Nomophobia: Ο σύγχρονος εθισμός

Γράφει ο Στέλιος Γούλιαρης

Αποτελεί σήμερα το κινητό τηλέφωνο εργαλείο στην καθημερινότητα του καθενός από εμάς και μέσο επικοινωνίας με τους συνανθρώπους μας ή προέκταση του χεριού μας στην οποία είμαστε ολοκληρωτικά εθισμένοι και εξαρτώμενοι;
Σίγουρα, οι προσδοκίες των μεγαλύτερων εταιριών του χώρου δεν πλησίαζαν ούτε κατά διάνοια αυτό που επακολούθησε όταν αποφάσισαν να αφοσιωθούν στην ανάπτυξη και εξέλιξη των smartphones. Μια εξέλιξη που σε συνδυασμό με τη δύναμη του Internet και την επιρροή που ανέπτυξαν τα social media και κυρίως το facebook ήρθε να αλλάξει μια για πάντα τον τρόπο ζωής, τις καθημερινές συνήθειες αλλά και τον τρόπο συμπεριφοράς των χρηστών.
Ειδικότερα στις νεαρές ηλικίες παρατηρείται το φαινόμενο του φόβου πως θα χαθεί η επικοινωνία με τον έξω κόσμο αν αποχωριστoύν έστω για λίγο το κινητό. Απαραίτητο κατά το φαγητό στο τραπέζι και φυσικά σε καμία των περιπτώσεων δεν απενεργοποιείται η συσκευή, ούτε κατά τη διάρκεια του ύπνου που το πιο πιθανό είναι να βρίσκεται δίπλα στο μαξιλάρι. Αυτή λοιπόν η μορφή εθισμού ονομάζεται nomophobia και συνοπτικά σημαίνει οξύ άγχος απώλειας του κινητού τηλεφώνου. Εννοείται πως ο οποιοσδήποτε που μπορεί να πάσχει από το παραπάνω σύνδρομο δεν μπορεί εύκολα να το αντιληφθεί αλλά κυρίως να το παραδεχτεί. Κάπως έτσι προκύπτει η αποξένωση από τον κοινωνικό περίγυρο και η πλήρης ένταξη σε μια εικονική πραγματικότητα, διαφορετική για τον καθένα. Η ψυχολόγος Μαρλέν Λι επισημαίνει ότι «Οι τεχνολογικοί εθισμοί στην πραγματικότητα έχουν ως υπόβαθρο τους ίδιους μηχανισμούς με άλλους εθισμούς. Απλώς αλλάζει η μορφή».
Μια άλλη μορφή εθισμού που λειτουργεί συνδυαστικά με την nomophobia είναι ο ιντερνετισμός, ο οποίος παρουσιάζει έξαρση στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια. Επί της ουσίας είναι αυτό που λέει η λέξη, δηλαδή η υπερβολική χρήση internet και ο εθισμός σε αυτό. Ο ιντερνετισμός αποτελεί αιτία πρόκλησης κρουσμάτων κατάθλιψης, ακόμα και τάσεων αυτοκτονίας σε ακραίες περιπτώσεις.
Το ζήτημα που πλέον προκύπτει είναι το πώς μπορούν όλα τα παραπάνω να αποφευχθούν. Αυτό μοιάζει μάλλον αδύνατο καθώς η εξάρτηση των ανθρώπων και ειδικότερα των νέων θα μεγαλώσει μελλοντικά και η μόνη οδός ελαχιστοποίησης των αρνητικών αποτελεσμάτων αυτής είναι το να δοθεί όσο το δυνατόν πιο σωστή παιδεία από τους ενήλικες όσον αφορά τη χρήση των smartphones.

φωτο: Ygeianews.com