Γ. Παυλίδης: “Η δυσλεξία είναι θείο δώρο”

-Γιατί, ενώ το παιδί μου είναι έξυπνο και προσπαθεί, αντιμετωπίζει σοβαρά μαθησιακά προβλήματα, ειδικά στην ανάγνωση και την ορθογραφία;
-Γιατί, ενώ αποδίδει πολύ καλά στα προφορικά ή στα μαθηματικά, υστερεί στα γραπτά;
-Είναι τεμπέλης, αδιάφορος, απρόσεκτος ή μήπως είναι ευφυής Δυσλεξικός;
-Του φεύγει ο χρόνος σε άσκοπα διαλλείματα και συχνότατα είναι αφηρημένος, υπερκινητικός και παρορμητικός. Μήπως είναι δυσλεξικός;

Ερωτήματα που απασχολούν κάθε γονιό και με τη βοήθεια του πλέον ειδικού, του Καθηγητή Γιώργου Παυλίδη απαντήθηκαν χθες το βράδυ στην εκπομπή “Προκλήσεις” από το ΙΟΝΙΑΝ προκειμένου να αποσαφηνιστεί το φαινόμενο που ο ίδιο χαρακτηρίζει ευλογία.

ΕΡ.: Κοινότυπη ερώτηση αλλά αναγκαία το τι είναι η Δυσλεξία;
ΑΠ.:
Η δυσλεξία είναι Θείο δώρο, μόνον όταν γνωρίζουμε την ύπαρξή της και την αντιμετωπίζουμε έγκαιρα και σωστά. Αντίθετα, η άγνοια χειροτερεύει την ειδική μαθησιακή δυσκολία που εμφανίζεται στην ανάγνωση, στην ορθογραφία, στο γραπτό λόγο και ιδιαίτερα στη μεταφορά της σκέψης σε γραπτό. Τα αίτια είναι πάντοτε βιολογικά, νευρολογικά και κυρίως κληρονομικά. Υπάρχουν από τη γέννα.

ΕΡ.: Ποιο είναι το θεμελιώδες διαγνωστικό σύμπτωμα-κριτήριο της δυσλεξίας;
ΑΠ.:
Είναι η πολύ αργή ανάγνωση που τους συνοδεύει διά βίου. Οι δυσλεκτικοί διαβάζουν εξαιρετικά αργά κάνοντας πολλά λάθη. Συχνά πηδούν σειρές, κομπιάζουν, επαναλαμβάνουν, προσθέτουν ή αφαιρούν συλλαβές ή αντικαθιστούν λέξεις, ώστε μερικές φορές άλλη λέξη να βλέπουν και άλλη να διαβάζουν.

ΕΡ.: Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα του φαινομένου;
ΑΠ.:
Η δυσλεξία είναι κρυφή και παραπλανητική, διότι δεν φαίνεται στην καθημερινή προφορική επικοινωνία, αφού δεν παρουσιάζουν προβλήματα λόγου-ομιλίας και συχνά έχουν εξαιρετική λογική, εφευρετικότητα και ευφυΐα. Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι η μεταφορά της σκέψης τους στο γραπτό. Μια άλλη διαφορά-αντίθεση βρίσκεται μεταξύ των πολύ χαμηλών τους επιδόσεων στα γλωσσικά και θεωρητικά μαθήματα. Είναι εξαιρετικά ανορθόγραφοι, κολλούν τις λέξεις, ξεχνούν να βάζουν τόνους. Μπορούν ακόμη να γράψουν 3 φορές την ίδια λέξη στην ίδια πρόταση με 3 διαφορετικούς τρόπους.

ΕΡ.: Ποια είναι τα πρώιμα συμπτώματα από την προσχολική ηλικία;
ΑΠ.:
Τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξουμε είναι δυσκολίες συγχρονισμού – συντονισμού πράξεων και διατήρησης ρυθμού-ρυθμικών κινήσεων. Ακόμη παρουσιάζουν προβλήματα αλληλοδιαδοχής, όπως βραδύτερη μάθηση της αυτόματης εκτέλεσης διάφορων αλληλοδιαδοχικών κινήσεων-ενεργειών.

ΕΡ.: Σε τι αναφερόμαστε όταν μιλάμε για προβλήματα αντιστροφών, αλληλουχίας και αποστήθισης:
ΑΠ.:
Οι δυσλεξικοί συχνά αντιστρέφουν τη σειρά, για παράδειγμα, των ημερών, των εποχών, των λέξεων μέσα σε μια πρόταση. Έχουν δυσκολία στο να ακολουθούν πολύπλοκες διαδοχικές προφορικές οδηγίες. Σπανιότερα παρουσιάζουν σύγχυση προσανατολισμού. Ακόμη, προβλήματα στην αποστήθιση ποιημάτων, κ.α.. Συχνά τους χαρακτηρίζει συναισθηματική ανωριμότητα. Επίσης, παρουσιάζουν ορισμένα ιατρικά προβλήματα, που στη σχολική ηλικία οφείλονται στο άγχος που τους δημιουργεί η καθημερινή αποτυχία στο σχολείο.

ΕΡ.: Σε τι διαφέρουν οι έξυπνοι δυσλεκτικοί από τα άτομα με γενική μαθησιακή καθυστέρηση;
ΑΠ.:
Η δυσλεξία έχει τελείως διαφορετική αιτιολογία και εξέλιξη από τη γενική μαθησιακή καθυστέρηση, η οποία οφείλεται σε χαμηλή ευφυΐα, σε αρνητικούς ψυχο-περιβαλλοντολογικούς παράγοντες ή σε συνδυασμό τους. Αντίθετα η δυσλεξία, δεν προκαλείται ποτέ από νοητικο-ψυχο-περιβαλλοντο- εκπαιδευτικούς παράγοντες.

ΕΡ.: Πώς αισθάνεται ο γονιός δυσλεξικού πριν γνωρίζει τι είναι η δυσλεξία;
ΑΠ.:
Λόγω άγνοιας, αδίκως αισθάνεται ανεπαρκής. Αρνείται να το δεχθεί, νιώθει ενοχές, τύψεις, θυμό, δυστυχία και τέλος απελπισία. Φυσικά δεν είναι υπεύθυνος ούτε ο γονιός, ούτε το παιδί, διότι κανείς δεν μπορεί να καθορίσει τα γονίδιά μας. Αλλάζει όμως ριζικά προς το θετικό η συμπεριφορά του, όταν γνωρίζει τι είναι δυσλεξία και αποδεχθεί την πραγματικότητα.

ΕΡ.: Και πως πρέπει να συμπεριφερθεί;
ΑΠ.:
Γι’ αυτό, ο γονιός πρέπει επικεντρωθεί τις ώρες της μελέτης στο σπίτι. Αποφύγετε παντελώς τις αρνητικές και υποτιμητικές παρατηρήσεις, τα ‘κοσμητικά’ επίθετα, κλπ. Επιβραβεύστε την προσπάθεια, ασχέτως αποτελέσματος, ώστε να αυξήσετε το κίνητρό τους για προσπάθεια. Τονίστε και επιβραβεύστε τα σωστά, χωρίς να επιμείνετε στα λάθη. Αποφύγετε τη σύγκριση με άλλα παιδιά, που αποδίδουν καλύτερα.

ΕΡ.: Στο σχολείο πώς να εξετάζονται;
ΑΠ.:
Σύμφωνα με το νόμο, οι δυσλεξικοί πρέπει να εξετάζονται προφορικά σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Στις γραπτές, πρέπει να είναι στην ίδια αίθουσα με τους συμμαθητές τους. Μετά το τέλος της γραπτής εξέτασης να εξετάζονται προφορικά, ατομικά σε ήσυχη αίθουσα, χρησιμοποιώντας το γραπτό τους ως πρόχειρο.

ΕΡ.: Σε τι διαφέρει το Τεστ που εφηύρατε από τα καθιερωμένα υποκειμενικά ψυχο-εκπαιδευτικά διαγνωστικά τεστ;
ΑΠ.:
Διεθνώς, η διάγνωση γίνεται με υποκειμενικά = ανακριβή κριτήρια αποκλεισμού, με ψυχο-εκπαιδευτικά σταθμισμένα τεστ, που όμως έτσι υποχρεωτικά καθυστερεί η διαδικασία. Το ιδανικό τεστ είναι βιολογικό, διότι δεν βασίζεται ούτε στην ανάγνωση ούτε στη γραφή αλλά στη σημαντικότατη βιολογική λειτουργία της οφθαλμοκίνησης, άρα μπορεί να εφαρμοστεί από την προσχολική ηλικία.

ΕΡ.: Πώς Αντιμετωπίζονται η Δυσλεξία και η Διάσπαση Προσοχής;
ΑΠ.:
Στη δυσλεξία δεν υπάρχει πρόβλημα προφορικού ή καθαρότητας λόγου και συνεπώς δεν τίθεται θέμα λογοθεραπείας, ούτε στην αντιμετώπιση, η οποία διεθνώς είναι ψυχο-εκπαιδευτική και πραγματοποιείται μόνο από εξειδικευμένους επιστήμονες.

ΕΡ.: Ποιές επιστημονικές ειδικότητες είναι οι κατάλληλες για να κάνουν τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της δυσλεξίας;
ΑΠ.:
Μόνον εξειδικευμένοι Ψυχολόγοι ή Ειδικοί Παιδαγωγοί κάνουν τη διάγνωση και την αντιμετώπιση. Χωρίς αυτούς δεν μπορεί να γίνει η διάγνωση, διότι το τεστ ευφυΐας είναι απαραίτητο για να αποκλειστεί η νοητική υστέρηση ως αιτία. Το πιο επικίνδυνο και τραγικό λάθος είναι το να διαγιγνώσκεται λόγω άγνοιας, ως νοητικά καθυστερημένο ένα ευφυές αλλά συνεσταλμένο δυσλεκτικό παιδί ή παιδί με διάσπαση προσοχής.

ΕΡ.: Πότε πρέπει να γίνει η διάγνωση και η αντιμετώπιση;
ΑΠ.:
Ποτέ δεν είναι αργά να γίνει η διάγνωση ή η αντιμετώπιση, αλλά το χθες είναι προτιμότερο από το σήμερα και αυτό από το αύριο. Το ιδανικό είναι από την Προσχολική ηλικία. Η σωστή και έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση αλλάζουν τη ζωή του παιδιού και της οικογενείας του, οδηγούν στην υψηλή αυτοπεποίθηση.

Θέματα που ίσως σας ενδιαφέρουν