Αναστάσιος Ορλάνδος (1887 – 1979)

του Γιάννη Δεμέτη
Πριν από τριάντα πέντε χρόνια, στις 8 Οκτωβρίου 1979, πέθανε στην Αθήνα, ο Αναστάσιος Κ. Ορλάνδος, ο οποίος έχει συνδέσει, ανεξίτηλα, το όνομά του με τη Ζάκυνθο, δεδομένου ότι εκπόνησε τα σχέδια του ναού του Αγίου Διονυσίου.
Διαπρεπής αρχαιολόγος, αρχιτέκτονας, φιλόλογος, διετέλεσε τακτικός καθηγητής της αρχιτεκτονικής Μορφολογίας και Ρυθμολογίας και καθηγητής της Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Επίσης, διετέλεσε τακτικός καθηγητής της Βυζαντινής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Υπήρξε Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από της ιδρύσεώς της, το έτος1926, Πρόεδρός της το 1950 και Γενικός Γραμματέας τα έτη 1956 – 1966.
Διετέλεσε Πρόεδρος και μέλος πληθώρας εταιρειών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της Ελλάδος και του εξωτερικού, καθώς και Επιστημονικών Ακαδημιών.
Προσέφερε σπουδαίες υπηρεσίες ως διευθυντής αναστηλώσεως αρχαίων και βυζαντινών μνημείων της Ελλάδος, μεταξύ των οποίων ο ναός της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη, ο ναός της Αφαίας στην Αίγινα και του Ποσειδώνος στο Σούνιο.
Αναφορικά με τα Βυζαντινά μνημεία, επιμελήθηκε εργασιών αναστηλώσεως στον Μιστρά, το Άγιο Όρος, το Δαφνί, τη Βοιωτία.
Εξέδωσε αρκετά βιβλία, που αναφέρονται στα υλικά δομής, που χρησιμοποιούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες και στις αρχαιολογικές έρευνες που επιμελήθηκε, ενώ δημοσίευσε πληθώρα άρθρων και μελετών σε επιστημονικά περιοδικά ελληνικά και ξένα.
Σε δικά του σχέδια ανεγέρθησαν πολλοί ναοί σε ολόκληρη την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων ο Ιερός ναός του Αγίου Διονυσίου, στην πόλη μας.
Τον Δεκέμβριο του 1990, το Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, απέκτησε από δημοπρασία, που διεξήγαγε το Αθηναϊκό περιοδικό «Συλλογές», φάκελο, ο οποίος περιλαμβάνει σειρά σχεδίων, ενυπόγραφων και ανυπόγραφων, έγγραφα, επιμετρήσεις, συμβολαιογραφικές πράξεις, αλληλογραφία, που αφορούν στην ανοικοδόμηση του Ιερού ναού του Αγίου Διονυσίου.
Τα σχέδια, που περιέχονται στο φάκελο, είναι έργα του Αναστασίου Ορλάνδου και το αρχείο έχει δημιουργηθεί από τον επιβλέποντα το έργο, Αρχιτέκτονα Ευστάθιο Στίκα.