ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ | ΣΑΜΠΑ


φωτο: Lost-in-Internet

Αγαπημένοι μου μουσικόφιλοι σαν δεύτερο μέρος της έρευνας για την Βραζιλιάνικη μουσική σας παρουσιάζω ένα άρθρο καθαρά για την Σάμπα.
Και επειδή η καρναβαλική περίοδος είναι η αγαπημένη μου, όπως έχω δείξει στο παρελθόν, θα ήθελα να το αφιερώσω σε όλα τα καρναβαλικά του νησιού μας που πραγματικά είναι η ψυχή του καρναβαλιού…
Σάμπα. Ένας χορός που όλοι νομίζουν πως είναι βραζιλιάνικος, αλλά είναι άρρηκτα δεμένος με την Αφρική. Το 17ο αιώνα η αγοραπωλησία σκλάβων από την Αφρική ήταν στο αποκορύφωμά της. Υπολογίζεται ότι μεταξύ 16ου και 19ου αιώνα έγιναν σχεδόν 55.000 ταξίδια από την Αφρική στην Αμερική, για τη μεταφορά άτυχων Αφρικανών, που πουλήθηκαν σαν αντικείμενα. Από αυτούς, το 42% κατέληγε στην Καραϊβική, ενώ το 38% στη Βραζιλία. Οι σκλάβοι σε κάθε χώρα που μεταφέρονταν έπαιρναν μαζί τους, την κουλτούρα, τα ήθη και τα έθιμά τους.


φωτο: Afropop-Worldwide

Έτσι μεταφέρθηκε και ο ήχος της σάμπα από την Αφρική στην αμερικανική ήπειρο. Μέχρι τότε οι Αφρικανοί συνόδευαν με τη σάμπα κάποιες ειδωλολατρικές θρησκευτικές τελετές του τόπου τους. Οι σκλάβοι όμως που αναγκάζονταν να αλλαξοπιστήσουν με τη βία, έπρεπε να βρουν ένα τρόπο να κρατήσουν ζωντανή την κουλτούρα τους. Με τη σάμπα, μετέτρεψαν δήθεν, τις θρησκευτικές τελετές σε χορευτικές εκδηλώσεις που έμοιαζαν με πάρτι κι έτσι ξεγελούσαν τους αφέντες τους. Με το πέρασμα των χρόνων, η σάμπα αγαπήθηκε από τους Βραζιλιάνους ανεξαρτήτως χρώματος και καταγωγής και τελικά έγινε σημαντικό κεφάλαιο της κουλτούρας τους. samba1 Τη δεκαετία του 1920 η σάμπα διαδόθηκε και στην υπόλοιπη Αμερική ως χορός για ζευγάρια, ενώ λίγο αργότερα έφτασε και στην Ευρώπη, όπου απέκτησε μεγάλη δημοτικότητα, η οποία διατηρείται μέχρι σήμερα. Ο χορός των σκλάβων έγινε σύμβολο του καρναβαλιού, του ερωτισμού και του ξεφαντώματος….
Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, ο όρος σάμπα γεννή¬θηκε στην Αγκόλα, όπου για πολλά χρόνια οι νέοι των αυτοχθόνων φυλών χόρευαν στους φρενήρες ρυθμούς του σέμπα για να τιμήσουν τους θεούς του έρωτα και της γονιμό¬τητας.


φωτο: Puddingstone-Post

Η σάμπα, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, είναι το είδος χορού που προέκυψε το 1917 -όταν οι αίθουσες χορού έγιναν μικρότερες- από τη σάμπα καριόκα, μια παραλλαγή της σάμπα που χόρευαν για πολλά χρόνια στην περιοχή Καριόκα, γύρω από τον ομώνυμο ποταμό που διέσχιζε το Ρίο ντε Ζανέιρο. Η σάμπα έγινε γνωστή σε αυτή την περιο¬χή στις αρχές του αιώνα από τους μαύρους των επαρχιών, που έρχονταν στο Ρίο για το καρναβάλι. Η Samba παραμένει μέχρι και σήμερα ο πιο δημοφιλής χορός στη Βραζιλία διατηρώντας αρκετά από τα αρχικά χαρακτηριστικά της (σε αντίθεση με τον τρόπο που χορεύεται σε Ευρώπη και Αμερική).
Η Σάμπα αποτελεί διεθνώς ένα από τα σύμβολα του βραζιλιάνικου πολιτισμού μαζί με το βραζιλιάνικο καρναβάλι καθώς συχνά χρησιμοποιείται και ως σύμβολο της βραζιλιάνικης εθνικής ταυτότητας. Ο χορός έχει τη δική του ετήσια επέτειο στη Βραζιλία, με την Εθνική Ημέρα Σάμπα να γιορτάζεται στις 2 Δεκεμβρίου κάθε έτος. Υπάρχουν πολυάριθμες σχολές χορού και μουσικής του είδους διάσπαρτες σε κάθε γωνιά της Βραζιλίας, με μικρές διαφοροποιήσεις, όπως αυτή της νότιας Βραζιλίας, της κεντροδυτικής, και της αγροτικής υπαίθρου η οποία ονομάζεται Σερτανέζο και είναι ιδιαίτερη δημοφιλής
Από το 2000 και έκτοτε, υπάρχουν αρκετοί καλλιτέχνες οι εκφράσεις των οποίων προσανατολίζονται προς την παραδοσιακότερη μορφή της σάμπα με στόχο την αναζωογόνηση της και τη γνωριμία με τις νεότερες γενιές, μέσω συναυλιών και άλλων δραστηριοτήτων. Μια σχετικά νέα εξέλιξη είναι και ο συνδυασμός της drum n bass μουσικής με τη σάμπα, με αποτέλεσμα τον σχηματισμό του μουσικού υβριδίου Sambass. Το 2004, το υπουργείο πολιτισμού της Βραζιλίας κατέθεσε αίτηση στην Ουνεσκο για την καθιέρωση της σάμπα ως πολιτιστική κληρονομιά..κάτι που καθιερώθηκε κατά το επόμενο έτος.
Καλό καρναβάλι και εύχομαι όλοι να χορέψουμε αυτούς τους πραγματικά ιστορικούς ρυθμούς.