ΝΕΟ “ΟΧΙ” στη μελέτη για τα πετρέλαια στο Ιόνιο | Δείτε τα σχόλια της απόφασης από τα ΕΛ.ΠΕ.

Αποστολή στην Κεφαλονιά Γ. Καλαμαρά
Φωτογραφίες: Χρ. Βούτου

Έκδηλος είναι ο προβληματισμός και η ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες, τις αρχές, την επιστημονική κοινότητα, φορείς και οργανώσεις για τους εναλλακτικούς τρόπους εσόδων, από την παραγωγή και διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής ανάπτυξης, μέσα από ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αναγκάζεται να αναζητήσει, στα χρόνια της κρίσης, η Ελλάδα.
Ένας από αυτούς, τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε διάφορα σημεία της χώρας αλλά κυρίως στην γειτονιά μας στο Ιόνιο. Αρχής γενομένης από τον Γ. Παπανδρέου, που στη συνέχεια τον ακολούθησε η συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚ – ΝΔ για να τα κληρονομήσουν στον Αλέξη Τσίπρα.
Ο φάκελος “Πετρέλαια στο Ιόνιο” άνοιξε για μια ακόμη φορά ενόψει της συζήτησης επί της “Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την έρευνα και εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων στο Ιόνιο Πέλαγος”.
Όλα κυλούν μέσα σε ένα περίεργο περιβάλλον και με μια γραφειοκρατία που δεν παλεύεται. Τα ζητήματα ασφαλώς που ανακύπτουν είναι πολλά για τον πλούτο των υδρογονανθράκων στο Ιόνιο, την Δυτική Ελλάδα και την Κρήτη. Και μέσα σε όλα αυτά διαχρονικά υπήρξαν άνθρωποι “κλειδιά” – υπουργοί ΥΠΕΚΑ που οι αποφάσεις τους, οι στρατηγικές “πολιτικές τους λύσεις”, οι πονηριές και η ιδιοτέλεια, άφησαν ανεξίτηλα χαραγμένο το στίγμα τους μέχρι τις ημέρες μας.
Να θυμηθούμε τον Γ. Μανιάτη (ΠΑΣΟΚ) ο οποίος έπρεπε να ολοκληρώσει γρήγορα τα σχέδια γιατί η χώρα της κρίσης είχε άμεση ανάγκη εσόδων από πετρέλαια…. Για να έρθει ο Π. Λαφαζάνης (ΣΥΡΙΖΑ) ο οποίος έπρεπε να προχωρήσει τις εκκρεμότητες του προκατόχου, αλλά η παρουσία του χάλασε τη σούπα, αφού άρχισε να μιλάει για επαναπροκήρυξη ερευνών και ταξίδευε στην Ρωσία κάνοντας επαφές με ενεργειακούς κολοσσούς που “έδιναν” περισσότερα οφέλη στο Ελληνικό Δημόσιο. Για να παραδώσει τη σκυτάλη στον Π. Σκουρλέτη (ΣΥΡΙΖΑ), ο οποίος έπρεπε να προχωρήσει από όσα του κληρονόμησε ο Γ. Μανιάτης και αυτό έπραξε πριν παραδώσει στο διάδοχό του.
Μόνο που δεν μπορούμε στο όνομα του γρήγορου κέρδους (εθνικού, αυτοδιοικητικου και προσωπικού) να θέτουμε σε κίνδυνο τις τοπικές κοινωνίες, την μοναδική ομορφιά των ακτών των νησιών και του Ιονίου και κατ’ επέκταση τον τουρισμό μας ο οποίος και αποτελεί την βαριά μας και μοναδική βιομηχανία.

Τα βαφτίσια! Το Ιόνιο που λέγεται “Πατραϊκός”
Η γεωγραφική περιοχή των ολοκληρωμένων πετυχημένων ερευνών και τις επόμενης φάσης εξορύξεων – έχουμε ξαναγράψει – μπορεί να χαρακτηρίζεται “Πατραϊκός Κόλπος”, ωστόσο όπως φαίνεται από τους χάρτες πρόκειται ξεκάθαρα, για περιοχές της Ζακύνθου, της Κεφαλονιάς και Ιθάκης. Όλα αυτά ένα χρόνο πριν το πρώτο γεωτρύπανο αρχίσει να τρυπά τον βυθό του Ιονίου, που κάποιοι έχουν βαφτίσει Πατραϊκό, τα ερωτήματα για το αν θα επηρεαστεί η σεισμικότητα της περιοχής και αν θα έχει αντίκτυπο στην τουριστική ανάπτυξη των νησιών, παραμένουν. Οι πολίτες και των τριών περιφερειών, Ιονίων Νήσων, Δυτικής Ελλάδας και Ηπείρου, που εμπλέκονται δηλώνουν άγνοια για τα τεκταινόμενα και ζητούν ενημέρωση.
Η εφημερίδα μας, βρίσκεται σε φάση σοβαρής έρευνας, κουμπώνοντας όλο το παζλ, που θα αποδείξει, γιατί συνέβησαν όλα αυτά; Ποιός κρύβεται από πίσω; Ποιός καλύπτει και γιατί; Ποιοι είναι οι αδαείς; Τι πραγματικά συμβαίνει και ποιός θεωρεί εαυτόν τόσο ισχυρό που μπορεί να μοιράζει απρόκλητα, το δικό του παιχνίδι σε ξένη γειτονιά;;;

Ένα “ΝΕΟ” ΟΧΙ από το Περιφερειακό των Ιόνιων Νησιών
Και ενώ συμβαίνουν τα παραπάνω με το υπό εξόρυξη οικόπεδο, επτά ήταν οι ώρες που χρειάστηκαν στην τελευταία συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων προκειμένου να υπάρξει ανταλλαγή απόψεων, τοποθετήσεις και ενημέρωση από στελέχη κρατικών οργανισμών, όσον αφορά στην υπόθεση έρευνας και εξόρυξης Υδρογονανθράκων για ΝΕΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΩΝ που αφορά Βόρεια, Δυτικά και Νότια του Ιονίου. Το αποτέλεσμα ήταν να αποφασιστεί, κατά πλειοψηφία, ένα νέο “ΟΧΙ” στην Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, εάν δεν εφαρμοστούν στο έπακρο οι “έξυπνες” προτάσεις που έθεσε ο Περιφερειάρχης Θόδωρος Γαλιατσάτος. Η πρότασή του, πέρασε με 17 ψήφους, ενώ 3 ψήφους πήρε η πρόταση Τσιλιμιδού και Σαλβάνου, 3 ψήφους η Πρόταση Γουλή και Καλούδη, ενώ λευκή ήταν η ψήφος του πρώην Περιφερειάρχη Σπύρου Σπύρου.

Βασικά ζητούμενα
Δεδομένου πως η μελέτη κάνει αναφορά στα λεγόμενα οικόπεδα, τα οποία εκτείνονται από την Βόρεια Κέρκυρα, Δυτικό και Νότιο Ιόνιο, Στροφάδια, Καλαμάτα έως τον Λακωνικό κόλπο.
Ως βασικά ζητούμενα, τέθηκαν από τον Περιφερειάρχη τα εξής:
Α. Η επίδραση στην οικονομία της περιοχής, αυτά δηλαδή που πρόκειται να συμβούν…
Β. Θα έπρεπε το ίδιο το Υπουργείο να έχει μία πρόνοια να προκαλεί και να οργανώνει τις συζητήσεις πριν το τελικό στάδιο που είναι περιορισμένου χρόνο, ώστε οι τοπικές κοινωνίες να έχουν την δυνατότητα να ακουστούν.
Γ. Υπάρχει ανάγκη εμβάθυνσης στις πιθανές επιπτώσεις και στο πως θα ενεργήσουν στις κρίσιμες στιγμές ενός ατυχήματος.

“Έχει γίνει συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο και διατυπώθηκαν εκεί πολλές ερωτήσεις, έγιναν και ανοικτές συναντήσεις σε Κέρκυρα και Κεφαλονιά. Στις διαβουλεύσεις επιβεβαιώθηκε ότι πρέπει να προστατευθεί το περιβάλλον, η οικονομία και οι τοπικές κοινωνίες στο Ιόνιο. Κατανοούμε την σημαντικότητα που έχει όλο αυτό, αλλά ανησυχούμε για το πώς θα γίνει και αν θα είναι υπέρ των τοπικών κοινωνιών και των πολιτών. Παρά τις προσπάθειές μας καμία άλλη αρχή δεν κινητοποιήθηκε” τόνισε ο κ. Γαλιατσάτος.

Πέντε ελλείψεις της Μελέτης
Εισηγούμενος το θέμα ο Περιφερειάρχης δεν παρέλειψε να εκφράσει την απογοήτευσή του πως αποτελεί υποβάθμιση του θεσμού και είναι υποτιμητικό ως Περιφερειακό Συμβούλιο μόνο να γνωμοδοτούν για τέτοια σημαντικά ζητήματα. Αναφερόμενος στη μελέτη έκανε λόγο για ύπαρξη αμφιβολίας για την πληρότητα του φακέλου κατά την φάση έρευνας και λειτουργίας. Ωστόσο, παρόλο που η προς κρίση μελέτη, έχει σοβαρές αδυναμίες, εντούτοις έχει ποιοτική βελτίωση από αυτήν του 2012…

Οι ελλείψεις-αδυναμίες στις οποίες στάθηκε ο κ. Γαλιατσάτος και για τις οποίες ζητούν ουσιαστικές απαντήσεις είναι:
1ο Η ύπαρξη ολοκληρωμένων σχεδίων για την πρόληψη και αντιμετώπιση ατυχημάτων, το περιβάλλον και την οικονομία της περιοχής. Να αποτελεί υποχρέωση του αναδόχου για την έρευνα, η αποζημίωση σε περίπτωση ατυχήματος και η αποκατάστασή τους. Εμπλοκή τοπικού στοιχείου στον έλεγχο για την τήρηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
2o) Το ζήτημα εγκατάστασης επιπλέον δικτύου σεισμογράφων. Παράλληλα, να δοθούν δεσμεύσεις ότι αυτή η επένδυση δεν θα επισπεύσει δραστηριότητες σεισμικών δράσεων.
3ο ) Αρτιότητα και πληρότητα της ΣΜΠΕ, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα
4ο) Να αποδοθούν τα αντισταθμιστικά στην αυτοδιοίκηση και να μην γίνουμε θύματα λογιστικών διαδικασιών του αναδόχου.
5o) Ύπαρξη και λειτουργία δημοσίου φορέα για τον σχεδιασμό.

Η αντιπολίτευση
Στο σύνολό τους, σχεδόν, οι συνδυασμοί της αντιπολίτευσης είδαν θετικά την προοπτική ανάπτυξης, ωστόσο δεν απέφυγαν στις τοποθετήσεις τους να κάνουν αναφορά στους κινδύνους όπως η πρόκληση σεισμών ή πιθανών ατυχημάτων με επιμόλυνση του περιβάλλοντος, κάτι που θα λειτουργήσει αρνητικά σε τουριστικούς προορισμούς.

Σε άλλη βάση το Υπουργείο
Διαφορετική ήταν η βάση στην οποία τοποθετήθηκε ο Γενικός Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών Μιχάλης Βερροιόπουλος, ο οποίος απευθυνόμενος στους περιφερειακούς Συμβούλους επεσήμανε ότι το μήνυμα που θα στείλουν αφορά την χώρα ζητώντας από την πολιτική ηγεσία να το κάνει άξονες δράσης.
“Το ελληνικό δημόσιο δεν εκχωρεί, ούτε παραχωρεί, αλλά μισθώνει το δικαίωμα εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου που ανήκει στο λαό. Το 2015 στο ΥΠΕΧΩΔΕ υπήρξε το πολιτικό δίλλημα τι κάνουμε με τους διαγωνισμούς για τους υδρογονάνθρακες με κριτήριο την ανάπτυξη της χώρας αλλά και προϋποθέσεις εξασφάλισης του ελέγχου τοπικά και κεντρικά. Επίσης, αλλαγές στις συμβάσεις, ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας, η απόσβεση να γίνει όπως ορίζει ο νόμος” ανέφερε στην τοποθέτησή του.

Κίνδυνοι και ατυχήματα
Κανείς δεν μπόρεσε να διαβεβαιώσει ως προς την ασφάλεια της μη εκδήλωσης κάποιου ατυχήματος παρά μόνο να επικαλεστούν ως παράδειγμα την προηγούμενη εμπειρία των γεωτρήσεων στον Πρίνο της Καβάλας. Χαρακτηριστικά ο Διευθυντής Ερευνών του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) Αρης Καραγιώργης αναφερόμενος στους κινδύνους κατέστησε σαφές πως σε καμία περίπτωση δεν επιθυμεί να γίνει ατύχημα όπως στον Πρίνο που έχει γεωτρήσεις στην Ελλάδα εδώ και χρόνια αλλά δεν έχει γίνει κάτι, αλλά δεν μπορεί να υπογράψει αν θα προκύψει.
Καθησυχαστικός σχετικά με τους κινδύνους από τις σεισμικές έρευνες εμφανίστηκε και ο Αντιπρόεδρος Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων Σπύρος Μπέλλας, διευκρινίζοντας πως μόνο με την γεώτρηση μπορεί να αποδειχθεί αν υπάρχει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο.
Πάντως ανεξάρτητα του τρόπου εξόρυξης οι σεισμολόγοι είναι πολύ επιφυλακτικοί. Κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου στην Πολιτεία, πριν δώσει το τελικό πράσινο φως για εξορύξεις στην περιοχή του Ιονίου να απαιτήσει από τις εταιρείες ειδικές μελέτες αποκλειστικά για τους σεισμικούς κινδύνους οι οποίοι λόγω γεωμορφολογίας και σεισμικότητας είναι απρόβλεπτοι.

Οι σεισμοί
Χωρίς να θέλει να μπεί σε πολιτικά θέματα αν θα γίνει ή δεν θα γίνει κάποιο ατύχημα, ο Αναπληρωτής Διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Αθηνών Γιώργος Δρακάτος, τοποθετούμενος επί του θέματος και για το εάν κάποιος επιθυμεί σε θέματα εξόρυξης το μέγιστο βαθμό προστασίας, πρότεινε δύο πράγματα: “Να υπάρχουν μέσα στην ΣΜΠΕ λεπτομερής καταγραφή και αποτύπωση μικροζωνικής μελέτης, για την περιοχή που πρόκειται να εμπλακεί καθώς είμαστε σε μία σεισμογενή περιοχή. Επίσης, όταν ξεκινήσει η εγκατάσταση και όσα χρόνια και αν διαρκέσει να υπάρχει παρακολούθηση με επιπλέον σεισμολογικά όργανα και η στενή παρακολούθηση η οποία να σταματήσει όταν θα ολοκληρωθεί η εκμετάλλευση”.

Περιφέρεια και τοπικές κοινωνίες
Οι εταιρίες θεωρώντας τα πάντα δεδομένα στο Ιόνιο, προχωρούν σε στρατηγικές κινήσεις μέσα από τις οποίες δημιουργούνται συνεργασίες ή οχήματα.
Το ζήτημα είναι, τι θα κάνει από εδώ και πέρα η Ζάκυνθος, και κυρίως η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Εσχάτως ο κ. Γαλιατσάτος και ολόκληρο το Περιφερειακό Συμβούλιο αντιλήφθηκαν πως μιλάμε για το κατεξοχήν νούμερο ένα ζήτημα. Πριν λίγες ημέρες αντιλήφθηκαν πόσο πολύ σοβαρός παράγοντας στις εξελίξεις είναι η πολιτική της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων που ανήκει στο ΣΥΡΙΖΑ πάνω σε αυτό το ζήτημα.
Θα μπορούσε κανείς να ισχυριστεί πως μεγάλα είναι τα παιχνίδια που φαίνεται ότι ξεκίνησαν στη σκακιέρα του Ιονίου πελάγους αλλά με παίχτες που έχουν τη δύναμη, το χρήμα και την εμπειρία να ρυθμίσουν τα πάντα. Στην προσπάθειά αυτή το μόνο που δεν βλέπουν μπροστά τους είναι οι τοπικές κοινωνίες που κάποιοι επιδιώκουν τον αποπροσανατολισμό τους.

Τουριστική περιοχή ή πετρελαιοπαραγωγός ζώνη
Όλη αυτή η κατάσταση για μια ακόμη φορά προκαλεί προβληματισμό ότι κάποιοι επιδιώκουν αποπροσανατολισμό των κατοίκων της Ζακύνθου και του υπόλοιπου Ιονίου, μιας αμιγώς τουριστικής περιοχής, η οικονομία της οποίας σε τοπικό και πανελλαδικό επίπεδο συνδράμει με πολλά εκατομμύρια συνάλλαγμα και ευρώ από το τουριστικό προϊόν. Για αυτό και το ερώτημα που τίθεται είναι τι θα επιλέξουμε: να έχουμε μια τουριστική περιοχή ή μια πετρελαιοπαραγωγό ζώνη με τις όποιες ενδεχόμενες συνέπειες θα έχει κάτι τέτοιο.

Τα Ελληνικά Πετρέλαια
Κύκλοι της εταιρίας ΕΛΠΕ αναφερόμενοι στην απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου Ιονίων Νήσων σχολίασαν σχετικά:
Η συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ιονίων Νήσων ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και οι όροι που έθεσε η πλειοψηφία των περιφερειακών συμβούλων είναι απολύτως συμβατοί τόσο με την υπάρχουσα νομοθεσία όσο και με την προς υπογραφή Σύμβαση Μίσθωσης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των αναδόχων εταιρειών (θέματα ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος, τεχνικές μελέτες, δημόσιος έλεγχος των εργασιών, αποζημιώσεων κλπ). Ο σεβασμός προς το περιβάλλον και η συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες είναι αδιαπραγμάτευτες αρχές της εταιρείας μας και φυσικά θα διέπουν και τις επενδύσεις για έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στη Δ. Ελλάδα.
Σε αυτό το πλαίσιο ολοκληρώθηκαν με απόλυτη επιτυχία οι πρόσφατες έρευνες μας, που αποτελούν παράδειγμα και για τις επόμενες ερευνητικές εργασίες στο Ιόνιο πέλαγος.
Θεωρώντας αποδεκτούς τους όρους του Περιφερειακού Συμβουλίου σχετικά με τα παραπάνω θέματα, η Ελληνικά Πετρέλαια με βάση την διεθνή εμπειρία της θα καταθέσει στους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες εποικοδομητικές προτάσεις οι οποίες θα οδηγούν σε οριστικές λύσεις.
Όλα θα εντάσσονται στην κατεύθυνση της δημιουργικής δημοκρατικής διεξόδου σε όφελος του λαού μας, της απασχόλησης και της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.