Διαταραχές λόγου και ομιλίας

Γράφειο Λυμούρης Αλέξανδρος
Λογοθεραπευτής

Δυσπραξία
Ο όρος δυσπραξία αναφέρεται σε παιδιά και δηλώνει μια διαταραχή του κινητικού συντονισμού που επηρρεάζει την ικανότητά τους να εκτελούν εκούσιες μυικές κινήσεις. Είναι συχνότερη στα αγόρια από ότι στα κορίτσια, και αποτελεί μια ξεχωριστή διαταραχή , που εντοπίζεται στον κινητικό προγραμματισμό, δηλαδή στην λειτουργία του εγκεφάλου να συντονίζει μια σειρά από μυικές κινήσεις για την εκτέλεση μιας ηθελημένης πράξης. Όταν πρόκειται για ακούσιες κινήσεις, τότε οι ίδιοι μύες λειτουργούν φυσιολογικά.
Δεν αναφερόμαστε λοιπόν σε νευρομυικές βλάβες, αλλά σε διαταραχή της ανάπτυξης περιοχών του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τον «προγραμματισμό» και τον συντονισμό λεπτών και περίπλοκων χειρισμών.

Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις και συμπεριφορές για την ύπαρξη Δυσπραξίας σε μικρή ηλικία;
•Σκοντάφτει συχνά πάνω σε έπιπλα, φαίνεται αδέξιο
•Καθυστερεί να μιλήσει
•Καθυστερεί να περπατήσει
•Δυσκολεύεται και αποφεύγει κατασκευαστικά παιχνίδια: lego,σφηνώματα, puzzles
•Δυσκολεύεται να μάθει ποδήλατο
•Δυσκολεύεται στα παιχνίδια ισορροπίας: κουτσό, σχοινάκι
•Δυσκολεύεται να μάθει να δένει τα κορδόνια του
•Δυσκολεύεται να κουμπώσει και να ξεκουμπώσει ένα ρούχο
•Δυσκολεύεται να μάθει να κλείνει το φερμουάρ
•Δυσκολεύεται να ανέβει και να κατέβει τα σκαλοπάτια
•Δυσκολεύεται και αποφεύγει ομαδικά παιχνίδια με μπάλα
•Αυξημένη κινητικότητα (κούνημα και χτύπημα κάτω άκρων όταν κάθεται, χτύπημα άνω άκρων-παλαμάκια ή φτερουγίσματα με καρπούς χεριών).
•Δυσκολευεται να μεινει ακίνητο
•Υψηλά επίπεδα υπερέντασης με φωνές και κραυγές
•Σύγχυση και εκρηκτική συμπεριφορά
•Απουσία συναίσθησης κινδύνου (π.χ. άλμα από μεγάλο ύψος κ.α.).
•Ατυχήματα στο τραπέζι κατά το φαγητό (λερώνεται, ρίχνει το ποτήρι,τρώει με τε χέρια)
•Φτωχή κινητικότητα: Δυσκολεύεται να κρατήσει σωστά το μολύβι, να χρησιμοπιει το ψαλίδι, οι ζωγραφιές του μπορεί να δίνουν την αίσθηση ότι προέρχονται από παιδί μικρότερης ηλικίας
•Διάσπαση προσοχής: Συχνά σταματά μία δραστηριότητα πριν την ολοκληρώσει
•Απουσία φανταστικού παιχνιδιού: Δεν δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον να παίξει μόνο του με έναν «φανταστικό» φίλο (μιλώντας χωρίς συνομιλητή ή αλληλεπιδρώντας άμεσα με τα παιχνίδια του)
•Τάση για απομόνωση(όταν απορρίπτεται από τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας του-προτιμά τη συντροφιά ενηλίκων)
•Αισθητηριακός και κινητικός ερεθισμός (π.χ. αντιδράσεις φυγής σε έντονους θορύβους ή στην ένδυση με νέα ρούχα, π.χ. μάλλινα)
•Διαταραχές στο λόγο

Δυσπραξία και Λόγος
Η λεκτική δυσπραξία μπορεί να είναι εξελικτικής μορφής, δηλαδή να υπάρχει από την γέννηση ή μπορεί να είναι επίκτητη, ως αποτέλεσμα εγκεφαλικού τραύματος καισχετίζεται με τη λεκτική επικοινωνία. Η εξελικτική στοματική δυσπραξία αφορά στην εκτέλεση στοματικών ή λαρυγγικών κινήσεων, οι οποίες είναι μη λεκτικές. Η ύπαρξη στοματικής δυσπραξίας σχεδόν πάντα σημαίνει οτι θα συνυπάρχει και η λεκτική. Αντίθετα, η ύπαρξη λεκτικής δυσπραξίας δεν σημαίνει οτι θα συνυπάρχει και η στοματική.

Ένα παιδάκι με εξελικτικής μορφής λεκτική και στοματική δυσπραξία, μπορει να έχει :
•Απουσία βαβίσματος ή καθυστέρηση του
•Αδυναμία να βήξει ή να βγάλει τη γλώσσα
•Κινήσεις “ψαξίματος”, για σωστή τοποθέτηση γλώσσας και χειλέων
•Καθυστέρηση στην παραγωγή του λόγου΄(να ξεκινήσει 2,5-3 ετών)
•Δυσκολία στην μίμηση ήχων και κινήσεων
•Δυσκολία στην άρθρωση συγκεκριμένων φθόγγων ή και συμφωνικών συμπλεγμάτων
•Καλύτερη κατανόηση από έκφραση
•Δυσκολεύεται να αρθρώσει ιδιαίτερα τις πολυσύλλαβες λέξεις
•Προφέρει την ίδια λέξη με διαφορετικό τρόπο
•Μιλάει με αργό ρυθμό και κάνει πολλές παύσεις
•Συχνά απλοποιεί τις λέξεις, αλλάζοντας τα σύμφωνα που το δυσκολεύουν, με αυτά που προφέρει καλύτερα
•Δυσκολία στον έλεγχο της ταχύτητας, του ρυθμού και της έντασης της ομιλίας
•Περιορισμένο λεξιλόγιο

Ο λογοθεραπευτής είναι ο επιστήμονας αυτός που θα διαγνώσει την ύπαρξη της διαταραχής. Δεδομένου ότι απουσιάζουν άλλες διαταραχές (όπως εγκεφαλική παράλυση, ημιπληγία, νοητική υστέρηση, διάχυτη αναπτυξιακή διαταραχή) θα αξιολογήσει λεπτομερώς το παιδί με μια σειρά από δοκιμασίες, και εφ’όσον επιβεβαιώσει την ύπαρξη λεκτικής ή/και στοματικής δυσπραξίας, θα εφαρμόσει το κατάλληλο θεραπευτικό πρόγραμμα. Όσο νωρίτερα διαγνωσθεί, τόσο το καλύτερο για το παιδί γιατί πρέπει να αναφερθεί ότι η δυσπραξία είναι μια δύσκολη διαταραχή που χρειάζεται πολύ χρόνο και προσπάθεια για να ξεπεραστεί.Η μη έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της μπορεί να επιφέρει γενίκευση των προβλημάτων κατα την είσοδο του παιδιού σε τάξεις προ-νηπίων, νηπίων και αργοτερα στις σχολικές τάξεις, διαδικασία που συχνά επιφέρει σύγχυση και μειωμένη αυτοεκτίμηση στο παιδί.Τέλος, η συνεργασία του λογοθεραπευτή με τους εκπαιδευτικούς και τους γονείς είναι απαραίτητη καθως οι τελευταίοι είναι αυτοί που παρατηρούν και ασχολούνται τις περισσότερες ώρες της ημέρας με το παιδί.

ΦΩΤΟ: logotherapist.com.gr



Τελευταία άρθρα