“Tuta absoluta” ο επικίνδυνος εχθρός της ντομάτας…

Έναν ακόμη επικίνδυνο “εχθρό” που καταστρέφει ολοκληρωτικά ορισμένα ήδη καλλιεργειών, καλούνται να αντιμετωπίσουν οι παραγωγοί του νησιού, μετά τα τελευταία κρούσματα που επιβεβαιώθηκαν σε μια σειρά δείγματα που δόθηκαν για εξέταση στους γεωπόνους.
Πρόκειται για το έντομο touta absoluta που “χτυπά” τις καλλιέργειες ντομάτας ή αλλιώς την πεταλούδα που αναφέρεται με το ίδιο όνομα (πεταλούδα της ντομάτας) που καταστρέφει ολοκληρωτικά τα φυτά και μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί τρόπος αντιμετώπισής της.
Η ύπαρξη του συγκεκριμένου εντόμου προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους γεωπόνους, αφού μέσα σε ελάχιστο χρόνο, κινδυνεύουν με εξαφάνιση οι περισσότερες από τις καλλιέργειες ντομάτας, κάτι που συνέβη πέρυσι στην Κρήτη, όπου χάθηκαν μεγάλες εκτάσεις με αποτέλεσμα τεράστιες οικονομικές απώλειες.
“Η πεταλούδα της ντομάτας είναι ένας νέος εχθρός της συγκεκριμένης καλλιέργειας. Εμφανίστηκε στην Ελλάδα τα δύο τελευταία χρόνια και συγκεκριμένα στην Κρήτη. Φέτος, εξαπλώθηκε και σε άλλες περιοχές όπως η Πελοπόννησος και η Ζάκυνθος και δυστυχώς, τα μέτρα που μπορούμε να πάρουμε είναι ελάχιστα, περιορισμένα”, δήλωσε ο γεωπόνος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, Γιώργος Κεφαλληνός.
Πρόσθεσε πως “πρόκειται για καινούργιο έντομο, για το οποίο η τεχνολογία και η έρευνα των εταιριών παραγωγής φυτοφαρμάκων δεν έχει βρει ακόμη λύσεις που να δίνουν αποτελέσματα στην αντιμετώπισή του. Και στη Ζάκυνθο έχουν αναφερθεί αρκετά κρούσματα ιδιαίτερα σε μεγάλες καλλιέργειες επαγγελματιών, που έχουν καταστρέψει χιλιάδες ρίζες ντομάτας. Εμείς, προσπαθούμε από τα εφόδια που υπάρχουν στην αγορά να βοηθήσουμε την κατάσταση”.
Η μόνη μέθοδος αντιμετώπισης για τη μείωση των κρουσμάτων, αφορά στον τρόπο καλλιέργειας. Στα θερμοκήπια τοποθετούνται σίτες που απαγορεύουν την είσοδο κουνουπιών και άλλων εντόμων, ενώ χρησιμοποιούνται και ορισμένου είδους κόλλες με νερό.
Στις εξωτερικές καλλιέργειες, στα χωράφια, η αντιμετώπιση είναι αρκετά πιο δύσκολη εφόσον τα έντομα κινούνται ελεύθερα. Για τη μείωση των κρουσμάτων χρησιμοποιούνται μόνο ορισμένες παγίδες όπως στα θερμοκήπια, ενώ συνιστάται ράντισμα με διάφορα σκευάσματα, ώστε το έντομο να μην αποκτήσει ανθεκτικότητα σε κάποιο συγκεκριμένο είδος. Η περισυλλογή του καρπού από την άλλη, θα πρέπει να πραγματοποιείται πάντα με βάση τις οδηγίες των γεωπόνων και των φυτοφαρμάκων, προκειμένου να αποφευχθούν εν συνεχεία, άλλα σοβαρότερα προβλήματα.
Τα συμπτώματα προσβολής ενός φυτού ντομάτας από το έντομο, γίνεται εμφανής από την πρώτη στιγμή, αφού η πεταλούδα γεννά ένα πράσινο σκουλήκι που μπαίνει στο φύλλο, τρώει την πράσινη μάζα αφήνοντας μόνο το διάφανο μέρος. Εν συνεχεία, προχωρά στον καρπό τρυπώντας τον, με αποτέλεσμα να χάνει την εμπορική του αξία και να σαπίζει.

Πρόβλημα για πολλές χώρες
Η tuta absoluta είναι έντομο που προσβάλλει την τομάτα σε πολλές χώρες της Νοτίου Αμερικής από το 1970. Εντοπίσθηκε σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και ειδικότερα στο νότο προκαλώντας σοβαρές ανησυχίες για το μέλλον της παραγωγής τομάτας στη ζώνη της Μεσογείου. Η παρουσία της αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο τέλος του 2006 σε τοματοκαλλιέργειες στην Ισπανία. Το 2008 εντοπίσθηκε σε αρκετές περιοχές στη Γαλλία, Αλγερία και Μαρόκο. Το 2009 το έντομο αναφέρεται επισήμως στη Γαλλία, Ιταλία, Τυνησία και Μάλτα. Εξαπλώνεται ταχύτατα σε όλη τη ζώνη της Μεσογείου, λόγος για τον οποίο επηρεάστηκαν και οι τοπικές καλλιέργειες. Aναπτύσσεται πολύ γρήγορα σε ευνοϊκές αγρο-οικολογικές συνθήκες. Επιπλέον, εφόσον εγκατασταθεί, ο έλεγχός του καθίσταται εξαιρετικά δύσκολος.

Η περιγραφή της πεταλούσδας
Τα ενήλικα έντομα έχουν μήκος 5-7 χιλιοστά με άνοιγμα πτερυγίων 8-10 χιλ. Τα ενήλικα διαθέτουν διαγνωστικές νηματοειδείς κεραίες (κεραίες σε σχήμα χάνδρας). Τα θηλυκά ενήλικα γεννούν συνολικά περίπου 250 αυγά κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Τα αυγά είναι μικρά κυλινδρικά, υπόλευκα έως κίτρινα μήκους 0,35 χιλ. Τα αυγά βρίσκονται συνήθως στην κάτω πλευρά των φύλλων ή των βλαστών. Η εκκόλαψη γίνεται 4-6 ημέρες μετά τη γέννησή τους. Οι προνύμφες έχουν υπόλευκο χρώμα με χαρακτηριστικό μαύρο κεφάλι. Τέσσερις είναι οι προνυμφικές φάσεις. Η προνυμφική περίοδος διαρκεί 10–15 ημέρες. Οι νύμφες είναι χρώματος καφέ. Το νυμφικό στάδιο λαμβάνει χώρα μέσα σε 10 ημέρες στο έδαφος, σε στοές ή στην φυλλική επιφάνεια. Τα ενήλικα έχουν ασημογκρί απόχρωση και χαρακτηριστικές μαύρες κουκίδες στο εξωτερικό πτερύγιο. Ο συνολικός κύκλος ζωής ολοκληρώνεται σε 30–40 ημέρες, ωστόσο, η “tuta absoluta” έχει υψηλό αναπαραγωγικό δυναμικό. Οι προνύμφες δεν μπαίνουν σε στάδιο ενδιάμεσης παύσης ενόσω υπάρχει διαθέσιμη τροφή. Εμφανίζονται έως 12 γενεές ανά έτος. Τα ενήλικα είναι νυχτόβια και συνήθως κρύβονται ανάμεσα στα φύλλα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το έντομο μπορεί να διαχειμάσει ως αυγά, νύμφες ή ενήλικα. Σημαντικοί τύποι αναγνώρισης. Ενήλικο: Νηματοειδείς κερραίες (σε σχήμα χάνδρας), ασημοκρί απόχρωση και χαρακτηριστικές μαύρες κουκκίδες στο επάνω πτερύγιο.
Όπως αναφέρθηκε τέλος από αρκετούς παραγωγούς, η ζημιά που υπέστησαν στις καλλιέργειές τους ήταν ολοκληρωτική. Αν και μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί άλλα κρούσματα εκτός από τις ντομάτες, δεν αποκλείεται να παρουσιαστούν στις μελιτζάνες και τις πιπεριές.