Περιφέρεια Επτανήσου ή Πάτρας και λοιπών φτωχών συγγενών;

Του Γιάννη Κοπανά
τ. Δημοτικού Συμβούλου
Γραμματέα της ΠΑΣΚ Καθηγητών Ζακύνθου

Ας διαβουλευτούμε ξανά λοιπόν. Και ας μιλήσουμε όλοι. Το μέλλον δεν ανήκει σε αυτούς που σιωπούν, αλλά σε αυτούς που μεθοδικά το προετοιμάζουν.
Είμαστε με τον Καλλικράτη ή όχι; Είμαστε με την αναδιάρθρωση της αυτοδιοικητικής δομής της χώρας ή είμαστε απέναντι, επειδή είμαστε ευχαριστημένοι με την υπάρχουσα κατάσταση;
Θέλουμε να προετοιμάσουμε το μέλλον του τόπου μας ή θα το αφήσουμε στην τύχη του και στα χέρια αυτών που φωνασκούν;
Μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί, δημόσια, προτάσεις είτε για συνέχιση είτε για κατάργηση της περιφέρειας Ιονίων Νήσων. Το ερώτημα που τέθηκε ήδη είναι αν η Ζάκυνθος, αλλά και η Κεφαλονιά και η Λευκάδα πρέπει να συνεχίσουν να είναι μαζί με την Κέρκυρα μέλη της ΠΙΝ ή μήπως πρέπει, λόγω των προβλημάτων με την πρωτεύουσα Κέρκυρα, να μετακομίσουν στην περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (Πάτρα), μαζί με τους νομούς Ηλείας, Αχαΐας και Αιτωλοακαρνανίας, στέλνοντας υποχρεωτικά, πλέον, την Κέρκυρα στην περιφέρεια της Ηπείρου.
Δεν διαφεύγει από κανενός τη μνήμη, ότι τα χρόνια που πέρασαν, τα «λοιπά» Επτάνησα δεν είχαμε και την καλλίτερη μεταχείριση από την πρωτεύουσα Κέρκυρα. Φοβάμαι όμως πως μας διαφεύγει το γεγονός ότι στη σύγχρονη ζωή, καλώς ή κακώς, τίποτα δεν χαρίζεται και τίποτα δεν κατακτάται με ευχές. Όλα κατακτώνται με αγώνες, γιατί όλα είναι ανταγωνιστικά. Στο αγώνισμα λοιπόν «ο θάνατός σου η ζωή μου» δεν νομίζω ότι πήγαμε πάντα με τα καλύτερα όπλα. Δεν δώσαμε τη βαρύτητα που θα έπρεπε, και μιλάω για τη Ζάκυνθο, στην εκπροσώπησή μας, ώστε να είμαστε ανταγωνιστικοί απέναντι στα άλλα νησιά. Έτσι μείναμε πίσω. Όμως ποιος θα αρνηθεί ότι όποτε υπήρξε σοβαρή και ολοκληρωμένη πρόταση, δεν είχαμε κανένα πρόβλημα διεκδίκησης;
Ποιος θα αρνηθεί ότι όταν τα τρία «υπόλοιπα» νησιά στάθηκαν απέναντι στην Κέρκυρα, επέβαλλαν τις απόψεις τους; Και μάλιστα τότε που δεν υπήρχε αιρετός (εκλεγμένος) περιφερειάρχης, ούτε εκλεγμένο για να ασκήσει διοίκηση περιφερειακό συμβούλιο.
Τρανταχτό παράδειγμα του ότι όποτε υπήρξαν ολοκληρωμένες προτάσεις και δυναμική διεκδίκηση, δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα, ούτε με την Κέρκυρα, ούτε με τα υπόλοιπα νησιά, είναι η περίοδος 1999-2002 με Δημαρχία Γιάννη Αγαλιανού, την οποία γνωρίζω καλά αφού είχα την τιμή να είμαι πρόεδρος της ΔΕΠΑΖ και της ΔΕΥΑΖ. Ό,τι είχε ζητήσει ο Δήμος Ζακυνθίων, η ΔΕΥΑΖ και η ΔΕΠΑΖ, είχαν εγκριθεί και μάλιστα η κατανομή των πιστώσεων ήταν εμφανώς υπέρ της Ζακύνθου. Για παράδειγμα αναφέρω το Δημοτικό Θέατρο με προϋπολογισμό 1,25 δις δραχμές, τις αθλητικές εγκαταστάσεις (Κολυμβητήριο, Κλειστό Γυμναστήριο, Beach Volley και 5×5) προϋπολογισμού 1 δις δραχμών που δυστυχώς χάθηκαν ή εγκαταλείφθηκαν, την πλακόστρωση της Αλεξάνδρου Ρώμα, την έγκριση και χρηματοδότηση μελετών και την εκτέλεση ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Το παράδειγμα καταδεικνύει ότι με ικανή ηγετική εκπροσώπηση, οι προοπτικές μας είναι καλές και μάλιστα είναι πολύ καλλίτερες στην Περιφέρεια Ιονίων νήσων, παρά στην περιφέρεια των Πατρών, όπου ο ανταγωνισμός σε όλα τα επίπεδα θα είναι εις βάρος μας.
Ας προσπαθήσουμε όμως να δούμε τα πράγματα συνολικά.
Τι μας χωρίζει και τι μας ενώνει με την περιφέρεια Επτανήσων; (την οποία ονομάζω έτσι για λόγους ιστορικούς).
Θα προσπεράσω όσα μας ενώνουν, που είναι η κοινή πολιτιστική μας κληρονομιά, η κοινή μας ιστορία, ακόμα και η παρεμφερής ντοπιολαλιά, παρ’ ότι θα αποτελούσαν ισχυρά επιχειρήματα, γιατί όλα αυτά δυστυχώς τα ξεθωριάζει ο χρόνος και η έλλειψη ισχυρών διδακτικών διαδικασιών που θα μπορούσαν να τα ενδυναμώσουν. Κι ακόμη διότι δεν θα ήθελα να προσπαθήσω να πείσω τον αναγνώστη, με το συναίσθημα αλλά να συμβάλλω με λογικά επιχειρήματα, σαν ένας ζακυνθινός που ασχολείται με τα κοινά, στον διάλογο που έχει ανοίξει για το πού πρέπει να πάμε. Όμως το ζήτημα της νησιωτικότητας που πραγματικά μας ενώνει, αφού αναφέρεται σε κοινά προβλήματα και κοινές δράσεις, δεν θα το αποσιωπήσω. Και αν φαίνεται ότι η συζήτηση αυτή ίσως δεν έχει νόημα, επειδή οι 13 περιφέρειες λόγω ΕΣΠΑ μοιάζουν αδιαπραγμάτευτες, πιστεύω ότι και μόνο ο προβληματισμός που τέθηκε για το πού και το πώς πρέπει να πάμε, θα βοηθήσει τον τόπο για ένα καλύτερο αύριο.
Θα αναφερθώ λοιπόν σε αυτά που μας χωρίζουν, που είναι αφ’ ενός η θάλασσα και αφετέρου το κυνήγι του χρήματος, που είτε σε ατομικό, είτε σε ομαδικό επίπεδο είναι ανταγωνιστικό σπορ. Βεβαίως μας χωρίζει και η πρακτική του παρελθόντος με την προσπάθεια ηγεμονίας της Κέρκυρας.
Ας δούμε λοιπόν τι μπορούμε να κάνουμε γι αυτά.
Όσον αφορά τη θάλασσα ασφαλώς και δεν μπορούμε να φτιάξουμε γέφυρες σαν του Ρίου-Αντιρρίου, μπορούμε όμως εκτός από τη χρήση των σύγχρονων τεχνολογιών (Ιντερνέτ, τηλεδιάσκεψη, τηλεπικοινωνίες και αερομεταφορές) να αλλάξουμε την έδρα της Περιφέρειας. Για παράδειγμα η Λευκάδα που από τη φύση της είναι σχεδόν ενωμένη με τη στεριά (με γέφυρα), θα μπορούσε να αποτελέσει την έδρα της Περιφέρειας των Επτανήσων, αφού μετά τη γέφυρα του Ρίου και την Ιόνια οδό, να είναι υπό κατασκευή, θα αποτελεί εύκολη διαδρομή για όλους, αφού θα χρειάζονται μόνο ένα καράβι, (όσο θα χρειαζόταν και για την Πάτρα) για να φτάσουν εκεί. Από την άλλη το μικρότερο από τα 4 νησιά δε νομίζω να παρουσιάσει τάσεις ηγεμονισμού, σαν κι αυτές που παρουσίασε μέχρι τώρα η Κέρκυρα.
Φυσικά για ιατρικές, δικαστικές ή άλλες σοβαρές αιτίες, δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς που ισχυρίζεται ότι πρέπει να αλλάξει κάτι. Τα ιατρικά (δημόσια και ιδιωτικά) ιδρύματα, καθώς και τα δικαστικά μέγαρα της Πάτρας δεν θα έχουν καμιά αντίρρηση να μας υποδέχονται (με το αζημίωτο, όπως πάντα).
Γιατί όμως, λένε κάποιοι, αφού πάμε που πάμε στην Πάτρα να μην κάνουμε και τη δουλίτσα μας στην Περιφέρεια;
Διότι, αγαπητοί συμπολίτες, ο ρόλος μας, οι δυνατότητες μας και η αποφασιστικότητα μας, σε μια Περιφέρεια με την Αχαΐα, την Ηλεία και την Αιτωλοακαρνανία είναι πολύ περισσότερο περιορισμένα όσο και αν ανακάμψουμε από την κατάντια που έχει περιέλθει η πολιτική μας ισχύς και η πολιτισμική μας φωνή. Δεν είναι μόνο ότι θα έχουμε πολύ μικρότερη εκπροσώπηση, αλλά και τα οικονομικά στοιχεία που θα μας συνδέουν, αλλά πολύ περισσότερο θα μας χωρίζουν από τους τρεις αυτούς νομούς, θα είναι συντριπτικά εις βάρος μας.
Σήμερα η Ζάκυνθος είμαστε το 18,32% του πληθυσμού της ΠΙΝ ενώ στην περιφέρεια των Πατρών θα γίνουμε το 4,64%, η Κεφαλονιά το 4,69% και η Λευκάδα το 2,67%. Όσον αφορά την έκταση, η Ζάκυνθος, που είμαστε το 17,60% της έκτασης της ΠΙΝ, θα γίνουμε στην περιφέρεια των Πατρών το 3,12%, η Κεφαλονιά το 6,95% και η Λευκάδα το 2,74%.
Ποιος λοιπόν πιστεύει ότι θα μπορέσει να υπάρξει έστω και ένας λόγος που θα μας χαριστούν οι εταίροι μας και θα μας μεταχειριστούν καλύτερα από ότι η Κέρκυρα; Ούτε η πολιτική μας εκπροσώπηση θα είναι τόσο ισχυρή ώστε να μας υπολογίσουν, ούτε τα πληθυσμιακά κριτήρια, ούτε τα κριτήρια εδαφικής έκτασης. Αντιθέτως και για λόγους πλειοψηφικούς και για λόγους εκλογικούς (αφού τα τρία νησιά μπορούν να βγάλουν περιφερειάρχη), οι πιθανότητές μας είναι πολύ περισσότερες στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.
Αν σκεφτούμε ότι τα νησιά Ζάκυνθος, Κεφαλονιά και Λευκάδα είναι το 47,43% σε πληθυσμό και το 72,22% σε έκταση της ΠΙΝ και θα γίνουν το 12% σε πληθυσμό και το 12,81% σε έκταση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας καταλαβαίνει κανείς πού το παιχνίδι είναι χαμένο και πού υπάρχουν καλές πιθανότητες να διεκδικηθούν πράγματα.
Όμως και η Κέρκυρα θα πρέπει να καταλάβει την δυσμενή θέση στην οποία θα περιέλθει αν υποχρεωθεί, με την αποχώρηση των τριών νησιών από την ΠΙΝ και την δεδομένη κατάργηση της περιφέρειας, να βρεθεί στην Ήπειρο. Και καλά τα άλλα νησιά. Κομπάρσοι ήταν και κομπάρσοι θα μείνουν.
Η Κέρκυρα όμως από «πρωτεύουσα» να γίνει «επαρχία» της Ηπείρου;
Γι αυτό ο αγώνας για την διατήρηση της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων πρέπει να ξεκινήσει από το μηδέν, αναγνωρίζοντας τα λάθη του παρελθόντος και με τη συμμετοχή και της Κέρκυρας η οποία δεν μπορεί και δεν πρέπει να κρατήσει κεκτημένα και προνόμια. Ότι γίνει από δω και πέρα, πρέπει να γίνει με ειλικρίνεια, ρεαλισμό και υπευθυνότητα.
Χρειάζονται πρωτοβουλίες για καθαρές λύσεις. Πρωτοβουλίες ανάλογες με την ιστορία και τον πολιτισμό μας και την αγάπη που έχει ο καθένας για τον τόπο του. Μια λύση θα ήταν να μην έχει κανένα νησί την πλειοψηφία στο Περιφερειακό συμβούλιο και να χρειάζονται συναινέσεις για την όποια απόφαση.
Διότι κανείς δεν θα χάσει εάν παραμείνει η Νησιωτική Περιφέρεια των Επτανήσων, αφού θα μπορεί να διεκδικεί σαν αιρετή περιφέρεια πλέον, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κεκτημένα προνόμια των νησιωτικών περιοχών, τα οποία δεν χαρίζονται αλλά «απονέμονται», αφού οι ιδιαιτερότητες μιας νησιωτικής περιοχής απαιτούν συγκεκριμένα έργα και συγκεκριμένες υποδομές, ανάλογες των δυσκολιών που παρουσιάζονται λόγω της θαλάσσιας απομόνωσης των περιοχών αυτών.
Αρκεί βέβαια κανείς να μην θεωρεί το δικό του νησί προνομιούχο και να μην επιτρέπεται και σε κανέναν να ηγεμονεύει. Υπάρχουν κριτήρια για το μοίρασμα της πίτας και πρέπει να τα ακολουθούμε όλοι.