Ηθικόν δίδαγμα – Για την εμπιστοσύνη, την ελευθερία και δυο ολοστρόγγυλα παιδικά γαλάζια μάτια

Του Μπάμπη Πυλαρινού
[email protected]

Η Μαρία είναι κόρη των αγαπητών μου φίλων Κώστα και Πηγής. Είναι υπόδειγμα, πρώτη σε όλα, στο σχολείο, στη μουσική, στον αθλητισμό, συμμετέχει σε όλες τις συζητήσεις για κάθε θέμα, έχει γνώμη για την πολιτική, την παιδεία, τα κοινωνικά, ένα παιδί πραγματικά να το χαίρεσαι. Οι γονείς της, πολύ δικαιολογημένα την καμαρώνουν. Ο πατέρας της είναι πολύ κοινωνικός και ένας από τους πιο αξιόλογους και δημοφιλείς δικηγόρους. Με εντυπωσιάζει η μαχητικότητα, με την οποία αντιμετωπίζει κάθε υπόθεση που του έχει ανατεθεί. Μου κάνει τόσο εντύπωση αυτό, γιατί εγώ είμαι το άλλο άκρο. Για να καταλάβετε τι εννοώ: Ιούλιος του ‘90, 50ός Λόχος Διαβιβάσεων, στο Σουφλί. Η αφεντιά μου στην πρωινή αναφορά ζητάει άδεια. Η απάντηση του διοικητή, με μεγάλη ένταση: «Τώρα δεν γυρίσατε από άδεια, κύριε συνάδελφε;» (έτσι μας αποκαλούσε). Η δική μου απάντηση ήταν: «Μάλιστα, κύριε διοικητά». Ουδέποτε, βέβαια, είχα πάρει άδεια και, φυσικά, ούτε είχα μόλις επιστρέψει. Ο Κώστας, λοιπόν, είναι το ακριβώς αντίθετο από αυτή την δική μου υποχωρητική στάση. Έτσι, λοιπόν, εξηγείται και η μεγάλη του επαγγελματική επιτυχία. Αυτό έφερε πλούτο στην οικογένεια, κοινωνική αναγνώριση, ένα πολύ ωραίο και μεγάλο σπίτι, ταξίδια στο εξωτερικό, υπέροχες εμπειρίες για την Μαρία στα διάφορα μέρη του κόσμου, κοσμοπολιτισμός και απολαύσεις.
Φέτος, η Μαρία είναι στη Β΄ Λυκείου και έχει ακολουθήσει τη θεωρητική κατεύθυνση, για να γίνει και αυτή, σαν τον μπαμπά, δικηγόρος, όπως λέει η ίδια. Ο πατέρας της καμαρώνει για αυτό και πραγματικά είναι βαθιά ικανοποιημένος από την πορεία της κόρης του.
Όμως, τον τελευταίο καιρό η Μαρία έχει αλλάξει. Την βρίσκεις να χαζεύει στο παράθυρο, αφηρημένη, να της μιλάς και να μην ακούει, γιατί ο νους της ταξιδεύει, να «κολλάει», για ώρες, στο κινητό. Τα βράδια κλίνει τα φώτα στο δωμάτιο και ακούει μουσική και στο σχολείο υπάρχει μια σαφής πτώση στις επιδόσεις της στα μαθήματα. Δεν είναι εδώ πια η Μαρία, μόνο το σώμα της μένει στ σπίτι των γονιών της, όλα τα άλλα βρίσκονται αλλού. Είναι ερωτευμένη και το ζει με όλο της το είναι.
Οι γονείς της είναι αρκετά αναστατωμένοι. Βρεθήκαμε μαζί ένα βράδυ και μοιράστηκαν μαζί μου τις ανησυχίες τους για την εξέλιξη της Μαρίας. Είπανε πολλά, πρόλαβαν και τσακώθηκαν, κιόλας, για το ποιος φταίει. Όταν συμβιώνεις με έναν άνθρωπο, πολλές φορές μια κρίση ανασύρει παλιές οργές και ανεπεξέργαστα αρνητικά συναισθήματα, που έχεις γι’ αυτόν και οδηγείσαι σε μια σύγκρουση για θέματα μάλλον που δεν διαφωνείς. Γιατί δεν επεξεργάστηκες ή δεν συγκρούστηκες τότε που ήταν η ώρα του και αυτό έμεινε και έγινε φαρμάκι και δηλητηρίασε τα πάντα. Η ένταση υποχώρησε και συζήτησαν τι πρέπει να κάνουν, να δράσουν, δηλαδή, για να έχουν κάποιο αποτέλεσμα.
Πράγματι, τώρα που το βλέπω από τη μεριά του θεατή, ο ρόλος του γονέα είναι συχνά τόσο άχαρος και αγχωτικός, ιδίως όταν τα παιδιά είναι στην εφηβεία. Ένα ταλαίπωρο πλάσμα που προσπαθεί σχεδόν να αλλάξει τον κόσμο, να βάλει όρια, να επιβάλει, πολλές φορές με αστείο αποτέλεσμα, και όλα αυτά να πρέπει να τα δικαιολογήσεις κιόλας. Τους συμπόνεσα και έκανα αρκετές προσπάθειες, αποσυμπίεσης, λιγότερου άγχους και χαμηλότερων προσδοκιών και από το ρόλο τους ως γονείς και από το παιδί τους. Δεν ξέρω αν κατάφερα κάτι, ως άλλος ταλαίπωρος κι εγώ, που βάζει στόχους, πιέζει, ιδρώνει, προσπαθώντας να τους επιτύχει. Προσπάθησα πάντως. Για λίγη ώρα επικράτησε κάποια σιωπή. Αμέσως μετά, ήρθε το φαγητό και αυτό δημιούργησε μια χαλαρότητα. Ίσως, έκλεισε το θέμα, σκέφτηκα. Ενώ κάποιες πιρουνιές διαδραματίζονταν, ξεκινάνε και τα πρώτα σχόλια για το φαγητό. Ακολουθεί μια σιωπή, και τότε, χωρίς καμιά απολύτως πρόθεση να διαταράξει την ησυχία, βλέπω ένα δάκρυ να μαζεύεται στο δεξί μάτι της Πηγής. Αφού μαζεύτηκε αρκετή ποσότητα και, αφού φαίνεται το δάκρυ εγκλιματίστηκε στο περιβάλλον, κοίταξε δεξιά και αριστερά και κύλησε στο μάγουλό της λίγο δειλά στην αρχή, αλλά θαρραλέα και ρωμαλέα μετά. Καμιά άλλη σύσπαση του προσώπου ή άλλη σωματική έκφραση δεν συνόδευαν το δάκρυ, ήταν μόνο του σε όλο το πρόσωπο και το σώμα, για να εκφράσει αυτό που αισθανόταν η Πηγή.
Ο Κώστας δεν είδε τίποτα. Είναι οι άμυνες που έχουμε οι άντρες και γίνονται αόρατα τα συναισθήματα των γυναικών. Όταν συμβαίνει, συνήθως αυτές το παίρνουν κατάκαρδα και οδηγούνται σε «μοιραία» συμπεράσματα για τη σχέση, αισθάνονται μοναξιά και απόγνωση. Άλλες φορές, όπως τώρα, τους βολεύει αυτή η έλλειψη ευαισθησίας. Ο Κώστας τρώει αδιάφορα, αφού δεν είδε τίποτα, και η Πηγή σαν να προτιμούσε, τελικά, να μην της είχε ξεφύγει το δάκρυ.
«Πηγή, τι συμβαίνει, γιατί κλαις;», την ρώτησα. Με την ερώτησή μου η προσοχή του Κώστα πραγματικά κορυφώθηκε. Κάλυψε γρήγορα όλα τα προηγούμενα κενά αδιαφορίας και αυτοαπασχόλησής του, που μπορεί να προερχόταν είτε από την κούραση της δουλειάς ή από την προηγηθείσα συζυγική ένταση. Είχε βρει ο χριστιανός λίγο χρόνο να ξεκουραστεί, αφιερώνοντας λίγα λεπτά, μόνο στην γαστριμαργική απόλαυση. Όμως, μετά την ερώτησή μου στην Πηγή, πολύ γρήγορα ήταν όλος εκεί, ψυχή τε και σώματι, με τα δυο παιδικά γαλάζια μάτια του ολοστρόγγυλα, έτοιμος να μάθει γιατί και να συμμετάσχει ενεργά στη συνέχεια του δράματος, ακούγοντας με μεγάλη προσοχή τα λόγια της συζύγου του που επακολούθησαν:
«Από την εξέλιξη αυτή των πραγμάτων ειλικρινά δεν ανησυχώ αν η Μαρία θα παραμείνει το υπόδειγμα και θα συνεχίσει να εκπληρώνει τις προσδοκίες μας, όπως έκανε με μεγάλη επιτυχία μέχρι τώρα. Περισσότερο με απασχολεί, ό,τι κάνει στη ζωή της να είναι αυτό που εκείνη επιθυμεί, και όχι οι προσδοκίες του περιβάλλοντός της. Δεν θέλω να φτάσει το παιδί μου σε κάποια ηλικία και να διαπιστώσει ότι ζει μια ζωή που δεν την διάλεξε. Η οικονομική και κοινωνική μας ισχύς φοβάμαι ότι λειτουργεί, εκμαυλιστικά, στο παιδί μας, υποχρεώνοντάς το να κάνει επιλογές που, ίσως, δεν την αντιπροσωπεύουν».
Με συγκίνησαν πάρα πολύ τα λόγια της Πηγής και ομολογώ πως δεν τα περίμενα. Χάρηκα πολύ για την ευαισθησία της. Μακάρι να μπορεί πάντα να προσφέρει στην Μαρία τόση ελευθερία και εμπιστοσύνη. Η εμπιστοσύνη και η αποδοχή είναι που τρέφει τα παιδιά και χτίζει την πολύτιμη αυτοεκτίμησή τους. Οπωσδήποτε, όμως, αυτός ο τρόπος είναι μια επιλογή με περισσότερο άγχος και ανοιχτή σε αρκετούς κινδύνους. Διαλέγουμε και παίρνουμε. Καλή χρονιά.

Υ.Γ.: Οι φωτογραφίες είναι του Νίκου Ξένου. Περισσότερες μπορείτε να δείτε στο προφίλ του στο facebook: https://www.facebook.com/xenosnic και στο http://www.flickriver.com/photos/[email protected]/