Για το “Τείχος του Bερολίνου”

του Γιώργου Κωνσταντίνου*

Η λέξη Ελευθερία είναι «μεγάλη» λέξη. Κάτω από την σημαία της έγιναν οι πιο ληστρικοί πόλεμοι, κάτω από τη σημαία της ελευθερίας οι βιομήχανοι και οι τραπεζίτες αβγατίζουν τα κέρδη τους ληστεύοντας καθημερινά και απομυζώντας τους εργαζόμενους.
Στο όνομα της ελευθερίας της ενημέρωσης και της «επιλογής» στήθηκε το απόλυτο μονοπωλιακό τραστ της ενημέρωσης που ζούμε σήμερα από μια χούφτα μεγαλοκαναλάρχες και τα χρυσοπληρωμένα παπαγαλάκια τους, που στραγγαλίζουν την ενημέρωση
Έτσι λοιπόν έχουν ξεκινήσει με νύχια και με δόντια οι απανταχού καλοβολεμένοι κουλτουριάρηδες, χρυσοπληρωμένοι γραφιάδες να διαφημίζουν για να «πείσουν» τον κόσμο για άλλη μια επέτειο. Στις 9 Νοεμβρίου θα γιορτάσουν τα 20 χρόνια από την πτώση του «Τείχους του Βερολίνου» και για να «πετύχει» η επέτειος θα επιστρατεύσουν μουσικούς, πυροτεχνήματα, πολιτικάντηδες, κουλτουριάρηδες κ.ά.
Μάλιστα θα το παρουσιάσουν σαν μεγάλο πολιτιστικό – καλλιτεχνικό γεγονός.
Ας αφήσουμε ασχολίαστο το γεγονός ότι οι σπουδαίοι αυτοί καλλιτέχνες και γραφιάδες «ξεχνάνε» ότι τώρα, σήμερα το 2009 υπάρχουν υψωμένα δύο επαίσχυντα τείχη για διαφορετικούς λόγους με εκατόμβες νεκρών.
Το ένα βρίσκεται στα σύνορα των ΗΠΑ με το Μεξικό ενάντια σε χιλιάδες Μεξικανούς που ζουν στην εξαθλίωση από ένα καθεστώς στήριγμα των ΗΠΑ στην περιοχή και αναζητούν κάποια ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, στην χώρα, που αφού τους ρουφάει τον παραγόμενο πλούτο τους θεωρεί «λαθρομετανάστες» .
Το δεύτερο Τείχος βρίσκεται στη λωρίδα της Γάζας, έργο των Ισραηλινών για να εξοντώσουν φυσικά και ηθικά τον Παλαιστινιακό λαό, τους «τρομοκράτες» κατά τα γεράκια των ΗΠΑ, Ισραήλ και λοιπή παρέα.
Η μαγκιά λοιπόν των κ.κ. καλλιτεχνών, γραφιάδων κλπ κατά τα άλλα ανθρώπων που τους νοιάζουν τα «ανθρώπινα δικαιώματα» και η «ελευθερία» δεν φτάνει σ’ αυτές της «δημοκρατικές» χώρες.
Ας αφήσουμε όμως και στην άκρη τη λογική, που υπάρχει σε όλα τα κράτη ακόμα και σήμερα του αυτονόητου, δηλαδή της φυσικής προστασίας των συνόρων από εξωτερικούς εχθρούς, πολύ δε περισσότερο όταν ο αντίπαλος ήταν και ταξικός εχθρός, με άλλο οικονομικοπολιτικό σύστημα, αυτό του καπιταλισμού (εκεί δηλαδή που ενυπάρχει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο).
Αλήθεια τι γιορτάζουνε όλοι αυτοί από το γκρέμισμα του «Τείχους του Βερολίνου»;
Την συνέχιση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο; τις συνέπειες της καπιταλιστικής παλινόρθωσης, δηλαδή την οικονομική κρίση, την ανεργία, την εξαθλίωση; Μήπως τις απολύσεις στα μεγάλα εργοστάσια; τα λευκά κελιά της δεκαετίας του ‘70 που ξανάρθαν με τους σύγχρονους αντιτρομοκρατικούς νόμους;
Παρασύρθηκα όμως και ξέχασα ότι γιορτάζουμε την «ελευθερία».
Την ελευθερία να απολύεσαι, την ελευθερία να είναι τα ράφια των σούπερ-μάρκετ γεμάτα, αλλά να μην μπορείς να τα αγγίξεις, την ελευθερία του να παράγουν οι εργάτες και να τους απομυζούν τα παράσιτα οι κεφαλαιοκράτες και οι μέτοχοι.
Την ελευθερία να υπάρχουν ακόμα και σήμερα εταιρείες που εκμεταλλεύτηκαν την καταναγκαστική εργασία από τα φοβερά στρατόπεδα του Άουσβιτς, του Νταχάου κ.ά., την ελευθερία της Siemens να λαδώνει τα κόμματα εξουσίας σε ολόκληρη την Ευρώπη για να προωθήσει ελεύθερα τα προϊόντα της.
Η απάντηση όμως έρχεται αποστομωτική από τον ίδιο το λαό της πρώην Λαοκρατικής Δημοκρατίας της Γερμανίας. Σε δημοσκόπηση του ινστιτούτου «ΕΜΙΝΤ», για λογαριασμό της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, σε ποσοστό 57%, ακόμη κι αν πέρασαν 20 χρόνια και μετά από τόση αρνητική προπαγάνδα για τον σοσιαλισμό που γνωρίσαμε, νοσταλγούν την ζωή που είχαν δημιουργήσει στην Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Παρά τα όποια προβλήματα των σοσιαλιστικών χωρών, το διαμορφωμένο σοσιαλιστικό σύστημα στον 20ο αιώνα έδειξε την ανωτερότητα του σοσιαλισμού έναντι του καπιταλισμού, τα τεράστια πλεονεκτήματα που παρέχει για την ζωή των εργαζομένων. Οι κατακτήσεις των εργαζομένων στα σοσιαλιστικά κράτη, για αρκετές δεκαετίες ήταν σημείο αναφοράς και συνέβαλαν στην απόσπαση κατακτήσεων από το εργατικό και λαϊκό κίνημα των καπιταλιστικών κοινωνιών.
Η κατάργηση των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής απελευθέρωσε τον άνθρωπο από τα δεσμά της μισθωτής σκλαβιάς, άνοιξε τον δρόμο για την ανάπτυξη των επιστημών με στόχο την ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών. Έτσι είχαν όλοι εξασφαλισμένη εργασία, δημόσια δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, παιδεία, κατοικία, πρόσβαση στην πνευματική και πολιτιστική δημιουργία.
Η ριζική εξάλειψη της τρομερής κληρονομιάς του αναλφαβητισμού και ο εκμηδενισμός της ανεργίας αποτελούν μοναδικά σοσιαλιστικά επιτεύγματα.
Η κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, το δικαίωμα στις διακοπές ήταν φροντίδα πρώτης προτεραιότητας του σοσιαλιστικού κράτους, με χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Η σοσιαλιστική εξουσία έθεσε τις βάσεις για την κατάργηση της ανισοτιμίας της γυναίκας. Εξασφάλισε, στην πράξη, τον κοινωνικό χαρακτήρα της μητρότητας, την κοινωνική φροντίδα για το παιδί, πάλεψε για την ουσιαστική απελευθέρωση της γυναίκας από ανισότιμες σχέσεις που είχαν παγιωθεί σε μια μακραίωνη πορεία.
Η δικτατορία του προλεταριάτου, που εξέφραζε τα συμφέροντα της κοινωνικής πλειοψηφίας των εκμεταλλευόμενων και όχι της μειοψηφίας των εκμεταλλευτών, αναδείχθηκε σε ανωτέρου τύπου δημοκρατία.
Για πρώτη φορά στην ιστορία η μονάδα παραγωγής ήταν ο πυρήνας της δημοκρατίας, με την αντιπροσωπευτική συμμετοχή των εργαζομένων στην εξουσία και στην διεύθυνση, την δυνατότητα να εκλέγουν και να ανακαλούν εκπροσώπους των εργαζομένων στα ανώτερα όργανα εξουσίας.
Η εργατική εξουσία έβγαλε τις μάζες από το περιθώριο, αναπτύχθηκε ένας μεγάλος αριθμός οργανώσεων συνδικαλιστικών, πολιτιστικών, μορφωτικών, γυναικείων, νεολαιίστικων, οπού ήταν οργανωμένη η πλειοψηφία του πληθυσμού.
Και φυσικά θα αναρωτηθεί ο καλοπροαίρετος αναγνώστης, μα γιατί χρειάστηκε να φτιαχτεί το «Τείχος του Βερολίνου»;
Αμέσως μετά την λήξη του πολέμου, οι αποφάσεις που πάρθηκαν από τον αντιχιτλερικό συνασπισμό (ΕΣΣΔ, ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία), της διάσκεψης του Πότσνταμ, προέβλεπαν την κατοχή της ηττημένης Γερμανίας, απ’ αυτές της δυνάμεις, με σκοπό την δημιουργία ενός ενιαίου γερμανικού κράτους, αποστρατιωτικοποιημένου, αποναζιστικοποιημένου, δημοκρατικά οργανωμένου, με σκοπό ο γερμανικός λαός θύμα κι αυτός αυτού του πολέμου αλλά και του ναζισμού να καθοδηγηθεί στη δράση για την συγκρότηση αυτού του κράτους.
Η συμφωνία μεταξύ άλλων προέβλεπε:
- Πλήρης αφοπλισμός και αποστρατικοποίηση της Γερμανίας και διάλυση όλης της γερμανικής βιομηχανίας, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πολεμική παραγωγή ή έλεγχος σ’ αυτήν.
- Διάλυση του εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, των παραρτημάτων του και εξαρτημένων από αυτό οργανώσεων, διάλυση όλων των ναζιστικών ιδρυμάτων, εγγύηση ώστε να μην αναγεννηθούν με καμιά μορφή και αποτροπή κάθε ναζιστικής και μιλιταριστικής δράσης ή προπαγάνδας.
- Οι εγκληματίες πολέμου και όσοι συμμετείχαν στο σχεδιασμό ή στην εφαρμογή ναζιστικών μέτρων, που αφορούν ή είχαν σαν αποτέλεσμα θηριωδίες ή εγκλήματα πολέμου, πρέπει να συλληφθούν και να προσαχθούν σε δίκη. Οι ναζιστές ηγέτες, οι διακεκριμένοι οπαδοί των ναζιστών και ο καθοδηγητικός μηχανισμός των ναζιστικών ιδρυμάτων και οργανώσεων, καθώς και οποιαδήποτε άλλα πρόσωπα επικίνδυνα στην κατοχή της Γερμανίας και τους σκοπούς της κατοχής, πρέπει να συλληφθούν και να φυλακιστούν.
Παρ’ όλ’ αυτά η συμφωνία παραβιαζόταν. Έτσι στους τομείς που ήλεγχαν οι ΗΠΑ, Αγγλία και Γαλλία (δυτικό τμήμα της Γερμανίας), μερικούς μήνες μετά τα ναζιστικά στρατεύματα δε διαλύονταν, το χιτλερικό κράτος έμενε ανέπαφο, οι εγκληματίες πολέμου προστατεύονταν (γεγονότα που τα είδαμε και στην Ελλάδα, μετά την λήξη του πολέμου). Τους ήταν χρήσιμοι ενάντια στην ΕΣΣΔ, αλλά και ενάντια στο ανατολικό τμήμα της Γερμανίας. Σκοπός τους από την αρχή ήταν η δημιουργία δυνάμεων επίθεσης στο σοσιαλισμό.
Αλλά η δράση των ΗΠΑ, Αγγλίας, Γαλλίας στο γερμανικό έδαφος είχε και συνέχεια. Και αν για τους κομμουνιστές και πολλούς άλλους αντιφασίστες επιδιωκόταν η εφαρμογή της Συμφωνίας του Πότσνταμ, οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις είχαν διαφορετικούς σκοπούς. Η λαϊκή δράση διεκδικούσε ριζικές αλλαγές σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς στις δυτικές ζώνες, γεγονός που έθετε εμπόδια στους σκοπούς τους. Έτσι στα τέλη του 1946 σε ένα δημοψήφισμα στο κρατίδιο της Έσσης, το 72% των ψηφοφόρων ψήφισαν το πέρασμα των βιομηχανιών – κλειδιών στην κοινή ιδιοκτησία. Όμως η αμερικανική στρατιωτική διοίκηση απαγόρευσε την έκδοση αντίστοιχων νόμων. Όπως η αγγλική και γαλλική στρατιωτική διοίκηση, έτσι κι αυτή εμπόδισε τέτοιες αλλαγές. Η εξουσία του γερμανικού μονοπωλιακού κεφαλαίου, που έφερε τον Χίτλερ στην εξουσία, δε θίχτηκε στις δυτικές ζώνες, τις οποίες ήλεγχαν οι ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία. Αντίστοιχα αυτές οι δυνάμεις ήλεγχαν και το δυτικό τμήμα του Βερολίνου, με βάση τη Συμφωνία.
Για να συμπεριλάβουν τις δυτικές ζώνες στον αντισοβιετικό συνασπισμό, που ξαναεμφανίστηκε ανοιχτά αμέσως μετά τον πόλεμο, οι ΗΠΑ, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία μαζί με χριστιανοδημοκράτες και σοσιαλδημοκράτες Γερμανούς πολιτικούς πέρασαν στην κρατική ένωση των δυτικών ζωνών. Το 1947 ενώθηκαν η αμερικανική και η βρετανική ζώνη κατοχής στη διζωνία. Δημιουργήθηκε γι’ αυτήν ένα οικονομικό συμβούλιο, όπου τον τόνο τον έδιναν πολιτικοί της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης και που έπαιρνε όλο και περισσότερο κρατικές αρμοδιότητες.
Το Μάρτη του 1948 συνεδρίασε για τελευταία φορά το Συμμαχικό Συμβούλιο Ελέγχου, που ήταν το αρμόδιο όργανο εξουσίας στη Γερμανία ως την πλήρη εφαρμογή της Συμφωνίας του Πότσνταμ και τη δημιουργία του νέου γερμανικού κράτους. Τον Ιούνη, οι στρατιωτικοί διοικητές (από τις ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία) των δυτικών ζωνών ανήγγειλαν μια χωριστή νομισματική μεταρρύθμιση, την εισαγωγή του προσανατολισμένου στο δολάριο μάρκου-Γερμανίας. Η διαχωριστική γραμμή προς τη σοβιετική ζώνη κατοχής έγινε νομισματικό, και ήδη τώρα πρακτικά κρατικό, σύνορο. Τον ίδιο μήνα οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις με τις «Συστάσεις του Λονδίνου» ανήγγειλαν το σχηματισμό ενός δυτικογερμανικού κράτους και έδωσαν ανάλογες οδηγίες σε πολιτικούς των δυτικών ζωνών. Σ’ αντίθεση με τις υπάρχουσες συμφωνίες οι στρατιωτικοί διοικητές των δυτικών δυνάμεων εισήγαγαν το νόμισμα, το μάρκο-Γερμανίας και στους δυτικούς τομείς του Βερολίνου. Έτσι δημιούργησαν την κρίση του Βερολίνου, που προκάλεσε τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής σύγκρουσης και οδήγησε στη διάσπαση της πόλης. Χριστιανοδημοκράτες και σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί εγκατέλειψαν το δημαρχείο του Βερολίνου και εγκαταστάθηκαν στη συνοικία της πόλης Σιένεμπεργκ σαν εξουσία του Δυτικού Βερολίνου.
Το Σεπτέμβρη του 1948 συγκροτήθηκε σε σώμα στη Βόννη, από απεσταλμένους αντιπροσώπους των Κοινοβουλίων των κρατιδίων των δυτικών ζωνών κατοχής, ένα έτσι λεγόμενο, Κοινοβουλευτικό Συμβούλιο. Αυτό ψήφισε το Μάη του 1949 ένα Σύνταγμα, το βασικό νόμο για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (ΟΔΓ). Με τη συνεδρίαση του Μπούντεσταγκ στη Βόννη και το σχηματισμό κυβέρνησης με τον χριστιανοδημοκράτη Κόνραντ Αντενάουερ σαν καγκελάριο το Σεπτέμβρη του 1949 είχε συντελεστεί η διάσπαση της Γερμανίας.
Στις 7 Οκτώβρη του 1949 ιδρύεται το πρώτο κράτος εργατών και αγροτών επί γερμανικού εδάφους της Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας (ΓΛΔ) με πρώτο πρόεδρο τον Βίλχεμ Πικ, σύντροφο της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λιμπνεχτ και ιστορικό στέλεχος του κομμουνιστικού κινήματος.

*Ο Γιώργος Κωνσταντίνου, είναι Στέλεχος του Κ.Κ.Ε.