Πνιγμός

Γράφει ο Φιλιππόπουλος Βασίλειος
Ειδικός Παθολόγος
Συνεργάτης Πολυϊατρείου IASSIS
Λαγανάς, Ζάκυνθος, Τηλ. 2695051095
Μοβ. 6941553423 (24hours)
e-mail: [email protected]

Πνιγμός είναι η διαδικασία εμφάνισης αναπνευστικής διαταραχής από ασφυξία
μετά από παρατεταμένη ακούσια ή εκούσια εμβύθιση σε νερό ή άλλο υγρό μέσο.


Ορισμοί – Είδη πνιγμού

Πνιγμός: καθορίζεται ως ο θάνατος που προέρχεται από ασφυξία μετά από βύθιση σε υγρό.
Παρ’ολίγον πνιγμός: αναφέρεται ως επεισόδιο ασφυξίας που προήλθε από βύθιση σε υγρό ικανής σοβαρότητας να απαιτήσει ιατρική φροντίδα.
Υγρός πνιγμός: ασφυξία με ενεργητική ή παθητική εισροή υγρού στους πνεύμονες.
Ξηρός πνιγμός: ασφυξία χωρίς εισροή υγρού στους πνεύμονες λόγω λαρυγγοσπασμού.

Αίτια που οδηγούν στον πνιγμό
1. Ατυχήματα κατάδυσης κατά τη διάρκεια υποβρύχιας δραστηριότητας
2. Ανεπαρκής επιτήρηση νηπίου ή παιδιού, εκ μέρους των ενηλίκων συνοδών τους.
3. Άγνοια ή έλλειψη κατάλληλης κολυμβητικής παιδείας.
4. Λαρυγγόσπασμος στο θύμα, από τυχαία απότομη είσοδο αλμυρού θαλασσινού νερού στό λάρυγγα.
5.Κατανάλωση αλκοόλ ή ναρκωτικών ουσιών ή ψυχοτρόπων φαρμάκων και ηρεμιστικών.
6. Ζάλη κάθε είδους και προέλευσης (πχ ίλιγγος, υπόταση, εγκεφαλική ισχαιμία, κλπ), ιδίως σε ηλικιωμένα άτομα.
7. Τραυματισμός του θύματος από πλωτό μεταφορικό μέσον
8. Πνιγμός σε ναυαγούς χωρίς σωσίβιο, είτε λόγω εξάντλησης, είτε λόγω υποθερμίας.
9. Γαστρική υπερφόρτωση σε άτομα που κολυμπούν φαγωμένα.
10. Υπογλυκαιμία.
11. Ύπαρξη διάφορων νοσημάτων όπως καρδιαγγειακά, ψυχιατρικά, νευρολογικά.
12. Ο τραυματισμός της κεφαλής ή της σπονδυλικής στήλης είτε μετά από απότομη κατάδυση σε αβαθή νερά ή σε
βραχώδη βυθό.
13. Επικίνδυνα παιχνίδια στο νερό
14. Δαγκώματα από υδρόβιους οργανισμούς
15. Κολύμβηση σε θάλασσα με υψηλό κυματισμό, ρεύματα ή άλλους εμφανείς ή μη κινδύνους.

Παθοφυσιολογία του πνιγμού

α) Πνιγμός σε φρέσκο νερό
Το καθαρό νερό είναι υποτονικό σε σχέση με το αίμα (διότι η πυκνότητά του σε άλατα είναι πολύ μικρότερη) με αποτέλεσμα να απορροφάται ταχέως από τα τριχοειδή αγγεία των πνευμόνων και να εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος σε μεγάλες ποσότητες. Αυτό προκαλεί υπερβολαιμία, αιμοδιάλυση, αιμόλυση, υπερκαλιαιμία (απελευθέρωση καλίου από τα ερυθροκύτταρα) και οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Η ανοξία και οι ηλεκτρολυτικές διαταραχές προκαλούν σοβαρές μυοκαρδιακές αλλαγές που προκαλούν κοιλιακή
μαρμαρυγή εντός λεπτών μετά την εμβάπτιση, με ταχεία ανακοπή της καρδιάς.

β) Πνιγμός σε θαλασσινό νερό
Το θαλασσινό νερό είναι υπέρτονο υδάτινο διάλυμα διαφόρων αλάτων με πυκνότητα μεγαλύτερη των υγρών του αίματος,με αποτέλεσμα το πέρασμα του πλάσματος και
των πρωτεϊνών από τα τριχοειδή αγγεία του αίματος στις κυψελίδες. Αυτό προκαλεί υπογκαιμία, αιμοσυμπύκνωση χωρίς αιμόλυση,σοβαρή αρτηριακή υποξία και ανοξία του
μυοκαρδίου με σταδιακή αποδυνάμωση της καρδιακής δραστηριότητας και καρδιαγγειακή κατάρρευση. Μεταξύ των δύο ειδών πνιγμού, ο πνιγμός στο γλυκό νερό είναι βαρύτερη
κατάσταση, πιο σύντομη διαδικασία και αντιμετωπίζεται δυσκολότερα.

Φάσεις του πνιγμού
1. Φάση της έκπληξης: αποτελείται από ένα εισπνευστικό αντανακλαστικό του ατόμου μόλις εμβυθιστεί στο νερό.
2. Φάση της αντίστασης: σε κατάσταση πλήρους βύθισης οι πρώτες εισπνοές του νερού προκαλούν σπασμό της γλωττίδας εμποδίζοντας τη διείσδυση επιπλέον
νερού στους πνεύμονες. Αυτή η αρχική φάση της άπνοιας (κατά την οποίο το άτομο είναι ταραγμένο και προσπαθεί να επανέλθει στην επιφάνεια) διαρκεί περίπου 1
λεπτό.
3. Φάση της δύσπνοιας: όταν δεν μπορεί να κρατήσει την αναπνοή του λόγω υπερκαπνίας, η γλωττίδα απελευθερώνεται και αρχίστε να εισέρχονται μεγάλες
ποσότητες υγρού στους πνεύμονες και στο στομάχι.
4. Φάση της άπνοιας: υπάρχει απώλεια της συνείδησης, κατάργηση των αντανακλαστικών και κώμα.
5. Τελική φάση: καρδιακή ανακοπή. Η συνολική διάρκεια της ασφυξίας είναι 3-5 λεπτά στην βύθιση σε γλυκό νερό και 6-7 λεπτά στην βύθιση στο θαλασσινό νερό, αλλά μπορεί να ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ:
1) Όταν το θύμα βρίσκεται κοντά στην ακτή μπορούμε να πετάξουμε ένα σωσίβιο, ένα σχοινί, μια πετσέτα, ένα ξύλο και να τον τραβήξουμε στη στεριά.
2) Αν μπορούμε να πλησιάσουμε το θύμα πατώντας στο βυθό, σπρώχνουμε προς το μέρος του ένα σωσίβιο για να κρατηθεί.
3) Ποτέ δεν προσπαθούμε να διασώσουμε πνιγόμενο μέσα στο νερό αν δεν έχουμε την κατάλληλη εκπαίδευση ναυαγοσώστη ή δεν διαθέτουμε σωστικά μέσα
(αεροθάλαμος, σωσίβιο γιλέκο, κλπ).
5) Η καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) δεν μπορεί να εφαρμοσθεί μέσα στο νερό,καθώς είναι επικίνδυνο και αποτελεί χάσιμο χρόνου.
6) Μόλις μεταφέρουμε το θύμα στην ακτή ζητήστε από άλλους να καλέσουν ασθενοφόρο (ΕΚΑΒ 166) και αρχίζουμε αμέσως ΚΑΡΠΑ με το θύμα ύπτιο, αφού
αφαιρέσετε από το στόμα του όλα τα ξένα σώματα (φύκια, μασέλες, κλπ) και έχοντας υπ΄όψιν ότι μπορεί το θύμα να κάνει εμετό και να γίνει εισρρόφηση. Η καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση ακολουθεί την παραδοσιακή ακολουθία (Αεραγωγός – Αναπνοή – Κυκλοφορία) αρχίζοντας με την εφαρμογή 5 αρχικών εμφυσήσεων που ακολουθούνται από 30 θωρακικές συμπιέσεις και συνεχίζοντας με την εφαρμογή 2 εμφυσήσεων και 30 θωρακικών συμπιέσεων σε επαναλαμβανόμενους κύκλους, μέχρι
την επανεμφάνιση σημείων ζωής, την εξάντληση του διασώστη ή την διάθεση εξειδικευμένης ομάδας που θα αναλάβει την εφαρμογή προχωρημένου επιπέδου
υποστήριξης της ζωής.

ΦΩΤΟ: www.neakriti.gr