ΖΑΚΥΝΘΟΣ | ΕΥΑΛΩΤΟ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ | ΧΩΡΙΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ, ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΟ ΟΧΗΜΑ

Η πρόσφατη πυρκαγιά στη Μπόχαλη που αιφνιδίασε ακόμη και ανώτατα στελέχη της Πυροσβεστικής, κατέδειξε όλες τις αδυναμίες και τις ελλείψεις στον τομέα της πρόληψης στο πλέον νευραλγικό τμήμα της πόλης: Το λόφο της Μπόχαλης και το Ενετικό Κάστρο. Το ιστορικό οχυρό που άντεξε τόσες επιδρομές και φυσικές καταστροφές, αποδεικνύεται απόλυτα ευάλωτο στον πιο επικίνδυνο εχθρό του: τη φωτιά. Το Υπουργείο Πολιτισμού «ξέχασε» να χρηματοδοτήσει τον καθαρισμό στο εσωτερικό των τειχών, ενώ έχουν σταματήσει οι περιπολίες και η φύλαξη από την Πυροσβεστική, όπως γινόταν πριν λίγα χρόνια, αφού οι φετινές πυρκαγιές δεν επέτρεψαν αυτή την «πολυτέλεια». Το Κάστρο παραμένει απροστάτευτο σε περίπτωση φωτιάς, αφού η δεξαμενή του Δήμου στο εσωτερικό του, είναι άδεια, επομένως ακυρώνεται αυτομάτως όλο το σύστημα πυρόσβεσης που διαθέτει το Κάστρο και που συντηρείται άριστα από την Εφορεία Αρχαιοτήτων. Με υπαλλήλους της άλλωστε καθώς και με εθελοντές γινόταν όλο το καλοκαίρι η στοιχειώδης περιφρούρηση του Κάστρου, με επίβλεψη του προϊστάμενου φύλακα.
Το συμπέρασμα που συνάγεται είναι ότι ούτε τα μισά δεν εφαρμόζονται από όσα συμφωνούνται στις συσκέψεις του Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας Δήμου και Περιφέρειας.
Το πρόβλημα της πυροπροστασίας του Ενετικού Κάστρου συζητείται με ζέση σε κάθε σύσκεψη Συντονιστικού Οργάνου Πολιτικής Προστασίας που διοργανώνουν ο Δήμος ή η Αντιπεριφέρεια. Κάθε φορά, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ζακύνθου, Χριστίνα Μερκούρη, παραθέτει αναλυτικά και εμφατικά τα προβλήματα του Κάστρου και πάντα ζητά τη λήψη μέτρων που άπτονται των αρμοδιοτήτων των τοπικών αρχών και υπηρεσιών. Κάθε φορά όμως, τα περισσότερα μένουν στα λόγια.

Δεξαμενή χωρίς νερό
Ένα θέμα που επισταμένως έχει φέρει στο τραπέζι η κα Μερκούρη, σε όλες τις σχετικές συσκέψεις των τοπικών αρχών, ήδη πριν την έναρξη της Αντιπυρικής Περιόδου, είναι η πληρότητα της μεγάλης δεξαμενής της ΔΕΥΑΖ, εντός του Κάστρου. Η δεξαμενή αυτή περιέχει ποσότητα νερού πολύ μικρότερη από αυτή που απαιτείται για τη λειτουργία των πυροσβεστικών κρουνών. Όπως εξηγεί η κα Μερκούρη, η απάντηση της ΔΕΥΑΖ είναι ότι η δεξαμενή τροφοδοτεί τη Μπόχαλη και δεν επαρκεί και για την τροφοδοσία του Κάστρου. «Το θέμα είναι πως αν εφαρμοζόταν στην πράξη το σχετικό έργο που συμφωνήθηκε, η δεξαμενή θα ήταν μόνιμα πλήρης, όπως θα έπρεπε. Αν τυχόν πιάσει φωτιά το εσωτερικό του Κάστρου, θα αναγκαστούμε να αναζητούμε νερό εκείνη την κρίσιμη ώρα. Πριν από λίγα εικοσιτετράωρα, κλείσαμε τις βάνες ολόκληρης της Μπόχαλης μετά από κάποια συγκεκριμένη ώρα που είχε υδροδοτηθεί πλέον η συνοικία, κι έτσι γέμισε η δεξαμενή. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε όμως, όπως και τις περισσότερες ημέρες, η δεξαμενή είναι άδεια. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να τεθεί σε λειτουργία το σύστημα πυρόσβεσης», επισημαίνει η κα Μερκούρη. Οπως εξηγεί, από τη στιγμή που καθίσταται απόλυτα κατανοητό το ότι δεν μπορεί να διατεθεί όχημα από την Πυροσβεστική Υπηρεσία της Ζακύνθου, τουλάχιστον ας είναι μονίμως γεμάτη η δεξαμενή της ΔΕΥΑΖ, αφού η μικρή δεξαμενή της Εφορείας, είναι επαρκής μόνο για τον καθαρισμό των τουαλετών.
Οσο για τους πυροσβεστικούς κρουνούς εντός του Κάστρου, η συντήρησή τους γίνεται στα ορισμένα από την Πυροσβεστική χρονικά διαστήματα (δύο φορές το χρόνο), με ευθύνη της Εφορείας Αρχαιοτήτων, από συνεργεία με τα οποία έχουν υπογραφεί οι σχετικές συμβάσεις. Ωστόσο καθίστανται επί της ουσίας «άχρηστοι», εάν δεν υπάρχει η κατάλληλη ποσότητα νερού στη δεξαμενή.

Καθαρισμοί… από τον Οκτώβριο
Από την άλλη πλευρά, στη διαδικασία ανάθεσης του έργου του καθαρισμού του Κάστρου βρίσκεται αυτό το διάστημα η Εφορεία Αρχαιοτήτων, μετά την απίστευτη καθυστέρηση από πλευράς Υπουργείου Πολιτισμού να προβεί στην έγκριση του σχετικού κονδυλίου. Οι μόνοι καθαρισμοί που έγιναν φέτος εντός των τειχών, αποτελούσαν έργο του Δήμου Ζακύνθου και των συνεργείων καθαριότητας, και πάλι μόνο σε περίπτωση που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο Κάστρο κάποια καλλιτεχνική εκδήλωση.
Οι καθαρισμοί αυτοί ήταν μικρής κλίμακας και αφορούσαν πολύ εντοπισμένα τμήματα του Κάστρου, όπως το χώρο μπροστά από το κτίριο των Φυλακών, εκεί δηλαδή όπου προγραμματιζόταν κατά καιρούς μία μουσική συναυλία. «Από την πλευρά του Υπουργείου Πολιτισμού, ωστόσο, δεν έγινε κάποια ενέργεια», λέει στην ΗΜΕΡΑ η κα Μερκούρη. «Αυτό το διάστημα αναμένονται κάποια χρήματα και βρισκόμαστε στη διαδικασία ανάθεσης έργου, προσπαθώντας να υπογράψουμε τις σχετικές συμβάσεις, αλλά όπως καταλαβαίνει κανείς, είναι δώρον άδωρον! Δεν είναι δυνατόν να ξεκινά ο καθαρισμός μέσα στον Οκτώβριο όταν ξεκινούν οι βροχές και θα φουντώσει πάλι η βλάστηση. Ο,τι έγινε λοιπόν έγινε σε περιορισμένη κλίμακα κι αυτό από το Δήμο και τους εθελοντές. Από το Υπουργείο εν έχει γίνει τίποτα», τονίζει η κα Μερκούρη.

Χωρίς πυροσβεστικό όχημα
Ένα άλλο θέμα που τέθηκε από την Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων είναι και η παρουσία ενός οχήματος της Πυροσβεστικής στο Κάστρο και να περιπολεί περιμετρικά των τειχών (π.χ. στο δρόμο της Κάναλης) αλλά και ένα μικρού τύπου όχημα που να περιπολεί μέσα σε αυτό, ωστόσο κάτι τέτοιο φέτος δεν ήταν εφικτό. Όπως εξηγεί η κα Μερκούρη, η απάντηση που έλαβε από την Π.Υ. ήταν αρνητική, κάτι απόλυτα αναμενόμενο και φυσιολογικό βέβαια, δεδομένης της πρωτοφανούς κατάστασης φέτος με τις πυρκαγιές στο νησί. «Ως εκ τούτου, εμείς, χωρίς τη συνδρομή τρίτων, μόνο με το δικό μας προσωπικό και κατανοώντας το τι γινόταν φέτος με τις φωτιές, κινητοποιήσαμε το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων και συγκεκριμένα τους συμβασιούχους που διαθέτουμε και τον επικεφαλής φύλακα, τον κ. Κόμη και πραγματοποιήσαμε εμείς περιπολίες στο Κάστρο», μας ενημερώνει η κα Μερκούρη. Μάλιστα, όπως προσθέτει, οι νυχτερινές έκτακτες περιπολίες και περιφρουρήσεις γίνονταν εκτός ωραρίου των συμβασιούχων και των μόνιμων υπαλλήλων και, επί της ουσίας, γινόταν εθελοντικά. Το ίδιο έγινε και την Κυριακή, όταν εκδηλώθηκε η φωτιά στη Μπόχαλη, οπότε οι υπάλληλοι κλήθηκαν και περιφρούρησαν το Κάστρο όλη τη νύχτα, μαζί με εθελοντές τους οποίους η κα Μερκούρη μάλιστα ευχαριστεί ιδιαίτερα θερμά. Η εθελοντική αυτή δράση υπαλλήλων και πολιτών γίνεται αποκλειστικά με πρωτοβουλία της Εφορείας, χωρίς την εμπλοκή άλλης αρχής ή υπηρεσίας.
Τα λεγόμενα της κας Μερκούρη αποτελούν εν μέρει και απάντηση σε όσους κατηγόρησαν, αδικαιολόγητα, την Εφορεία Αρχαιοτήτων, για έλλειψη συνεργασίας. Ενα από τα σχόλια που ακούστηκαν ήταν ότι η Εφορεία δεν επιτρέπει σε πυροσβεστικά οχήματα να προσεγγίσουν, κάτι που αντικρούει σθεναρά η κα Μερκούρη, παραθέτοντας τα αιτήματά της για μόνιμη παρουσία οχημάτων στην περιοχή.

Σημαντική η βοήθεια των εθελοντών
Η κα Μερκούρη προσθέτει πως πολύ σημαντική βοήθεια στην προσπάθειά τους αυτή, έλαβαν από εθελοντές, όπως από τον Εθελοντικό Σύλλογο Προστασίας Χλωρίδας και Πανίδας Κεριού «Ο Πεύκος», αλλά και από ορισμένα άτομα εθελοντικών ομάδων που δραστηριοποιούνται στην πόλη. «Ετσι, το Κάστρο έχει πάντα εθελοντική περιπολία, με την επίβλεψη βέβαια των εργαζόμενων στο Κάστρο», τονίζει η κα Μερκούρη, συμπληρώνοντας πως, κατανοεί τη διάθεση εθελοντών να περιπολούν και να περιφρουρούν το Ενετικό Κάστρο, αλλά χωρίς επίβλεψη είναι αδύνατον να δοθούν τα κλειδιά της πύλης και να εισέλθουν μη εξουσιοδοτημένα άτομα εντός των τειχών, καθώς πρόκειται για αρχαιολογικό χώρο. Ωστόσο μπορούν πολύ εύκολα οι εθελοντές να περιφρουρήσουν τους πέριξ του Κάστρου δρόμους και να ειδοποιήσουν τους υπεύθυνους, εάν παρατηρήσουν κάτι ύποπτο ή επικίνδυνο.