ΖΑΚΥΝΘΟΣ | ΤΕΛΟΣ ΣΤΟ ΚΥΝΗΓΙ | Με δασική διάταξη για τις καμένες εκτάσεις

Απαγόρευση του κυνηγιού, της βόσκησης, της ξύλευσης και της απόρριψης και μεταφοράς δασικών προϊόντων αναμένεται να ισχύσει με δασική-αστυνομική διάταξη τις επόμενες ημέρες, για τα χρόνια ποτ ακολουθούν, στις εκτάσεις που κάηκαν στις καταστροφικές πυρκαγιές του Ιουλίου και του Αυγούστου. Η διάταξη λαμβάνεται μετά από εγκύκλιο διαταγή που απέστειλε στη Δασική Υπηρεσία Ζακύνθου ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σωκράτης Φάμελλος. Η απαγόρευση των παραπάνω δραστηριοτήτων θα έχει διάρκεια τουλάχιστον 3 ετών με μέγιστο χρονικό διάστημα τη μία δεκαετία. Οι φωτιές του Αυγούστου οδηγούν το αρμόδιο Υπουργείο σε λήψη αποφάσεων για την αποκατάσταση της ισορροπίας στα οικοσυστήματα της περιοχής, κάτι που επιδιώκουν όμως και οι τοπικές αρχές και υπηρεσίες, με τον εντοπισμό και απομάκρυνση των ανεξέλεγκτων χωματερών σε υπαίθριες εκτάσεις του νησιού.

Διαταραγμένα οικοσυστήματα
Οι πρωτοφανείς πυρκαγιές των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου έχουν διαταράξει σε πολύ μεγάλο βαθμό την περιβαλλοντική ισορροπία του νησιού, ιδιαίτερα στα ορεινά και έχει οδηγήσει τις αρχές σε κεντρικό επίπεδο, στη λήψη δραστικών αποφάσεων για την ανάκαμψη των οικοσυστημάτων. Ηδη από τις πρώτες μεγάλες δασικές πυρκαγιές σε Ορθωνιές, Αγαλά και Κοιλιωμένο, διατυπώθηκε η πεποίθηση ότι δραστηριότητες όπως το κυνήγι, η βόσκηση και η ξύλευση θα πρέπει να περιοριστούν σημαντικά, αν όχι να απαγορευτούν πλήρως, μέσα στις καμένες δασικές εκτάσεις, προκειμένου να αποκατασταθούν οι σοβαρές βλάβες στα οικοσυστήματα των περιοχών που επλήγησαν. Η άποψη αυτή είχε εκφραστεί και από τα επίσημα χείλη των Υπουργών Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Σωκράτη Φάμελλο και Αγροτικής Ανάπτυξης, Βαγγέλη Αποστόλου, στη διάρκεια της επίσκεψής τους στη Ζάκυνθο, τον Αύγουστο, ως μέλη Υπουργικού Κλιμακίου που επιθεώρησε τις καμένες εκτάσεις στο νησί και προέβη σε σχετικές εξαγγελίες.

Πολυετείς απαγορεύσεις στις καμένες εκτάσεις
Σύμφωνα με όσα είπε στην εφημερίδα μας ο Δασάρχης Ζακύνθου, Δημ. Σκαλτσογιάννης, η απαγόρευση βόσκησης θα έχει διάρκεια 10 ετών, ενώ η απόρριψη και μεταφορά των δασικών προϊόντων θα έχει διάρκεια τουλάχιστον 3 ετών, με εξαίρεση τα καμένα δέντρα που βρίσκονται σε πολύ μικρή απόσταση από σπίτια ή εκατέρωθεν του δρόμου, καθώς υπάρχει σοβαρός κίνδυνος πτώσης. Στις περιπτώσεις αυτές, αποκλειστικά και μόνον οι κάτοικοι των πληγεισών κοινοτήτων όπως π.χ. των Μαριών, θα λαμβάνουν σχετική άδεια απομάκρυνσης, μόνον όμως μετά από αυτοψία που θα διενεργήσουν άνδρες της δασοφυλακής. Η θήρα θα απαγορευτεί στις καμένες εκτάσεις κατά πάσα πιθανότητα για 3 έτη, βάσει των σχετικών διατάξεων.

«Τέλος στο πάρτι»
Η τήρηση των συγκεκριμένων διατάξεων ανήκει στην αρμοδιότητα της Δασικής Υπηρεσίας και της Αστυνομίας. Όπως λέει συγκεκριμένα ο κ. Σκαλτσογιάννης, «το πάρτι με τα δασικά προϊόντα και την ανεξέλεγκτη απόρριψη και μεταφορά τους θα τελειώσει. Τα αυτοκίνητα, ό,τι τύπου και αν είναι, ακόμη και τρακτέρ, θα κατάσχονται και οι κάτοχοί τους θα οδηγούνται στο αυτόφωρο, αν δεν διαθέτουν άδεια από την Υπηρεσία μας».

Χωματερές με «αμαρτωλό» παρελθόν
Μία άλλη όψη του προβλήματος με τις απώλειες δασικού κεφαλαίου στα ορεινά της Ζακύνθου είναι οι ανεξέλεγκτες χωματερές που βρίσκονται διάσπαρτες σε όλη την επικράτεια των Βορειοδυτικών της Ζακύνθου.
Το πρόσφατο παράδειγμα με τη χωματερή σε δάσος των Βολιμών που μάλιστα έφραξε δασικό δρόμο της περιοχής, είναι ενδεικτικό.
Κάθε χρόνο, με απόφαση της Γενικής Γραμματείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης (στη δική μας περίπτωση, Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων), ορίζονται τα μέλη, τακτικά και αναπληρωματικά που συγκροτούν τριμελή Επιτροπή. Αυτή απαρτίζεται από υπάλληλο του Δασαρχείου, της Πυροσβεστικής και της Αστυνομικής Διεύθυνσης και κάθε άνοιξη διενεργεί αυτοψίες στους χώρους όπου έχει πληροφορίες ή ενδείξεις ότι γίνεται ανεξέλεγκτη ρίψη απορριμμάτων, δηλαδή σε παράνομες χωματερές. Οι χώροι καταγράφονται και στη συνέχεια συντάσσεται Εκθεση με τα πρακτικά της αυτοψίας, ενώ στη συνέχεια διαβιβάζεται στην Εισαγγελία και στη Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, για τις περαιτέρω ενέργειες, δηλαδή την αποκατάσταση των χώρων αυτών. Το έργο αυτής της Επιτροπής σταματά εκεί, μέχρι να ολοκληρωθούν αυτές οι ενέργειες, ενώ η Εισαγγελία συχνά διατάσσει επανάληψη της διαδικασίας για να διαπιστωθεί αν πραγματοποιήθηκαν αυτές οι ενέργειες.

Φουντώνουν οι παλιές χωματερές, ξεφυτρώνουν νέες
Στο νησί μας είναι γνωστό ότι τέτοιοι χώροι ανεξέλεγκτης εναπόθεσης απορριμμάτων και μπαζών έχουν εντοπιστεί. Όπως λέει στην εφημερίδας ο Δασονόμος της Δασικής Υπηρεσίας Ζακύνθου, Παναγιώτης Ζουπάνος, ένα τέτοιο περιστατικό καταγράφηκε φέτος. Ο ίδιος αποτελεί μέλος της Επιτροπή που εντόπισε μία τέτοια τοποθεσία, στη θέση Λαγκάδι, στον Αγιο Λέοντα. «Εκεί, όπως γράψαμε στην αναφορά μας, καταγράψαμε μικρή εναπόθεση αστικών απορριμμάτων και ογκωδών αντικειμένων, σε έκταση με εμβαδό περίπου 50 τμ σε πρανές ρέματος, παρά το γεγονός ότι στο σημείο υπήρχαν περίφραξη και απαγορευτικές πινακίδες ενώ δεν είχαν ληφθεί μέτρα πυρασφάλειας, όπως ορίζονται στις σχετικές διατάξεις», λέει ο κ. Ζουπάνος.
Η λήψη μέτρων αποκατάστασης του χώρου κρίθηκε απαραίτητη, τόσο για περιβαλλοντικούς λόγους όσο και για λόγους κινδύνου έναρξης φωτιάς, σύμφωνα με τις κείμενες πυροσβεστικές διατάξεις και τα σχετικά έγγραφα απεστάλησαν σε όλες τις αρμόδιες αρχές και υπηρεσίες. Αντίστοιχος χώρος είχε εντοπιστεί και σε περιοχή κοντά στο Γερακάρι. «Αυτοί ήταν νέοι χώροι που εντοπίστηκαν φέτος, δηλαδή χώροι που δεν είχε δει στο παρελθόν η Επιτροπή», εξηγεί ο κ. Ζουπάνος.


φωτο: Alithia

Η χωματερή στις Βολίμες ήταν γνωστή σε όλους
Σε άλλη παράγραφο, του ίδιου εγγράφου, περιγράφεται η κατάσταση στην επίμαχη χωματερή των Βολιμών που βρίσκεται σε ιδιόκτητη έκταση. Αναφέρεται λοιπόν στην έκθεση ότι «συνεχίζεται η απόρριψη αστικών απορριμμάτων, ογκωδών αντικειμένων και οικοδομικών υλικών στο δασικό δρόμο στη θέση ‘Πεύκος Κουρελή Βολιμών’, όπως αρχικά απεικονίζεται και περιγράφεται στα πρακτικά της Επιτροπής, με την εναπόθεση να γίνεται κατά μήκος του δασικού δρόμου[…]». Λίγα μέτρα πιο μακριά, σε απόσταση περίπου 150 μέτρων, έχει γίνει νέα εναπόθεση από μπάζα και ξερά κλαδιά, σε πρανές ρέματος. Στις παραπάνω θέσεις, μετά την υπ. Αρθμ. 15535 Εισαγγελική Παραγγελία, η Διεύθυνση Δασών Ζακύνθου είχε πραγματοποιήσει αυτοψία ένώ έγγραφο του Α.Τ. Αλυκών ενημέρωσε το Σύνδεσμο Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, για απομάκρυνση των απορριμμάτων από τους δύο αυτούς χώρους. Το έγγραφο είχε ημερομηνία 15 Δεκεμβρίου 2015, με τη Δημοτική Ενότητα Ελατίων να προχωρά στην αποκατάσταση του χώρου. Η αποκατάσταση ωστόσο ήταν μάλλον προσωρινή, αφού στη συνέχεια διαπιστώθηκε, σε νέα αυτοψία της Επιτροπής, ότι η εναπόθεση συνεχίζεται. «Με τη φετινή μας αυτοψία διαπιστώθηκε ότι έχει γίνει νέα εναπόθεση απορριμμάτων. Ναι μεν, οι χωματερές αυτές δεν είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες δεν παύουν όμως να αποτελούν εναποθέσεις. Είναι κάτι που απαγορεύεται και, βεβαίως, μπορεί να προκαλέσουν δασική πυρκαγιά», λέει ο κ. Ζουπάνος. Η Εκθεση κάθε αυτοψίας, εξυπακούεται ότι διαβιβάζεται στην Εισαγγελία Ζακύνθου και στη Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας.

Αποκατάσταση με ιδιώτες και κονδύλι 60.000 ευρώ
Επομένως η ύπαρξη χωματερών που, παρά την απομάκρυνσή τους, σχηματίζονται εκ νέου, είναι γνωστή στους αρμόδιους φορείς. Ασφαλώς, αστυνόμευση κάθε αποκατεστημένου χώρου δεν μπορεί να γίνει, με δεδομένο το μεγάλο αριθμό τους.
Η κατάσταση χειροτέρεψε μετά την κρίση με τα απορρίμματα, στη διάρκεια του χειμώνα 2016-2017 οπότε και οι γνωστές χωματερές ξανασχηματίστηκαν, η κατάσταση τους επιδεινώθηκε και βέβαια ξεφύτρωσαν πολλές νέες, μικρές και μεγαλύτερες.
Στη Συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Δήμαρχος, Π. Κολοκοτσάς την Τετάρτη, αναφέρθηκε σε κονδύλι ύψους 60.000 ευρώ από τον προϋπολογισμό του Δήμου, με το οποίο, σε συνεργασία με 5 συνεργεία ιδιωτών, θα γινόταν ο εντοπισμός και η αποκατάσταση τυχόν χωματερών στο νησί ενώ ισχυρίστηκε ότι οι χωματερές έχουν «μαζευτεί από παντού». Ο κ. Κολοκοτσάς τόνισε ότι τα συνεργεία του Δήμου έχουν αποκαταστήσει αναρίθμητες φορές τη χωματερή αλλά όπως είπε, οι κάτοικοι συνεχίζουν να ρίχνουν εκεί σκουπίδια, ωστόσο εν μέρει αιτιολόγησε την πράξη τους λόγω των γνωστών προβλημάτων με την αποκομιδή των απορριμμάτων και με το ζήτημα των απώλειας εκατοντάδων κάδων απορριμμάτων και ανακύκλωσης, το προηγούμενο διάστημα.

«Ο ΦοΔΣΑ δεν κάνει περιφρούρηση»
Από την πλευρά του, ο Τεχνικός Διευθυντής του ΦοΔΣΑ, Θοδωρής Κάρδαρης, επεσήμανε μία σημαντική παράμετρο της κατάστασης: «Ο ΦοΔΣΑ έχει πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις που σχετίζονται με την αποκομιδή απορριμμάτων από τους κάδους. Υπάρχουν όμως Υπηρεσίες και ελεγκτικοί μηχανισμοί Δασαρχείου, Δήμου και Περιφέρειας που παρακολουθούν ακριβώς αυτό το θέμα. Ο συγκεκριμένος χώρος στη θέση ‘Πεύκο-Κουρελή’ στη Βολίμα, που ήταν παλιά χωματερή του Δήμου Ελατίων, είχε αποκατασταθεί πολλές φορές, αλλά κάθε δυο-τρία χρόνια, κάποιοι άφηναν ογκώδη αντικείμενα και στη συνέχεια σκουπίδια. Για τη συγκεκριμένη χωματερή, και για μία ακόμη στο Καταστάρι, η Διεύθυνση Δασών μας ειδοποίησε για καθαρισμό και τον πραγματοποιήσαμε δύο φορές ενώ κάναμε και αποκατάσταση. Περιφρούρηση όμως δεν μπορούμε να κάνουμε σε δάση, ρέματα και άλλες εκτάσεις», τονίζει ο κ. Κάρδαρης.