Ζακυνθινοί φωτογράφοι στα τέλη του 19ου αιώνα

ladikos_fotografies1
H πρώτη καρτ – ποσταλ με θέμα τη Ζάκυνθο , κυκλοφόρησε από Ελβετό εκδότη μετά το 1890

Του Άκη Λαδικού

Από πολλούς ο William Fox Talbot θεωρείται ο πατέρας της σύγχρονης φωτογραφίας, κυρίως γιατί συνέλαβε τη σχέση ανάμεσα στην αρνητική και τη θετική φωτογραφία.
Το 1879 κυκλοφορούν από την Eastman, οι πρώτες γυάλινες πλάκες βιομηχανικής παραγωγής. Το 1888 κυκλοφορεί από την ίδια εταιρεία το πρώτο φιλμ.
Από εκεί και πέρα η ιστορία είναι γνωστή…
Σαν πρώτο Έλληνα φωτογράφο οι ειδικοί θεωρούν τον Φίλιππο Μαργαρίτη που ασχολήθηκε, από το 1847, με τη μέθοδο της Νταγγεροτυπίας και το 1853 άνοιξε το πρώτο φωτογραφείο στην Αθήνα.
Πολλοί ξένοι φωτογράφοι ταξίδευαν στην Ελλάδα για να αποτυπώσουν με τις μηχανές τους αρχαιολογικούς – κυρίως – χώρους, αλλά και τοπία. Κάποιοι απ’ αυτούς ήλθαν και στη Ζάκυνθο αλλά είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν οι φωτογραφίες τους. Από το 1890 έως και το 1900 συναντάμε ζακυνθινούς και μη φωτογράφους που είτε ασχολούνται ερασιτεχνικά με την τέχνη της φωτογραφίας είτε επαγγελματικά, έχοντας δικά τους φωτογραφεία.
Μερικά ονόματα G. Martinengo (Μαρτινέγκος), Δημητριάδης, Λοΐζος. Αρκετοί έδιναν τις φωτογραφίες τους σε εκδότες καρτ – ποστάλ (περίπτωση Μartinengo) και άλλοι ειδικεύονταν σε πορτραίτα (Δημητριάδης, Λοΐζος).

ladikos_fotografeia
H Στράτα Μαρίνα φωτογραφημένη πριν το 1893 (φωτογραφία αγνώστου). (βιβλ. Εικονογραφημένη Εστία)

Στο κείμενό μας αξίζει μια ιδιαίτερη αναφορά στον G. Martinengo γιατί με τον όγκο των φωτογραφιών του αιχμαλώτισε τη Ζάκυνθο στα τέλη του 19ου αιώνα και έτσι οι νεότερες γενιές έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν το νησί των προγόνων τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι φωτογραφίες του Martinengo κυκλοφορούσαν – ως καρτ ποστάλ – από διάφορους εκδότες για πολλές δεκαετίες.
Στον Martinengo οφείλουμε επίσης και τις θαυμάσιες φωτογραφίες που περιέχονται στο βιβλίο «1798 – 1898» ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΝ ΤΕΥΧΟΣ ΕΠΙ ΤΗ ΕΚΑΤΟΕΝΤΗΡΙΔΙ ΑΠΟ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΕΩΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ (ΑΘΗΝΑ 1902).

ladikos_fotografia
Τρία παιδιά φωτογραφημένα από το φωτογραφείο «Λοϊοζος» (αρχές 1900)

Το παράδοξο είναι ότι για τον Martinengo δεν γίνεται καμία αναφορά στον τοπικό τύπο της εποχής κι έτσι δεν υπάρχουν στοιχεία για την ταυτότητά του. Το μόνο γνωστό στοιχείο είναι ότι ο αδελφός του ήταν φυσικός και πέθανε στη δεκαετία του ’30. Έχω τη γνώμη ότι το νησί του οφείλει μια τιμή.
Ο Γ. Δημητριάδης είχε το φωτογραφείο του στην πλατεία Αγίου Μάρκου, δίπλα από το Ρωμιάνικο Καζίνο και έμεινε στο νησί μέχρι την πρώτη δεκαετία του 20ου αιώνα.
Για τον δε Διονύσιο Λοΐζο γνωρίζουμε ότι άσκησε το επάγγελμα του φωτογράφου στα τέλη του 19ου αιώνα.
Τους πρωτοπόρους αυτούς ζακυνθινούς φωτογράφους ακολούθησαν αρκετοί επαγγελματίες και ερασιτέχνες μέχρι και τις μέρες μας, αφού η τέχνη της φωτογραφίας παραμένει πάντα μαγική.