Γ. Γραμματίδης: “Η “άσπρη” μέρα δεν έρχεται με την ύφεση”

Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει από το νησί μας, ο πρόεδρος του Ελληνο – Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου και του Ινστιτούτου Οικονομικής και Δημόσιας Διακυβέρνησης Γιάννος Γραμματίδης.
Μας υποδέχθηκε με γλώσσα απλή και κατανοητή και με διάθεση ενημέρωσης αλλά και καταγραφής των απόψεων της κοινωνίας. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης που ακολουθεί περιέγραψε με γλαφυρό τρόπο τη σημερινή δύσκολη κατάσταση της χώρας μας και τα αίτια που μας οδήγησαν σε αυτή. Ακολούθως αναφέρθηκε διεξοδικά στο μοντέλο ανάπτυξης το οποίο θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να βγάλει την χώρα από την κρίση. Ταυτόχρονα αποδίδει σημασία κύρια στη συζήτηση με τους πολίτες διότι μόνο έτσι οι απόψεις θα καταγραφούν, θα συστηματικοποιηθούν και θα αποτελέσουν μέρος συγκεκριμένων προτάσεων οικονομικής πολιτικής προς το σύνολο του πολιτικού προσωπικού της χώρας χωρίς εξαίρεση.

ΕΡ.: “Όλη η αλήθεια” είναι ο τίτλος της σημερινής Ημερίδας για τις μεταρρυθμίσεις, την απασχόληση και την ανάπτυξη έχει τίτλο. Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της αλήθειας;
ΑΠ.:
Είναι η αναφορά σε όλα τα παθογόνα χαρακτηριστικά της οικονομίας. Θα συζητήσουμε το γιατί τάχα μετά από πέντε περίπου χρόνια μνημονιακών συμμορφώσεων, που σύμφωνα με τους διεθνείς δείκτες κατατάσσουν την Ελλάδα πρώτη χώρα σε σχέση με τον αριθμό των μεταρρυθμίσεων, εξακολουθούμε να είμαστε σε ύφεση. Με άνεργους περίπου 1.300.000 συμπατριώτες μας, με εκατοντάδες χιλιάδες κλειστές επιχειρήσεις, με υπέρογκο δανεισμό πού ξεπερνάει το 170% του ΑΕΠ, με μη εξυπηρετούμενα δάνεια ιδιωτών κι επιχειρήσεων να ξεπερνούν τα 77 δις ευρώ και με 230,000 ταλαντούχους νέους μας να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα. Θα αναφερθούν οι λόγοι πού συντηρούν την ύφεση και τις παραπάνω επιπτώσεις της κρίσης και που είναι πολλοί.

“Οι ευθύνες των Κυβερνήσεων”

ΕΡ.: Ποιες οι ευθύνες των κυβερνήσεων διαχρονικά;
ΑΠ.:
Ενδεικτικά οι κυβερνήσεις της χώρας από το 2009 μέχρι και σήμερα επικεντρώθηκαν κύρια στη λήψη μέτρων δημοσιονομικού χαρακτήρα χωρίς να τα εξισορροπούν με μέτρα ανάπτυξης. Επικεντρώθηκαν δηλαδή στην αύξηση των εσόδων και την μείωση των δαπανών γιατί αυτό επέβαλε ένα μεγάλο μέρος των μνημονιακών μας υποχρεώσεων. Η αύξηση των εσόδων πραγματοποιήθηκε με την επιβολή πολλών και δυσβάστακτων φόρων περιλαμβανομένων και των φόρων στην ακίνητη περιουσία. Από την άλλη πλευρά η μείωση των δαπανών πραγματοποιήθηκε με την μείωση των συντάξεων και την απαράδεκτα μεγάλη μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Έτσι δημιουργήθηκε το δημοσιονομικό πλεόνασμα, με έναν εντελώς ανορθόδοξο τρόπο, θυσιάζοντας δηλαδή την ανάπτυξη.

ΕΡ.: Ποιος θα ήταν ο σωστότερος τρόπος;
ΑΠ.:
Η απάντηση είναι σύνθετη καθόσον συνδυάζεται με τη συζήτηση για τη διαμόρφωση των μνημονιακών υποχρεώσεων της χώρας, με άλλα λόγια με την διαπραγματευτική της στρατηγική που δυστυχώς από την αρχή πίσω στο 2010 δεν υπήρξε. Ας πάρουμε σαν παράδειγμα το μέτρο της επιβολής περισσότερων φόρων. Πέρα από τη βασική αρχή της οικονομίας, οτι δηλαδή σε περίοδο ύφεσης περισσότεροι και βαρύτεροι φόροι δεν πρέπει να επιβάλλονται, είναι αυτονόητο ότι θα έπρεπε να επιδιωχθούν εναλλακτικοί τρόποι ευρέσεως ισοδυνάμων μέτρων.

“Επιβλήθηκαν μέτρα χωρίς αντίσταση”

ΕΡ.: Και τι είναι αυτό που στερήθηκαν οι επιχειρήσεις;
ΑΠ.:
Από την άλλη πλευρά η μείωση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στέρησε ύλης χιλιάδες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνταν στον χώρο των δημοσίων έργων αντί να την αυξήσει, πέρα και από την επιπλέον αρνητική επίπτωση στα έργα υποδομών που θα βοηθούσαν την περιφερειακή ανάπτυξη. Η λήψη τέτοιων ανορθόδοξων μέτρων είναι σαφές ότι επιβλήθηκε από τους δανειστές μας ελλείψει αντίστασης από την ελληνική πλευρά που είχε την ευχέρεια να την προβάλλει, αλλά δυστυχώς δεν το έκανε.

ΕΡ.: Αυτήν την παθολογία θα παρουσιάσετε και στο νησί μας;
ΑΠ.:
Όχι μόνο αλλά και τις προϋποθέσεις να αναδείξουμε μέσα από τις εκδηλώσεις που οργανώνουμε σε όλη την Ελλάδα. Στη Ζάκυνθο θα συζητήσουμε δημόσια αυτά τά θέματα με γλώσσα απλή και κατανοητή και με διάθεση ενημέρωσης αλλά και καταγραφής των απόψεων της κοινωνίας. Γι αυτόν τον λόγο καλούνται στη συνάντηση μας όλες οι παραγωγικές τάξεις και τόσοι άλλοι πού συνιστούν την τοπική κοινωνία. Αποδίδουμε σημασία κύρια στη συζήτηση με τους πολίτες και δευτερόντως στις μικρές ομιλίες πού θα προηγηθούν.

“Η κρίση παρέχει ευκαιρίες”

ΕΡ.: Ποιες είναι οι ευκαιρίες που οφείλει να αξιοποιήσει η χώρα προκειμένου να αυξήσει τον πλούτο και την απασχόληση;
ΑΠ.:
Οι ευκαιρίες βρίσκονται στην αξιοποίηση των συγκριτικών μας πλεονεκτημάτων, στον τουρισμό, την ηλιακή και την αιολική ενέργεια, τη ναυτιλία, τον πολιτισμό και την γεωργία ιδιαίτερα μάλιστα εκμεταλλευόμενοι τη διεθνή ζήτηση για προϊόντα μεσογειακής διατροφής. Θα πρέπει να δεί την κρίση σαν ευκαιρία να αλλάξει το οικονομικό της μοντέλο και να γίνει πλέον χώρα ανταγωνιστική.

“Ουραγοί στις μεταρρυθμίσεις”

ΕΡ.: Γιατί δεν υπάρχουν μεγάλες ξένες επενδύσεις παρά την βελτίωση της ανταγωνιστικότητας τα τελευταία χρόνια;
ΑΠ.:
Ποιος σας είπε ότι βελτιώθηκε η ανταγωνιστικότητα της χώρας; Βελτιώθηκε τάχα το πρόβλημα της μη ανταγωνιστικής μας φορολογίας με όλες τις εκπλήξεις του; Βελτιώθηκε το πρόβλημα της ταχύτητας στην απονομή της δικαιοσύνης; Μειώθηκε η γραφειοκρατία; Αν βέβαια εννοείται την άνοδο της χώρας στον πίνακα διεθνούς κατάταξης της Παγκόσμιας Τράπεζας αναφορικά με την ανταγωνιστικότητα θα σας πω ότι είναι αλήθεια, αλλά μόνο ονομαστικά. Είναι αλήθεια ότι είμαστε πρωταθλητές σ’ όλη την Ευρώπη ως προς την ποσότητα των μεταρρυθμίσεων, είμαστε όμως ουραγοί ως προς την εφαρμογή τους αφού μόνο ένα 15% από αυτές έχει εφαρμοσθεί. Αυτοί είναι μερικοί μόνο από τους λόγους που δεν υπάρχουν μεγάλες ξένες ή και ελληνικές επενδύσεις στη χώρα.

ΕΡ.: Ποια είναι κατά τη γνώση τα πιο βασικά πρακτικά εμπόδια για κάποιον ξένο που θέλει να επενδύσει στην Ελλάδα;
ΑΠ.:
Σίγουρα η γραφειοκρατία, η πολυνομία, το έλλειμμα αποτελεσματικότητας, οι σαθρές μικροδομές. Πιστεύουμε ότι ιδιαίτερα οι μικροδομές είναι σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας για την ανάπτυξη και ότι εάν αυτές δεν διορθωθούν οποιαδήποτε προσπάθεια ανάπτυξης θα πέφτει στο κενό. Οι κακές μικροδομές είναι τα μικρά στοιχεία σε ένα σύστημα τα οποία όμως μπορεί να αποβούν σημαντικά για την λειτουργία του συστήματος. Μπορούμε να φαντασθούμε τις κακές μικροδομές ως μια κολλώδη ουσία που εμποδίζει τα πράγματα να γίνονται.

“Το βάρος στην αναπτυξη”

ΕΡ.: Ποιοι είναι οι βασικοί τομείς της ελληνικής οικονομίας που θα «σηκώσουν» το μεγαλύτερο βάρος στην αναπτυξιακή διαδικασία;
ΑΠ.:
Οι βασικοί άξονες ανάπτυξης θα είναι ο ποιοτικός τουρισμός, συνδεδεμένος όμως με τον πολιτισμό, ο πρωτογενής τομέας και πιο συγκεκριμένα η γεωργία πού θα στηρίζεται στην αγροτοδιατροφική επιχειρηματικότητα, η ναυτιλία και η ακτοπλοία που θα στηρίζεται σε ποιοτική ναυτική εκπαίδευση και σ’ ένα ανταγωνιστικό νηολόγιο και η ενέργεια που θα πρέπει να στηρίζεται στην αξιοποίηση των εναλλακτικών πηγών της. Όλα αυτά όμως κάτω από την επίβλεψη ενός επιτελικού κράτους, μικρού κι ευέλικτου, που θα είναι φιλικό στον επιχειρηματία και γενικά στον πολίτη.

ΕΡ.: κ. Γραμματίδη, τι εννοούμε όταν λέμε οικονομική ανάπτυξη και πως θα επωφεληθούν οι πολίτες, οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι;
ΑΠ.:
Πρέπει να δημιουργηθεί μία νέα παραγωγική μηχανή για την παραγωγή προϊόντων διεθνώς εμπορεύσιμων έτσι ώστε να βελτιώσουμε το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, να φέρουμε φρέσκο συνάλλαγμα που θα μειώσει την εξάρτησή μας από τά δανεικά. Αναφέρομαι βέβαια στο ιδιωτικό χρέος, πού όμως είναι συνδεδεμένο με το δημόσιο. Παράλληλα πρέπει να ενταθεί ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων και της εφαρμογής τους ώστε να τονωθεί η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας. Μόνο μετά από την πάροδο δεκαετίας κάτω από τις παραπάνω προϋποθέσεις μπορούμε να ελπίζουμε σε ανάπτυξη. Πρώτα όμως πρέπει να μαζέψουμε τις ζημιές μας.

“Το μέλλον”

ΕΡ.: Πως βλέπετε την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σε πέντε και σε δέκα χρόνια;
ΑΠ.:
Πιστεύουμε ότι αυτή η σχεδιασμένη και σωστά εκτελεσμένη αντίδραση θα έπρεπε να είναι και η πολιτική για την έξοδο της χωράς από την κατηφόρα της κρίσης. Θα έπρεπε να υπάρχει μια συνετή και ρεαλιστική στρατηγική με σταθερές κινήσεις υλοποίησης και με στόχο την ανάπτυξη. Σε πρώτο στάδιο θα έπρεπε να σταματήσουμε την πτώση περιορίζοντας την. Μετά το σταμάτημα της πτώσης αυτό που θα έπρεπε να γίνει είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός αναπτυξιακού σχεδίου. Αυτό μπορεί να γίνει όχι βιαστικά αλλά με προσεκτικά βήματα και με κοινωνική συνεννόηση και συναίνεση. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορούν να εντοπισθούν, σε πρακτικούς όρους όμως, και να αναδεχθούν τα στοιχεία εκείνα που θα μας πάνε μπροστά, όπως ανταγωνιστικότητα, η καινοτομία και η επιχειρηματικότητα. Η διαδικασία της ανάπτυξης, η επιτάχυνση δηλαδή προς τα εμπρός, δεν πρέπει να είναι μια βιαστική διαδικασία σε κατάσταση του πανικού της πτώσης, όσο και αν βιαζόμαστε να φύγουμε από το εξαιρετικά δυσάρεστο κλίμα της οικονομικής ύφεσης. Αντίθετα, θα πρέπει να είναι μια προσεκτική διαδικασία με ρεαλιστικό σχεδιασμό αλλά και φαντασία, της οποίας τα οφέλη θα είναι ορατά ίσως και από αρκετά χρόνια. Οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις όταν αυτές γίνουν σχεδιασμένα και στοχευμένες σε τομείς σημαντικούς για την ανάπτυξη της χωρας, ίσως πάρουν χρόνο για να δώσουν αποτελέσματα, αλλά σίγουρα τα αποτελέσματα αυτά θα είναι σημαντικά και με διάρκεια και προς όφελος όλων. Θα είναι αποτελέσματα που θα μείνουν ως κληρονομιά στα παιδιά μας.



Τελευταία άρθρα