπράττει τα τέλη, προσανατολίζεται στην εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αλλά οριστική παραλαβή και νομιμοποίησή του επι 6 χρόνια δεν έχει γίνει.
Σήμερα, δυστυχώς το σχοινί έχει φτάσει στον κόμπο. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί είναι πλέον ασφυκτική. Το δίκτυο δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες που έχουν δημιουργήσει οι ολοένα και περισσότερο αυξανόμενες υποδομές και κλίνες μέσα από την ανέγερση μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων. Αυτό σημαίνει πως εάν για οποιοδήποτε λόγω βρεθούμε χωρίς δίκτυο αποχέτευσης για τα λύματα μέσα στο καλοκαίρι, τότε θα βρεθούμε προ εκπλήξεων και κυρίως ενώπιων των τουριστών.
Ο υφιστάμενος βιολογικός δεν φαίνεται να αντέχει τέτοια φορτία και σε αυτό συνηγορούν οι μηχανικοί οι οποίοι ζητούν εγκαίρως προγραμματισμό για μεγάλα έργα. Οι πιέσεις των ξενοδόχων γίνονται όλο και πιο έντονες ώστε να βρεθεί λύση. Εκείνο που τους ζητείται είναι να βάλουν για άλλη μια φορά το χέρι βαθιά στην τσέπη για την κατασκευή νέου αγωγού δίπλα στον υφιστάμενο ο οποίος να είναι μεγαλύτερος ή τουλάχιστον να γίνει επέκταση του υπάρχοντος που ούτως ή άλλως έχει κατασκευαστεί παράτυπα.
Μεγάλες επιφυλάξεις εκφράζει ο επιστημονικός κόσμος του νησιού μας για το επίπεδο και την ποιότητα των έργων και των κατασκευών που εκτελούνται υπό την πίεση του χρόνου.

Ουδέν μονιμότερο
του… προσωρινού

Ως γνωστό, το δίκτυο στην περιοχή Τσιλιβή χαρακτηρίζεται ως “προσωρινό” και λειτουργεί από το 2012 χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση, ενώ όπως εξηγεί στην εφημερίδα μας ο Πολιτικός Μηχανικός με ειδίκευση τα υδραυλικά έργα Γιώργος Ζαρκάδης “το προσωρινό αποχετευτικό δίκτυο περιοχής “Τσιλιβή” κατασκευάστηκε παράτυπα το 2002 για να καλύψει άμεσα το αδιέξοδο της άμεσης αναγκαιότητας διαχείρισης των λυμάτων της περιοχής. Υπήρχε μελέτη και τηρήθηκε γενικά ο σχεδιασμός της, όχι όμως και σημαντικά βασικά στοιχεία. Το έργο εκτελέστηκε γρήγορα και οικονομικά, όχι από εργολάβους κατασκευής υδραυλικών έργων και χωρίς επίβλεψη. Σε επιμέρους τμήματα του το δίκτυο λειτουργεί υπό ειδικές υδραυλικές συνθήκες εκτός σχεδιασμού αλλά εκ των ικανοποιητικών αποτελεσμάτων, παρά τις όποιες κριτικές, η πλειοψηφία και ειδικότερα οι επιχειρηματίες και κάτοικοι της περιοχής το θεωρούν ίσως ως το σημαντικότερο έργο για την περιοχή τους. Με την πάροδο του χρόνου το έργο επεκτάθηκε γεωγραφικά, πάλι με αντίστοιχους τρόπους κατασκευής, με αποτέλεσμα σήμερα να καλύπτει αυξημένα ποσοστά, σε σχέση με τον σχεδιασμό του 2002, της τάξης του 50%. Επιπρόσθετα οι παροχές που διαχειρίζεται το δίκτυο, σε σύγκριση των ετών 2005 και 2017, παρουσιάζουν αύξηση της τάξης του 80%”.

Και δος ημίν σήμερον
Ερωτηθείς ο κ. Ζαρκάδης για το σήμερα και το τι μέλλει γενέσθαι έχοντας ήδη ξεκινήσει η τουριστική περίοδος του 2018 πρόσθεσε πως “σήμερα, τελευταία στιγμή, γίνεται λόγος για επεκτάσεις εντός και “εκτός συνόρων περιοχής”, π.χ. Τραγάκι, Κυψέλη κ.τ.λ. Άρα όλοι πρέπει να αντιληφθούν ότι δεν εξετάζουμε το προσωρινό δίκτυο Τσιλιβή και ειδικότερα το μοναδικά διαστασιολογημένο το 2002, αλλά κάτι άλλο εντελώς διαφορετικό. Μέχρι και σήμερα συζητούνται παρεμβάσεις, όλες φυσικά “γρήγορες και οικονομικές” χωρίς καταγεγραμμένο και εγκεκριμένο σχεδιασμό, με κυρίαρχο επιχείρημα την ανάπτυξη του “τουριστικού προϊόντος”. Είναι κινδυνολογία να επισημάνουμε, μετά τα προαναφερόμενα, την περίπτωση αστοχίας και τις επιπτώσεις της όχι μόνο στον τουρισμό της περιοχής αλλά όλης της Ζακύνθου; Επιπρόσθετα επειδή γίνεται λόγος για την “νομιμοποίηση” του υπάρχοντος δικτύου με την έκδοση περιβαλλοντικών όρων. Πρώτα να καταλήξουμε ποιο είναι το δίκτυο, που ξεκινάει που σταματάει, που θα καταλήγει, να το αποτυπώσουμε και κάποιες υπηρεσίες θα το εξετάσουν και τεχνικά π.χ. τι άποψη θα εκφέρουν σε περίπτωση που βρίσκουν ιδιωτικές σωληνώσεις σε 20 εκ. κάτω από το οδόστρωμα;”

Προβληματισμός
στους επιχειρηματίες

Τον κώδωνα του κινδύνου για την ανάγκη κατασκευής νέου αποχετευτικού δικτύου για την εξυπηρέτηση της ευρύτερης περιοχής του Πλάνου κρούουν και οι επιχειρηματίες του τουρισμού. Ο προβληματισμός τους είναι έντονος καθόσον η περιοχή τους έχει αναπτυχθεί πολύ γρήγορα, το έργο κατασκευάστηκε το 2002, δεν έχει νομιμοποιηθεί η λειτουργία του και δεν έχει παραληφθεί, ενώ είναι άμεση ανάγκη για κατασκευή νέου και σωστού δικτύου και βιολογικού καθαρισμού. Δεδομένου πως η λειτουργία αποχετευτικών δικτύων είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή και υγιή λειτουργία μιας περιοχής, έχει κανείς φανταστεί ποτέ τι σημαίνει και τι προβλήματα μπορεί να προκαλέσει η απουσία ή η προβληματική λειτουργία τέτοιων υποδομών σε μια τουριστική περιοχή;
Κληθεί να απαντήσει σε αυτό ο Πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων Αρκαδίων Θοδωρής Κολπονδίνος δήλωσε στην εφημερίδα μας πως “η λειτουργία αποχετευτικών δικτύων είναι ζωτικής σημασίας, τόσο για την δημόσια υγεία, όσο και για την τοπική οικονομία. Και θα αναφερθώ ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, στο αποχετευτικό δίκτυο της τουριστικής περιοχής του Πλάνου.Η αλματώδης τουριστική αύξηση και η ταυτόχρονη επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν μπορούν να καλυφθούν από το αποχετευτικό δίκτυο, που εμείς οι εμπλεκόμενοι με τον τουρισμό επιχειρηματίες χρηματοδοτήσαμε και υλοποιήσαμε, λόγο της απουσίας της πολιτείας. Σήμερα λόγω αυτής της αδυναμίας-απουσιας υπάρχουν προβλήματα στο δίκτυο που πρέπει να αποκατασταθούν, οπως επισης υπάρχουν επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός, με όποια συνέπεια στην επιχειρηματική τους δραστηριότητα”.

Ανάγκη άμεσων ενεργειών
Ο κ. Κολπονδίνος εκτιμά πως δεν πρέπει να υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά, αλλά πρέπει άμεσα και αποτελεσματικά, να ενεργήσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες, δηλώνοντας παράλληλα πως οι ίδιοι, ως επιχειρηματίες του κλάδου “είμαστε εδώ, είμαστε αρωγοί, να συμβάλλουμε όπως πάντα, για την επίτευξη αυτού του στόχου προς όφελος της κοινωνίας”. Σε ότι αφορά στη συνεργασία τους με τη ΔΕΥΑΖ αλλά και τις ενέργειες που πρέπει άμεσα να γίνουν για να μην βρεθούμε προ εκπλήξεων μέσα στο καλοκαίρι επεσήμανε πως “υπάρχει η διάθεση από την ΔΕΥΑΖ προς αυτήν την κατεύθυνση, και μέσα από καλή συνεργασία μπορούμε να υλοποιήσουμε ότι είναι αναγκαίο. Επίσης, πρέπει να προχωρήσουν άμεσα οι διαδικασίες επέκτασης του υφιστάμενου βιολογικού, βελτίωση της λειτουργίας του, και επίσημη παραλαβή του αποχετευτικού δικτύου του Πλάνου”.

Δρομολογεί μέτρα
η ΔΕΥΑΖ

Ο Πρόεδρος της ΔΕΥΑΖ Κώστας Κόκκορης, μιλώντας στην εκπομπή “Προκλήσεις” στο ΙΟΝΙΑΝ ανέφερε πως σχεδιάζεται είτε επέκταση του υπάρχοντος, είτε κατασκευή δικτύου 800 μέτρων στον κεντρικό δρόμο του Πλάνου στο σημείο όπου εντοπίζεται το σοβαρότερο πρόβλημα και την κατασκευή αντλιοστασίου που θα καλύψει τις ανάγκες των υφιστάμενων αλλά και των νέων επιχειρήσεων στην περιοχή. Επίσης, πως έχει ήδη συνταχθεί από ιδιώτη μελετητή και ελέγχεται από τις υπηρεσίες της και αυτό που αναμένεται είναι να δοθεί η άδεια τομής του οδοστρώματος από τη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας. Εξέφρασε την αισιοδοξία του πως δεν θα παρουσιαστεί κανένα απολύτως πρόβλημα και πως τα πράγματα πάνε καλύτερα από πέρυσι βασιζόμενος στη συνεργασία της ΔΕΥΑΖ με τους τουριστικούς επιχειρηματίες ώστε να διατηρούν στις δεξαμενές τους αποθηκευμένα τα λύματα και να μη γίνεται διάθεση στο δίκτυο ώρες αιχμής, για να μην προκληθεί κάποια αστοχία. Ωστόσο, δεν υιοθετούνται λόγω μη αποτελεσματικότητας λύσεις όπως η μεταφορά λυμάτων σε ώρες μη αιχμής με βυτιοφόρα.

Διαπιστώσεις
Δυστυχώς σήμερα και στον τομέα της διαχείρισης των υγρών αποβλήτων, η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμη και αυτό οφείλεται σύμφωνα με τον κ. Ζαρκάδη σε δύο λόγους: α)Κανένα έργο κατασκευής αποχετευτικών δικτύων, για πολλά χρόνια, δεν έχει ενταχθεί σε χρηματοδοτικό πλαίσιο και για πολλά από αυτά δεν υπάρχει μελέτη ή και δεν έχει καθοριστεί ο αποδέκτης.
β)Η δυναμικότητα, των υφιστάμενων εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, από το 2007 και μέχρι σήμερα εξαντλείται, με διαρκώς αυξανόμενη τάση, σε συνθήκες αιχμής της τουριστικής περιόδου. Και προσθέτει “ο καθορισμός, της μονάδας επεξεργασίας και του αποδέκτη αυτής, οδήγησε τους τέως Καποδιστριακούς Δήμους, σε αντιδικίες, επιφανειακές εναλλασσόμενες απόψεις και αποσπασματικούς σχεδιασμούς. Μέχρι και σήμερα η κατάσταση συνεχίζεται, χωρίς περιβαλλοντικό και τεχνικοοικονομικό σχεδιασμό ενώ παράλληλα η κοινή γνώμη τροφοδοτείται από αυθαίρετες αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις ή και αποσπασματικές αποφάσεις με τεράστια κενά και ελλείψεις για την υλοποίηση τους”.

Υπάρχουν λύσεις;
Η τελική επίλυση του θέματος και οι κατευθυντήριες γραμμές μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο όταν υπάρχει ένα Ολοκληρωμένο Σχέδιο Διαχείρισης Υγρών Αποβλήτων. Οι άξονες δράσεις πρέπει να είναι σύμφωνα με τον κ. Ζαρκάδη “άμεσα η ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός λειτουργίας του υφιστάμενων έργων αποχέτευσης λυμάτων, με στόχο την διασφάλιση και την αναβάθμιση της υδραυλικής και ποιοτικής λειτουργίας των συστημάτων. Μακροπρόθεσμα και με βάση ένα Ολοκληρωμένο Σχέδιο Διαχείρισης Υγρών Αποβλήτων η ιεραρχική επέκταση και η δημιουργία νέων, σύγχρονης τεχνολογίας, υποδομών διαχείρισης, με στόχο την μεγαλύτερη γεωγραφική και πληθυσμιακή κάλυψη και η εκμετάλλευση της επεξεργασίας, με στόχο την ανάκτηση νέων πόρων”.